thumb|Oficerowie z kompanii saperów I Brygady LP. Pierwszy z lewej Stefan Dąbkowski thumb|Stefan Dąbkowski przemawiający podczas obchodów drugiej rocznicy ogłoszenia deklaracji ideowej Obozu Zjednoczenia Narodowego w Warszawie (1939) thumb|Grób Stefana Dąbkowskiego na cmentarzu Powązkowskim Stefan Dąbkowski, ps. „Bronisław” (ur. 20 czerwca 1884 w Warszawie, zm. 16 grudnia 1962 w Londynie) – polski działacz niepodległościowy i socjalistyczny, w latach 1935–1939 senator BBWR i OZN, wicemarszałek Senatu V Kadencji, pułkownik saperów Wojska Polskiego, wiceprezes Prezydium Zarządu Koła Parlamentarnego Obozu Zjednoczenia Narodowego w 1938 rokuPrace parlamentarne O.Z.N. 1938/39 r., Warszawa 1939, s. 39., kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Stefan Dąbkowski urodził się 20 czerwca 1884 w Warszawie, w rodzinie powstańców styczniowych Adama (1837–1896) i Izabeli z Sierzputowskich (1843–1918)Stefan Dąbkowski (1884–1962) M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2022-07-14].. Ojciec za udział w powstaniu został skazany na ośmioletnią katorgę, a matka była kurierką partii Józefa Jankowskiego. Starszy brat Mieczysław został generałem brygady Wojska Polskiego.
W latach 1902–1906 pracował na Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Od 1902 członek PPS, a od 1904 jej Organizacji Bojowej – przewoził materiały wybuchowe z Zagłębia do stolicy. W latach 1905–1907 aresztowany i więziony, ostatecznie zesłany na Syberię, skąd zbiegł do Lwowa. W czerwcu 1908 roku brał udział w założeniu Związku Walki Czynnej we LwowieJulian Stachiewicz, Początki Związku Walki Czynnej, [w:] Niepodległość, t. II zeszyt 1(3) 1933, s. 46.. Od 1910 działał w Związku Strzeleckim i PPS-Frakcji Rewolucyjnej na terenie Królestwa Polskiego. W latach 1911–1914 ponownie przebywał w Galicji, został komendantem oddziału Związku Strzeleckiego w Borysławiu.
Od sierpnia 1914 w I Brygadzie Legionów Polskich. Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie. Uczestniczył w walkach polsko-ukraińskich w Galicji w latach 1919–1920, przez parę miesięcy więziony przez władze ZURL w Borysławiu i Tarnopolu. Od 1920 oficer Wojska Polskiego. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w 1 pułku saperówSpis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 333, 592.. 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari" V klasy. W tym samym roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy 10 pułku saperów w PrzemyśluRocznik oficerski 1923, s. 892, 905.Rocznik oficerski 1924, s. 816, 827.. W latach 1928–1934 był komendantem Oficerskiej Szkoły Inżynierii w WarszawieRocznik oficerski 1928, s. 581, 590.Rocznik oficerski 1932, s. 247, 821..
W listopadzie 1924 roku był jednym z oficerów, którzy podali się do dymisji w ramach tzw. strajku generałów.
Z dniem 30 czerwca 1934 został przeniesiony w stan spoczynkuDziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 11 z 17.06.1934.. 1 lipca 1934 został zatrudniony w Dyrekcji Tramwajów Miejskich miasta stołecznego Warszawy na stanowisku naczelnika Wydziału Drogowo-Budowlanego.
W latach 1935–1939 senator BBWR i OZN z okręgu Warszawa oraz radny Miasta Stołecznego, gdzie przewodniczył klubowi OZN. Od 1935 członek Parlamentarnej Grupy Stołecznej. W listopadzie 1936 został wybrany drugim wiceprezesem Związku Rezerwistów. W latach 1938–1939 wiceprezes Obozu Zjednoczenia Narodowego. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu w dniu 2 września 1939 złożył wniosek o zmianę ordynacji wyborczej, pozwalający na wypełnienie przez posłów i senatorów żołnierskiego obowiązku bez ryzyka utraty mandatu.
Był żonaty i miał dwoje dzieci: Andrzeja (ur. 28 listopada 1912) i Krystynę (ur. 13 grudnia 1918).
Zmarł 16 grudnia 1962 w Londynie. Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 107-3-13).
Awanse podporucznik – 5 marca 1915 porucznik – 1 stycznia 1917Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich..., s. 46. podpułkownik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 20. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów pułkownik – 1 stycznia 1928 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 1. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 1 z 2 stycznia 1928 r., s. 2.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7472 – 17 maja 1922 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”. Krzyż Niepodległości z Mieczami – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych czterokrotnie: po raz pierwszy w 1922Rozporządzenie Kierownika M.S.Wojsk. L. 8449 G. M. I. z 1922 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 8, s. 251). Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11.11.1928. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921Na podstawie fotografii . Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Za wierną służbę” Krzyż Komandorski Orderu Orła Białego (Jugosławia)Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 8 z 11.11.1931.
Przypisy
Bibliografia Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917.
Roczniki oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932. Historia sejmu polskiego – tom II, red. Andrzej Ajnenkiel, Warszawa 1989. Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny. Tom I, red. naukowa Andrzej Krzysztof Kunert, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 1998.
Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej PPS Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej – Frakcja Rewolucyjna Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Dowódcy 10 Pułku Saperów Kategoria:Internowani w Beniaminowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie saperów Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Obozu Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1892–1906) Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Pułkownicy saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Radni Warszawy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Senatorowie IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Wicemarszałkowie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji (1938–1939) Kategoria:Wojskowi związani z Przemyślem Kategoria:Zmarli w 1962 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej