Publiusz Papiniusz Stacjusz (ok. 45–96) – poeta rzymski, urodzony w Neapolu, związany z dworem cesarza Domicjana. Utracił względy cesarza po opublikowaniu dzieła poświęconego wojnie z Germanami (De bello Germanico), po czym powrócił do Neapolu, gdzie zmarł. Zachowały się następujące utwory Stacjusza: Thebais lub Tebaida - poemat opisujący walkę synów Edypa o panowanie w Tebach Achilleis - poemat o dziejach Achillesa Silvae - zbiór wierszy o różnej tematyce, zawierający również panegiryki na cześć Domicjana.
Odbiór poezji Stacjusza Poeta wpływowy i popularny aż do XIX wieku, odkąd jego sława przyćmiona została zarzutami o wtórność i powierzchowność. Pamiętany nadal dzięki obecności w Boskiej komedii Dantego, gdzie spotyka Wirgiliusza oddając mu hołd (tak jak w ostatnich wierszach swojej Tebaidy). Próbę reinterpretacji anty-psychologicznej stylistyki postaci literackich Stacjusza podjął m.in. C.S. Lewis wskazując na nowy, alegoryczny kierunek w budowaniu postaci literackich poetyLewis, C.S. The Allegory of Love (1936) pp.48-56). O ile Lewis uważa, że Stacjusz tworzy 'zalążek' alegorii, coraz częściej słyszy się dziś opinie rehabilitujące stylistykę Stacjusza jako poważnie twórczy element estetyki alegorycznej, chętnie naśladowaną już w średniowieczu i aż do ok. 1800 roku.
Wpływ w Polsce Szczególną popularność zdobył pomysł silva rerum zainspirowany m.in. zbiorem wierszy Silvae; rozwijając się w literaturze staropolskiej jako odrębny gatunek sylwa, uprawiany nie tylko przez najznakomitszych pisarzy, jak Andrzej Frycz Modrzewski, ale i powszechnie, w bogatszych domach, gdzie mieszał się z pamiętnikarstwem.
Bibliografia Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, ss. 372, Oficyna Wydawnicza Fogra, . P. Hardie, The epic successors of Virgil, a study in the dynamics of a tradition, Cambridge, PU, 1993. F. Ripoll, La morale héroïque dans les épopées latines d'époque flavienne : tradition et innovation, Louvain, Peeters, 1998. Sylvie Franchet d'Espèrey, Conflit, violence et non-violence dans 'La Thébaïde' de Stace, Paris, Les Belles Lettres, 1999. Fernand Delarue, Stace, poète épique, originalité et cohérence, Louvain et Paris, Peeters, 2000.
Tłumaczenia polskie Stacjusz (Publius Papinius Statius): Tebaida: epopeja bohaterska w dwunastu pieśniach przełożył, wstępem i komentarzem opatrzył Mieczysław Brożek; Polska Akademia Umiejętności; Biblioteka Przekładów z Literatury Starożytnej (tom: 10). „Sylwy” Stacjusza, Hanna Szelest, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich,(Archiwum Filologiczne 23), 123 s. Stacjusz (Publius Papinius Statius): Sylwy: zbiór wierszy; przekład i komentarz Mieczysław Brożek, Zakład Narodowy im.Ossolińskich, Wrocław; Biblioteka Przekładów z Literatury Antycznej (tom: 32). Sylwy; Publiusz Papiniusz Stacjusz ; wstęp, przekład, przypisy Stanisław Śnieżewski; Polska Akademia Umiejętności, 154 s. .
Linki zewnętrzne Tekst łacińskiego oryginału Tebaidy w zbiorach The Latin Library Tłumaczenie na język angielski Mozleya Teksty łacińskich oryginałów wraz ze skorowidzem
Przypisy
Kategoria:Pisarze łacińscy starożytnego Rzymu Kategoria:Pisarze związani z Neapolem Kategoria:Poeci języka łacińskiego Kategoria:Zmarli w 96 Kategoria:Rzymscy poeci I wieku