Zygmunt Kazanowski herbu Grzymała, (ur. ok. 1563, zm. 1634) – dworzanin, podkomorzy wielki koronny Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy, nauczyciel i podkomorzy nadworny koronny królewicza Władysława WazyAdam Przyboś, Kazanowski Zygmunt z Kazanowa h Grzymała, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XII, Wrocław–Warszawa–Kraków 1966–1967, s. 259-260.
Biogram Rodzina Urodził się ok. 1563 roku. Syn starosty Marcina Kazanowskiego i Katarzyny Tarło.
Około 1590 poślubił Zofię Warszewicką, z którą miał córkę; Zofię Kazanowską (zm. 1645), Helenę (zona Maksymiliana OssolińskiegoJózef Długosz, Ossoliński Maksymilian h. Topór (1588—1655) [w] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk 1979, t. XXIV, s. 424.), Katarzynę, Aleksandra, Stanisława, Adama. Przed 1615 poślubił Elżbietę Humnicką.
Zygmunt zmarł w 13 VIII 1634 r. i został pochowany w Kolegiacie św. Jana w Warszawie, gdzie synowie wystawili mu pomnik. Tam na ścianie pod chórem, tuż obok bocznego wejścia do kruchty, znajdował się rzeźbiony w marmurze portret Zygmunta Kazanowskiego, zniszczony w 1944 r.
Kariera wojskowa Od młodości wprawiony w sztuce wojennej, najpierw jako towarzysz chorągwi husarskiej, potem został jej dowódcą i otrzymał rangę pułkownika królewskiego. Uczestniczył w wojnach Batorego, m.in. w wyprawie multańskiej w 1600, w oblężeniu Białego Kamienia (1602) i bitwa pod Kircholmem (1605). Poparł dwór podczas rokoszu Zebrzydowskiego; w tym okresie (w 1607) dedykowano mu panegiryk pt. „Korona Polska bardzo smutna prośby serdeczne czyni”.
W wyprawie moskiewskiej (1609–1611) brał udział jako doradca Władysława IV.
Podczas kampanii rosyjskiej w 1617 popierał swojego krewnego, Marcina Kazanowskiego, przeciw hetmanowi Chodkiewiczowi, co negatywnie (jako intryganckie warcholstwo) ocenił historyk Adam Przyboś.
Uczestniczył w wyprawie chocimskiej, była to jego ostatnia wyprawa wojenna.
Kariera polityczna Był dworzaninem na dworach Stefana Batorego, Zygmunta III Wazy i Władysława Wazy. Uczył młodzież dworską oraz królewicza Władysława Wazę w zakresie sztuki wojennej, przez co został wpływowym doradcą królewskim, gdy Władysław zasiadł na tronie. Na dworze Władysława Wazy miał od 1633 r. rangę praefectus cubiculi (podkomorzy nadworny koronny), był członkiem rady wojennej i znaczącą rolę w kampaniach króla. Dodatkowo, jego synowie dorastali razem z królewiczem Władysławem i byli blisko związani z młodym księciem.
Od 1588 wraz z bratem odziedziczył po ojcu starostwo felińskie. Od 1607 starosta kokenhuski, od 1613 r. starosta krośnieński, od 1617 r. starosta barcicki, od 1633 starosta mukarowski, solecki i kłobucki.
Przed 1607 brał udział w poselstwie do rejonów węgierskich. Brał udział w elekcji w 1632 jako członek delegacji przedstawiającej króla-elekta, sam był elektorem Władysława IV Wazy z województwa sandomierskiegoSuffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie, s.A3., Podpisał jego pacta conventaPorządek Na Seymie Walnym Elekcyey, miedzy Warszawą a Wolą, Przez opisane Artykuły, do samego tylko Aktu Elekcyey należące, vchwalony y postanowiony. Roku Pańskiego, M. DC. XXXII. Dnia 27. Września, s. 16..
Podczas pogrzebów króla Zygmunta i królowej Konstancji, niósł królewskie insygnia.
W 1627 r. scedował wsie Grzymałów, Kazanów i Ciepielów na swoich synów.
Autor W 1630 napisał Dyskurs o sejmie w 1630 r. na temat reformy sejmu. Był też autorem dzieła o panowaniu Zygmunta III pt. Res gestae Sigismundii Tertii Poloniae et Sueciae Regis, Magnique Ducis Lituaniae, dedykowane królewiczowi Władyslawowi.
Przypisy
Bibliografia Kajetan Kwiatkowski, Dzieje narodu polskiego za panowania Władysława IV, Warszawa, 1823 s.413 Kasper Niesiecki, Herbarz polski Kaspra Niesieckiego, S.J.: powiększony dodatkami ..., t. 5, s.61 Polski Słownik Biograficzny, Kraków-Wrocław 1966-1967, t. 12 s. 259
Kategoria:Członkowie dworu królewicza Władysława Wazy Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Dworzanie królewscy Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo sandomierskie) Kategoria:Elektorzy Władysława IV Wazy Zygmunt Kazanowski Kategoria:Marszałkowie dworu polskich królewiczów Kategoria:Podkomorzowie nadworni koronni Kategoria:Starostowie barciccy Kategoria:Starostowie kłobuccy Kategoria:Starostowie krośnieńscy Kategoria:Starostowie mukarowscy Kategoria:Starostowie soleccy Kategoria:Starostowie felińscy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Władysława IV Wazy Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Zmarli w 1634 Kategoria:Ludzie związani z Kazanowem