Aniela Kozłowska (ur. 16 stycznia 1898 w Przybysławicach, zm. 26 lutego 1981 w Krakowie) – polska uczona, botanik, geobotanik, paleobotanik, fitopatolg, wirusolog.
Życiorys Urodziła się 16 stycznia 1898 jako córka Marii Strasburger i Stefana Kozłowskiego, właścicieli majątku Przybysławice. Jej bratem był Tomasz Kozłowski, legionista, poseł na Sejm RP w latach 1930–1939 oraz Leon Kozłowski profesor archeologii Uniwersytetu Lwowskiego, premier w latach 1934–1935. Była stryjeczno-cioteczną siostrą Zofii Kozłowskiej-Budkowej profesor historii UJ, a także ciotką Stefana Kozłowskiego, geologa i ekologa oraz Krzysztofa Kozłowskiego redaktora „Tygodnika Powszechnego”.
W 1921 ukończyła studia botaniczne na Uniwersytecie Jagiellońskim u Władysława Szafera. Odbyła także uzupełniające studia w John Innes Institute i Rothamsted w Anglii oraz staże zagraniczne w Instytucie Botanicznym w Bronx Park oraz National Museum of Natural History w Nowym Jorku (1922–1923), u prof. Josiasa Braun-Blanqueta w Szwajcarii i we Francji w Montpellier, u prof. R. Chodata w Laboratorium Alpejskim Bourg St. Pierre, u Nikołaja Wawiłowa we Wszechzwiązkowym Instytucie Uprawy Roślin w Leningradzie i na Krymie. W 1928 otrzymała tytuł doktora botaniki UJ, a w 1931 tytuł docenta geografii roślin UJ.
Od 1922 do 1931 asystent, a następnie docent w Katedrze Botaniki Systematycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1932 do 1935 kustosz i kierownik zorganizowanego przez siebie Działu Przyrodniczego Muzeum Śląskiego w Katowicach. Od 1935 do 1939 docent w Katedrze Geografii Roślin Uprawnych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
Uczestniczka wypraw fitosocjologicznych i paleobotanicznych w góry Atlas, do Egiptu i Maroka (1928), na Korsykę i w Alpy Szwajcarskie (1929), na Bałkany (1930), do Skandynawii i stacji polarnej Abisko w szwedzkiej Laponii (1933) oraz na Krym.
Równolegle z publikowaniem artykułów dotyczących botaniki i geografii w czasopismach naukowych (m.in. "Czasopismo Geograficzne", "Kosmos", "Wszechświat", "Ochrona Przyrody") drukowała teksty popularnonaukowe w pismach dla młodzieży (m.in. "Na Tropie", "Orlęta").
Podczas II wojny światowej pracowała w Państwowym Zakładzie Higieny w Warszawie. W latach 1942–1944 brała udział w tajnym nauczaniu.
Po wojnie związana z Uniwersytetem Jagiellońskim jako profesor nadzwyczajny (1945), kierownik Katedry Anatomii i Fizjologii Roślin (1945-1947) i kierownik Katedry Botaniki (1947–1953), a następnie Wyższą Szkołą Rolniczą w Krakowie jako profesor zwyczajny (1953) i kierownik Katedry Botaniki (1953-1968). Równocześnie kierowała Pracownią Wirusologii w Zakładzie Fizjologii Roślin Polskiej Akademii Nauk. W latach 1962–1966 współpracowała z Departamentem Rolnictwa Stanów Zjednoczonych w badaniach nad zdrowotnością, rozwojem i metabolizmem ziemniaków. W 1973 r. prowadziła badania i doświadczenia wirusologiczne w Uppsali.
Zmarła 26 lutego 1981 w Krakowie, gdzie została pochowana na cmentarzu Rakowickim.
Członkostwo W 1945 r. jako jedna z dwóch pierwszych kobiet została członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności. Członek zwyczajny Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina (1964), członek honorowy Polskiego Towarzystwa Botanicznego (1980) i Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego.
Odznaczenia Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1956), Krzyżem Kawalerskim (1961) i Krzyżem Oficerskim (1972) Orderu Odrodzenia Polski, Medalem im. M. Kopernika PAN (1972).
Wybrane publikacje Wybór publikacji w porządku chronologicznym: Aniela Kozłowska, Pogadanki o roślinach i glebie wraz z wycieczkami i wskazówkami metodycznemi dla nauczyciela, Lwów 1925, Książnica Atlas Aniela Kozłowska, Naskalne zbiorowiska roślin na Wyżynie Małopolski, Kraków 1928, PAU Aniela Kozłowska, Egipt darem Nilu, Poznań 1930, Księgarnia Św. Wojciecha Aniela Kozłowska, The Genetic Elements and the Origin of the Steppe Flora in Poland, Kraków 1930, PAU Aniela Kozłowska, Szata Roślinna Województwa Śląskiego, Katowice 1936, Wydawnictwa Instytutu Śląskiego Aniela Kozłowska, Charakterystyka zespołów leśnych Pogórza Cieszyńskiego, Kraków 1936, PAU Aniela Kozłowska, Życie i budowa rośliny. (Botanika ogólna, cz. I) Kraków 1946, Nakładem Księgarni Stefana Kamińskiego Aniela Kozłowska, Pochodzenie zbóż i ziemniaka, Warszawa 1949, PZWS Aniela Kozłowska, Pochodzenie drzew owocowych, Warszawa 1951, PZWS Aniela Kozłowska, Botanika ogólna. Cz. 3, Przegląd systematyczny świata roślinnego, Kraków 1952, PWN Aniela Kozłowska, Botanika, Warszawa 1963, 1965, 1968, 1972, 1978, PZWS Aniela Kozłowska, Wirusy w zagadnieniu życia, Kraków 1966, PWN Aniela Kozłowska, Wirusy roślinne, Warszawa 1980 PWN, Przypisy
Bibliografia Ludmiła Hausbrandt, Prof. dr hab. Aniela Kozłowska (1898-1981), w: Wiadomości Botaniczne, 1/1983
Piotr Köhler, Aniela Kozłowska, w: Leksykon Botaników Polskich, Wiadomości Botaniczne 1-2/1995 Piotr Köhler, Aniela Kozłowska (1898-1981), w: Złota Księga Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi. Cz. I, Biografie uczonych, pod red. Alicji Zemanek, Kraków 2000, Tomasz Majewski, Zbigniew Mirek "Członkowie honorowi Polskiego Towarzystwa Botanicznego" Wiadomości Botaniczne 38 (1/2), 9-29, 1994 s. 13
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Leopoldiny Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polacy pochodzenia niemieckiego Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy fitopatolodzy Kategoria:Polscy wirusolodzy Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Kategoria:Zmarli w 1981