Martin Koukal (ur. 25 września 1978 w Novym Měscie) – czeski biegacz narciarski, brązowy medalista olimpijski, dwukrotny medalista mistrzostw świata seniorów i trzykrotny juniorów.
Kariera Po raz pierwszy na arenie międzynarodowej Martin Koukal pojawił się w 1996 roku, podczas mistrzostw świata juniorów w Asiago, gdzie zajął 43. miejsce w biegu na 10 km techniką klasyczną. Na rozgrywanych rok później mistrzostwach świata juniorów w Canmore zdobył brązowy medal na dystansie 30 km stylem dowolnym, przegrywając tylko z Perem Elofssonem ze Szwecji i swym rodakiem Lukášem Bauerem. Brązowy medal zdobył także podczas mistrzostw świata juniorów w Sankt Moritz w 1998 roku. Zajął tam trzecie miejsce w biegu na 10 km stylem dowolnym, za Austriakiem Andreasem Koiserem i Włochem Ivanem Margarolim. Wspólnie z kolegami z reprezentacji zwyciężył też w sztafecie.
W Pucharze Świata zadebiutował 13 grudnia 1997 roku w Val di Fiemme, zajmując 88. miejsce w biegu na 10 km klasykiem. Pierwsze pucharowe punkty wywalczył blisko rok później, 28 listopada 1998 roku w Muonio, gdzie był siódmy w biegu na 10 km stylem dowolnym. Pierwszy raz na podium zawodów pucharowych stanął 28 grudnia 1999 roku w Garmisch-Partenkirchen, zajmując trzecie miejsce w sprincie stylem dowolnym. W zawodach tych wyprzedzili go jedynie Niemiec Peter Schlickenrieder oraz Norweg Håvard Solbakken. W indywidualnych zawodach Koukal na podium stanął jeszcze dwa razy: 25 października 2003 w Düsseldorfie był drugi w tej samej konkurencji, ustępując tylko Peterowi Larssonowi ze Szwecji, a 20 marca 2009 w Falun był trzeci w biegu na 3,3 km stylem dowolnym, plasując się za Niemcem Axelem Teichmannem i Szwajcarem Dario Cologną. Ponadto kilkukrotnie zajmował miejsca w pierwszej trójce w biegach sztafetowych, w tym 9 grudnia 2007 roku w Davos wspólnie z Milanem Šperlem, Lukášem Bauerem i Martinem Jakšem zajął pierwsze miejsce. W klasyfikacji generalnej PŚ najwyższą lokatę wywalczył w sezonie 2002/2003, który ukończył na 23. miejscu.
Podczas mistrzostw świata w Val di Fiemme w 2003 roku zwyciężył w biegu na 50 km stylem dowolnym. Wyprzedził wtedy bezpośrednio dwóch reprezentantów Szwecji: Andersa Södergrena i Jörgena Brinka. Na tej samej imprezie zajął też piąte miejsce w sprincie stylem dowolnym, szóste w biegu łączonym na 20 km oraz siódme w sztafecie. Na rozgrywanych dwa lata później mistrzostwach świata w Oberstdorfie razem z Dušanem Kožíškiem wywalczył brązowy medal sprincie drużynowym. Dzień wcześniej zajął ósme miejsce w sztafecie. Ponadto był między innymi siódmy na dystansie 50 km techniką dowolną podczas mistrzostw świata w Libercu w 2009 roku.
W 1998 roku brał udział w igrzyskach olimpijskich w Nagano, zajmując 15. miejsce w sztafecie, 37. w biegu pościgowym 10+15 km oraz 35. w biegu na 10 km klasykiem. Na rozgrywanych cztery lata później igrzyskach olimpijskich w Salt Lake City był między innymi dziesiąty w sprincie stylem dowolnym oraz siódmy w sztafecie. Siódme miejsce zajął także w biegu na 50 km techniką dowolną podczas igrzysk w Turynie w 2006 roku. W pozostałych startach był tam dziewiąty w sztafecie, dziesiąty w sprincie drużynowym techniką klasyczną, piętnasty w sprincie stylem dowolnym, a w biegu łączonym zajął 21. miejsce. Startował również na igrzyskach olimpijskich w Vancouver w 2010 roku, gdzie wspólnie z Martinem Jakšem, Lukášem Bauerem i Jiřím Magálem zdobył brązowy medal w sztafecie. Na tych samych igrzyskach był też szósty w sprincie drużynowym techniką dowolną, osiemnasty w biegu na 15 km stylem dowolnym, a biegu łączonego nie ukończył.
Startował także w zawodach FIS Marathon Cup. W biegach tego cyklu kilkakrotnie stawał na podium. Po raz pierwszy dokonał tego 9 marca 2003 roku, zajmując drugie miejsce w szwajcarskim Engadin Skimarathon, w którym lepszy był tylko reprezentant gospodarzy Patrik Mächler. Pierwsze zwycięstwo odniósł 25 lutego 2012 roku, kiedy był najlepszy w fińskim maratonie Finlandia-hiihto. Najlepsze wyniki osiągnął w sezonie 2013/2014, który ukończył na trzeciej pozycji w klasyfikacji generalnej; wyprzedzili go tylko Niemiec Tom Reichelt i Francuz Benoît Chauvet.
We wrześniu 2014 roku zakończył karierę sportową.
Po zakończeniu czynnej kariery został trenerem.
W 2007 ożenił się z Vandą, z którą ma dwoje dzieci: syna Sebastiana i córkę Sandrę. W 2023 para rozwiodła się. Kolejna partnerka Koukala, Michaela zmarła w 2026. Jego brat, Petr Koukal, był hokeistą.
Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca35.12 lutego1998 Nagano10 km stylem klasycznym27:24,5 +2:16,8 Bjørn Dæhlie37.14 lutego1998 Nagano10+15 km łączony1:07:01,7 +5:04,1 Thomas Alsgaard15.16 lutego1998 NaganoSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Lukáš Bauer, Martin Koukal, Petr Michl, Jiří Magál1:40:55,7 +4:39,7 Norwegia20.9 lutego2002 Salt Lake City30 km stylem dowolnym1:11:31,0 +2:54,9 Christian Hoffmann44.14 lutego2002 Salt Lake City2 × 10 km łączony49:48,9 +2:35,9 Thomas Alsgaard Frode Estil7.17 lutego2002 Salt Lake CitySztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Martin Koukal, Jiří Magál, Petr Michl, Lukáš Bauer1:32:45,5 +2:45,8 Norwegia10.19 lutego2002 Salt Lake CitySprint stylem dowolnym2:56,9 — Tor Arne Hetland21.12 lutego2006 Turyn2 × 15 km łączony1:17:00,8 +1:08,8 Jewgienij Diemientjew10.14 lutego2006 TurynSprint drużynowy stylem klasycznymSkład drużyny: Martin Koukal, Dušan Kožíšek17:02,9 +46,7 Szwecja9.19 lutego2006 TurynSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Martin Koukal, Lukáš Bauer, Jiří Magál, Dušan Kožíšek1:43:45,7 +2:17,6 Włochy15.22 lutego2006 TurynSprint stylem dowolnym2:26,5 — Björn Lind7.26 lutego2006 Turyn50 km stylem dowolnym2:06:11,8 +3,1 Giorgio Di Centa18.15 lutego2010 Vancouver15 km stylem dowolnym33:36,3 +1:17,2 Dario ColognaDNF20 lutego2010 Vancouver2 × 15 km bieg łączony1:15:11,4 — Marcus Hellner6.22 lutego2010 VancouverSprint drużynowy stylem dowolnym19:01,0 +12,8 Norwegia3.15px24 lutego2010 VancouverSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Martin Jakš, Lukáš Bauer, Jiří Magál, Martin Koukal1:45:05,4 +16,5 Szwecja
Mistrzostwa świata Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca27.21 lutego1997 Trondheim30 km stylem dowolnym1:06:28,2 +3:19,4 Aleksiej Prokurorow79.24 lutego1997 Trondheim10 km stylem klasycznym23:41,8 +3:23,4 Bjørn Dæhlie37.25 lutego1997 Trondheim10+15 km łączony1:00:11,1 +5:19,0 Bjørn Dæhlie22.19 lutego1999 Ramsau30 km stylem dowolnym1:15:26,2 +3:51,4 Mika Myllylä46.22 lutego1999 Ramsau10 km stylem klasycznym24:19,2 +2:17,2 Mika Myllylä23.23 lutego1999 Ramsau10+15 km łączony1:05:54,9 +1:11,0 Thomas Alsgaard8.26 lutego1999 RamsauSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Lukáš Bauer, Václav Korunka, Jiří Magál, Martin Koukal1:35:07,5 +4:43,8 51.15 lutego2001 Lahti15 km stylem klasycznym39:26,0 +4:49,2 Per Elofsson37.17 lutego2001 Lahti2 × 10 km łączony47:15,5 +2:44.5 Per Elofsson14.21 lutego2001 LahtiSprint stylem dowolnym3:14,1— Tor Arne Hetland14.22 lutego2001 LahtiSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Josef Kučera, Lukáš Bauer, Petr Michl, Martin Koukal1:36:42,0 +8:11,3 38.25 lutego2001 Lahti50 km stylem dowolnym2:05:27,2 +13:26,7 Johann Mühlegg6.23 lutego2003 Val di Fiemme2 × 10 km łączony47:42,3 +0,9 Per Elofsson7.25 lutego2003 Val di FiemmeSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Lukáš Bauer, Jiří Magál, Petr Michl, Martin Koukal1:31:56,4 +1:41,4 Norwegia5.26 lutego2003 Val di FiemmeSprint stylem dowolnym3:12,1 — Thobias Fredriksson 1.1 marca2003 Val di Fiemme50 km stylem dowolnym1:54:25,3 —52.17 lutego2005 Oberstdorf15 km stylem dowolnym34:49,7 +2:25,4 Pietro Piller Cottrer27.20 lutego2005 Oberstdorf2 × 15 km łączony1:19:20,5 +2:39,6 Vincent Vittoz8.24 lutego2005 OberstdorfSztafeta 4 × 10 km1:39:04,4 +3:24,4 Norwegia3.15px25 lutego2005 OberstdorfSprint drużynowy stylem dowolnymSkład drużyny: Dušan Kožíšek, Martin Koukal14:08,6 +4,8 NorwegiaDNF24 lutego2007 Sapporo2 × 15 km łączony1:11:35,8 — Axel Teichmann26.28 lutego2007 Sapporo15 km stylem dowolnym35:50,0 +2:27,5 Lars Berger8.2 marca2007 SapporoSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Lukáš Bauer, Martin Koukal, Jiří Magál, Milan Šperl1:30:49,2 +2:07,6 Norwegia21.4 marca2007 Sapporo50 km stylem klasycznym2:20:12,6 +5:51,4 Odd-Bjørn Hjelmeset9.22 lutego2009 Liberec2 × 15 km łączony1:15:52,4 +32,7 Petter Northug11.27 lutego2009 LiberecSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Lukáš Bauer, Martin Koukal, Jiří Magál, Martin Jakš1:41:50,6 +5:01,7 Norwegia7.1 marca2009 Liberec50 km stylem dowolnym1:15:52,4 +8,1 Petter Northug
Mistrzostwa świata juniorów Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Wynik Strata Zwycięzca43.31 stycznia1996 Asiago10 km stylem klasycznym27:42,8 +2:10,2 Per Elofsson7.2 lutego1996 AsiagoSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Lukáš Bauer, Daniel Kopřiva, Jiří Magál, Martin Koukal1:45:25,6+8:34,416.12 lutego1997 Canmore10 km stylem klasycznym26:26,9 +1:31,8 Bruno Carrara14.14 lutego1997 CanmoreSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Lukáš Bauer, Tomáš Tempír, Jiří Magál, Martin Koukal1:45:25,6+1:33,9 3.16 lutego1997 Canmore30 km stylem dowolnym1:20:46,3 +2:28,7 Per Elofsson 3.21 stycznia1998 Pontresina10 km stylem dowolnym25:27,0 +18,5 Andreas Koiser 1.23 stycznia1998 PontresinaSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Norbert Pelc, Lukáš Havlin, Ondřej Bíman, Martin Koukal1:49:26,3—13.25 stycznia1998 Pontresina30 km stylem klasycznym1:27:16,9 +2:45,0 Aleksiej Łuszkin
Puchar Świata Miejsca w klasyfikacji generalnej sezon 1996/1997: 94. sezon 1998/1999: 31. sezon 1999/2000: 50. sezon 2000/2001: 52. sezon 2001/2002: 41. sezon 2002/2003: 23. sezon 2003/2004: 48. sezon 2004/2005: 59. sezon 2005/2006: 86. sezon 2006/2007: 42. sezon 2007/2008: 33. sezon 2008/2009: 45. sezon 2009/2010: 55. sezon 2010/2011: 114.
Miejsca na podium Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Pozycja Strata Zwycięzca1.28 grudnia1999 Garmisch-PartenkirchenSprint stylem dowolnym?3.- Peter Schlickenrieder2.25 października2003 DüsseldorfSprint stylem dowolnym?2.- Peter Larsson
Miejsca na podium w etapach zawodów Pucharu Świata Nr Dzień Rok Miejscowość Zawody Konkurencja Czas biegu Miejsce Strata Zwycięzca 1. 20 marca 2009 Falun Finał PŚ 3,3 km stylem dowolnym 8:33,1 3. +5,3 Axel Teichmann
FIS Marathon Cup Miejsca w klasyfikacji generalnej sezon 2002/2003: 17. sezon 2004/2005: 28. sezon 2010/2011: 63. sezon 2011/2012: 7. sezon 2012/2013: 18. sezon 2013/2014: 2.
Miejsca na podium Nr Dzień Rok Zawody Dystans Czas biegu Strata Pozycja Zwycięzca1.9 marca2003 Engadin Skimarathon42 km stylem dowolnym1:28:00,9+1,22. Patrik Mächler2.12 lutego2012 Transjurassienne76 km stylem dowolnym3:25:13,6 +0,93. Alaksiej Iwanou3.25 lutego2012 Finlandia-hiihto50 km stylem klasycznym2:22:20,7-1.-4.19 stycznia2014 Dolomitenlauf42 km stylem dowolnym1:48:17,1+1:04,22. Petr Novák
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1998 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2006 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2010 Kategoria:Czescy biegacze narciarscy Kategoria:Czescy medaliści olimpijscy Kategoria:Czescy olimpijczycy (Nagano 1998) Kategoria:Czescy olimpijczycy (Salt Lake City 2002) Kategoria:Czescy olimpijczycy (Turyn 2006) Kategoria:Czescy olimpijczycy (Vancouver 2010) Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2003 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2005 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2010 Kategoria:Czescy trenerzy narciarscy Kategoria:Urodzeni w 1978