thumb|200px|Kaplica Orderu Wojskowego Lāčplēsisa na Cmentarzu Braterskim w Rydze thumb|200px|Wnętrze kaplicy kawalerów Orderu Lāčplēsisa na Cmentarzu Braterskim w Rydze z wypisaną na ścianie dewizą orderu: Par Latviju thumb|200px|Nazwisko Józefa Piłsudskiego pośród kawalerów Orderu Lāčplēsisa we wnętrzu kaplicy na Cmentarzu Braterskim w Rydze thumb|200px|Nazwisko Edwarda Rydza-Śmigłego pośród kawalerów Orderu Lāčplēsisa we wnętrzu kaplicy na Cmentarzu Braterskim w Rydze thumb|200px|Ryga, tablica pamiątkowa z wizerunkiem Orderu Lāčplēsisa na domu, w którym mieszkał wódz naczelny armii łotewskiej gen. Pēteris Radziņš
Order Pogromcy Niedźwiedzia, Order Wojenny Pogromcy NiedźwiedziaStanisław Łoza, Stanislaw Bieńkowski: Ordery i odznaczenia krajowe i zagraniczne: co wiedziec o nich należy. Główna Księgarnia Wojskowa, 1928, s. 54 (łot. Lāčplēša Kara ordenis) – najwyższe łotewskie odznaczenie wojskowe, ustanowione 11 listopada 1919. Dewizą orderu było: PAR LATVIJU (Za Łotwę).
Historia orderu Order Wojenny Pogromcy Niedźwiedzia (Lāčplēsisa) został ustanowiony z inicjatywy naczelnego wodza Armii Łotewskiej gen. Jānisa Balodisa po wyzwoleniu Rygi przez siły łotewskie od wojsk okupacyjnych rosyjskiego generała Bermondta-Awałowa, 11 listopada 1919Kristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918–1940, Ryga 1993, str. 92. Jest to jednak symboliczna data, ponieważ dopiero 18 września 1920, kiedy całe terytorium Łotwy zostało wyzwolone spod obcej okupacji, Sejm Łotewski wydał dekret o nadaniu Orderu Wojennego Pogromcy Niedźwiedzia osobom, które podczas wojny o niepodległość wykazały swoją lojalność wobec Państwa Łotewskiego poprzez wyjątkowe bohaterstwo w walce i narażały się w obronie wolności, honoru i chwały Łotwy.
Pierwsze ordery zostały nadane 11 listopada 1920 w Rydze przez prezydenta kraju Jānisa Čakste. Ostatnie nadanie miało miejsce w Lipawie, 11 listopada 1928. Ordery wręczał ówczesny prezydent Gustavs Zemgals.
Order mógł być przyznawany żołnierzom Armii Łotewskiej, Brygady Strzelców Łotewskich oraz obcokrajowcom, którzy razem z Łotyszami walczyli o wyzwolenie Łotwy, lub w jakikolwiek inny sposób wnieśli znaczący wkład w powstanie Państwa Łotewskiego i obronę jego niepodległości.
Order otrzymał swój statut, który dokładnie określał, kto mógł zostać nim odznaczony. Kandydatów do orderu zatwierdzała Kapituła Orderu Wojennego Pogromcy Niedźwiedzia, na czele której stał prezydent kraju. Co 5 lat prezydent Łotwy organizował uroczysty bankiet, na który zapraszani byli kawalerowie orderu wraz z rodzinami. Po okupacji Łotwy przez ZSRR w 1940 order został zniesiony. Order dzielił się na trzy klasy. Wyższą klasę można było otrzymać dopiero po uprzednim uzyskaniu klasy niższej. Zapis ten nie dotyczył obcokrajowców. Na Cmentarzu Braterskim w Rydze znajduje się kaplica Orderu Wojskowego Lāčplēsisa, na ścianach której widnieją wyryte nazwiska wszystkich jego kawalerów.
Opis odznaki Odznaką orderu jest biały emaliowany krzyż z bordowym obramowaniem w kształcie swastyki. Pośrodku krzyża znajduje się biały medalion w złotej ramie wyobrażający walkę epickiego bohatera łotewskiego Lāčplēsisa z niedźwiedziem. Scena ta jest przedstawiona w naturalnych kolorach. Rewers krzyża koloru złotego zawiera dewizę orderu PAR LATVIJU i datę ustanowienia orderu 11 NOVEMBRIS 1919 (11 listopada 1919) umieszczoną w medalionie. Pomiędzy ramionami krzyża znajdują się dwa skrzyżowane miecze.
Odznaka I klasy miała wymiary 61 × 57,5 mm, II klasy – 48 × 46 mm, a III klasy – 41 × 39 mm. Wstążka orderu była biała z trzema czerwonymi pasami równej szerokości. Szerokość wstęgi I klasy wynosiła 101 mm. Wstążki II i III klasy były węższe. Order I klasy nosiło się przewieszony przez ramię z prawej na lewą stronę. Order II klasy zawieszany był na szyi, a order III klasy przypięty do lewej piersi. Do orderu I klasy była dodawana srebrna gwiazda orderowa o średnicy 68,5 mm, z wyobrażeniem orderu pośrodku w jego naturalnych barwach. Autorem projektu orderu był J.A.LibertsKristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918–1940, Ryga 1993, str. 10.
Odznaczeni
I klasaKristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918–1940, Ryga 1993, str. 12
marsz. Ferdinand Foch gen. Johan Laidoner król Belgów Albert I król Włoch Wiktor Emanuel III prem. Włoch Benito Mussolini gen. Jānis Balodis marsz. John French
Odznaczeni Polacy Wszyscy zostali odznaczeni w 1922 (lista pełna):
I klasa marsz. Józef Piłsudski
II klasa gen. Edward Śmigły-Rydz gen. Stanisław Szeptycki gen. Juliusz Rómmel
III klasa gen. Leon Berbecki sierż. Franciszek Betlej płk Władysław Bończa-Uzdowski ppłk Władysław Bortnowski mjr Marian Chilewski płk Stefan Dąb-Biernacki sierż. Franciszek Daszkiewicz st. sierż. Stefan Dębski sierż. Józef Doliński sierż. Michał Galiński płk Janusz Głuchowski st. sierż. Józef Grzywa st. sierż. Jan Hankus płk Ludwik Hickiewicz sierż. Józef Jończyk sierż. Roman Kaczmarek sierż. Józef Kamiński gen. Franciszek KleebergStanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarnii Wojskowej, 1938, s. 340. sierż. Franciszek Kłosowicz ppłk Stanisław Józef Kozicki ppłk Jan Kruszewski kpt. Włodzimierz Krzyżanowski mjr Zygmunt Kuczyński sierż. Jan Kurzeja gen. Tadeusz Kutrzeba ppłk Władysław Langner mjr Władysław Łoś sierż. Andrzej Mach sierż. Roman Matjaszczuk st. por. Stanisław Mayer płk Stanisław Miller mjr Stanisław Młot-Parczyński sierż. Emil Mrowiec kpr. Wacław Mruk sierż. Władysław Mucha mjr Aleksander Myszkowski mjr Tadeusz Niezabitowski płk Józef Olszyna-Wilczyński sierż. Roman Pawłowski kpt. Franciszek Pfeiffer płk Bolesław Popowicz sierż. Władysław Preis sierż. Stanisław Rogala sierż. Benedykt Rudek gen. Edward Śmigły-Rydz płk Wacław Scewola-Wieczorkiewicz ppłk Kazimierz Schally sierż. Wacław Surdyk mjr. Zygmunt Szafranowski sierż. Antoni Szatrowski sierż. Zygmunt Tarnowski kpt. Franciszek Tomczuk mjr Tadeusz Trapszo sierż. Kajetan Wojtyna sierż. Bronisław Wokalorczyk sierż. Julian Wolewski kpt. Zygmunt Zajchowski sierż. Stanisław Zieliński por. Stanisław Zwojszczyk por. Modest Żabski
Przypisy
Bibliografia Kristīne Ducmane: Apbalvojumi Latvijas Republikā 1918–1940 -Decorations of the Republic of Latvia 1918–1940, Ryga 1993,
Linki zewnętrzne
Historyczne ordery łotewskie
Kategoria:Łotewskie odznaczenia wojskowe