Wielki Syrt (ros.: Общий Сырт, Obszczij Syrt; kaz.: Жалпы Сырт, Żałpy Syrt) – wyżyna w południowo-wschodniej Rosji europejskiej i częściowo w Kazachstanie.

Wyżyna Wielki Syrt leży w południowo-wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej. Na wschodzie opiera się o południowy Ural, na południu dolina rzeki Ural dzieli ją od Niziny Nadkaspijskiej, na wschodzie sięga doliny środkowej Wołgi (w okolicy Saratowa), od północy łączy się z wyżynami zachodniego przedgórza Uralu. Wielki Syrt rozciąga się południkowo na długości około 500 km, osiąga maksymalną wysokość 405 m n.p.m. (Miedwieżyj Łob koło Orenburga).

Wielki Syrt ma specyficzną dla tutejszego regionu formę – stanowi wypiętrzony, silnie zerodowany płaskowyż, pocięty dolinami rzek na pojedyncze wzgórza i kopulaste ostańce – . Zbudowany jest z piaskowców, glin i wapieni permskich i mezozoicznych. Występują zjawiska krasowe. W północnej części występują lasy, w południowej – roślinność stepowa.

Zachodnią i środkową część Wielkiego Syrtu odwadniają dopływy Wołgi, m.in. Samara, i , natomiast część wschodnią i południowe stoki całego płaskowyżu – dopływy Uralu, m.in. , Sakmara i Czagan. Wzdłuż płaskowyży przebiega dział wód między dorzeczami Wołgi i Uralu.

Bibliografia Wielka Encyklopedia Radziecka - hasło Общий Сырт Borys Dobrynin Geografia fizyczna ZSRR, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1956 Teodor Naumienko (red.) Atlas świata, Służba Topograficzna Wojska Polskiego - Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1962 Mieczysław Hess, Bogumił Rychłowski Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w: August Zierhoffer (red.) Geografia powszechna - tom IV. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Azja. Afryka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965 Bogumił Rychłowski (red.), Roman Biesiada, Tadeusz Lenczowski, Lech Ratajski Słownik Geografii ZSRR, Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", Warszawa 1974 Teresa Zakrzewska, Grażyna Gadomska Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (część europejska). Mapa przeglądowa Europy. Skala 1:3 000 000, wydanie drugie, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, Warszawa-Wrocław 1987

Kategoria:Wyżyny Rosji Kategoria:Wyżyny Kazachstanu Kategoria:Nizina Wschodnioeuropejska