Iszbi-Erra (akad. Išbi-Erra) – zbuntowany namiestnik Ibbi-Suena, ostatniego króla z III dynastii z Ur, założyciel i pierwszy władca I dynastii z Isin. Jego rządy datowane są na lata ok. 2017–1985 p.n.e. (chronologia średnia)hasło Ishbi-Erra, w: Gwendolyn Leick, Who's Who..., s. 81.Marc Van De Mieroop, A History..., s. 282.. mały|350px|Mapa południowej Mezopotamii w okresie starobabilońskim (ok. 2000-1595 p.n.e.) Imię Imię Išbi-Erra, znaczące najprawdopodobniej „bóg Erra nasycił się”hasło šebû, The Assyrian Dictionary, tom 17 (Š/2), The Oriental Institute, Chicago 1992, s. 253., wydaje się stanowić zakadyzowaną formę amoryckiego imienia Jašbi-ErraThorkild Jacobsen, The Sumerian ..., s. 124, przypis 338a.. W transliteracji imię to zapisywane jest zazwyczaj dIš-bi-Er3-ra, z użyciem determinatywu boskiego dingir na początku, co świadczy o tym, iż Iszbi-Erra przejął istniejącą za czasów panowania władców III dynastii z Ur ideę „boskości” władcy.
Długość panowania Według Sumeryjskiej listy królów Iszbi-Erra panować miał przez 32 (kopia P5) lub 33 (kopie WB 444 i Su1) lataThorkild Jacobsen, The Sumerian ..., s. 124, przypis 340.„The Sumerian king list (transliteration)” na stronie Electronic Text Corpus of Sumerian Literature (ETCSL) (wiersze 355-356). Lista królów Ur i Isin daje 33 lataA.K. Grayson, Königslisten und Chroniken. B. Akkadisch, w: Reallexikon der Assyriologie, tom VI (Klagesang-Libanon), Walter de Gruyter, Berlin - New York 1980-83, s. 90.
Panowanie Pochodzący z Mari Iszbi-Erra pełnił urząd namiestnika Isin za czasów panowania Ibbi-Suena (2029-2005 p.n.e.), ostatniego króla z III dynastii z UrMarek Stępień, Kodeks..., s. 11.. Wykorzystując zamieszanie spowodowane najazdem koczowniczych Amorytów wypowiedział on mu w 2017 r. p.n.e. posłuszeństwo i samemu przyjął tytuł królewski, zakładając tym samym I dynastię z IsinMarek Stępień, Kodeks..., s. 12.. Po upadku III dynastii z Ur udało mu się utrzymać kontrolę nad miastem Isin i centrum religijnym Nippur, a także odbić z rąk Elamitów miasto Ur.
W krótkim czasie podporządkował sobie południową i środkową Mezopotamię, zwalczając lub układając się z lokalnymi przywódcami Amorytów. Utworzone przez niego państwo przez ponad pół wieku, aż do panowania Lipit-Isztara (1934-1924 r. p.n.e.), wyznaczało losy Sumero-Akadu.
Przypisy
Bibliografia hasło Ishbi-Erra, w: Gwendolyn Leick, Who's Who in the Ancient Near East, London and New York 2002, s. 81. Marc Van De Mieroop, A History of the Ancient Near East ca. 3000-323 BC, Blackwell Publishing, 2004. Thorkild Jacobsen, The Sumerian King List, Assyriological Studies 11, University of Chicago Press, Chicago - London 1939. Marek Stępień, Kodeks Hammurabiego, Wydawnictwo ALFA, Warszawa 2000.
Linki zewnętrzne lista „nazw rocznych” Iszbi-Erry na stronie Cuneiform Digital Library Initiative (CDLI) lista hymnów i poematów poświęconych Iszbi-Erze na stronie Electronic Text Corpus of Sumerian Literature (ETCSL)
Kategoria:Królowie Isin