Czas letni – czas urzędowy, który dane państwo przyjmuje dla okresu roku uznawanego za okres letni, zazwyczaj wyprzedzający o godzinę czas strefowy.
Do oznaczania czasu letniego stosowany jest skrót DST pochodzący od ang. określenia Daylight Saving Time. Dla krajów stosujących czas środkowoeuropejski (CET), stosuje się skrót CEST (ang. Central European Summer Time).
upright=1.67|thumb|
Historia Jako pierwszy o potrzebie stosowania czasu letniego pisał Benjamin Franklin w 1784. Jednakże humorystyczna wymowa tego artykułu sprawiła, że nie zaczęto się do niej stosować (Franklin postulował, by ludzie wstawali i kładli się spać wcześniej).
Poważnie temat zmiany czasu opisał Brytyjczyk William Willett w broszurce „Waste of Daylight”, wydanej w 1907 r. Jednak pomimo znacznego lobby w rządzie brytyjskim nie udało mu się przeforsować tego pomysłu.
Niekiedy jako twórcę tego rozwiązania podaje się George’a Vernona Hudsona, który chciał „lepiej wykorzystać długie dni lata”.
Pionierami we wprowadzeniu czasu letniego byli Niemcy. W czasie I wojny światowej, 30 kwietnia 1916, w Rzeszy i sojuszniczych Austro-Węgrzech oraz na okupowanych terenach Polski i Bałkanów, czas przesunięto o godzinę do przodu. Dzień 1 maja rozpoczął się 30 kwietnia o godzinie dwudziestej trzeciej, a 30 września zakończył się o godzinie 1 w nocyZmiana czasu w Austryi Czas 1916 nr 205 z 22 kwietnia s. 1. W 1917 roku zmiana nastąpiła w nocy z 15 na 16 kwietnia (z niedzieli na poniedziałek); wskazówki przesuwano jednak z godziny drugiej na trzeciąCzas letni na kolejach Czas 1917 nr 174 z 14 kwietnia s. 1 i czas letni obowiązywał do nocy z 16 na 17 wrześniaWiadomości bieżące. Z miasta. Powrót do czasu zimowego Kurier Warszawski 1917 nr 257 s. 1. Podobnie było w 1918 rokuKronika. Czas letni Czas 1918 nr 172 z 15 kwietnia s. 2Kronika. Czas zimowy Czas 1918 nr 406 z 14 września s. 2.
Niedługo później i Brytyjczycy zaadaptowali to w Wielkiej Brytanii. 19 marca 1918 Kongres Stanów Zjednoczonych wyjaśnił podział na strefy czasowe w USA i wprowadził na czas trwania wojny obowiązek stosowania czasu letniego w celu oszczędności paliwa służącego do produkcji prądu. Ponownie po przerwie w USA w 1966 Kongres uchwalił Uniform Time Act wprowadzając po raz pierwszy podczas pokoju możliwość korzystania z czasu letniego.
W Polsce zmiana czasu została wprowadzona między I a II wojną światową tylko raz, w 1919 roku, później w czasie II wojny światowej, podczas okupacji hitlerowskiej w takich samych terminach, jak w Rzeszy Niemieckiej, następnie w latach od 1945 do 1949, od 1957 do 1964, od 1977. Do 1995 czas letni w Polsce był odwoływany w ostatnią niedzielę września (a wprowadzany w ostatnią niedzielę marca tak jak obecnie). Wcześniej dni zmiany czasu w Polsce były ogłaszane w Monitorze Polskim i tak na przykład w 1964 zmiana czasu na letni nastąpiła dopiero 31 maja, a na standardowy (nazywany potocznie zimowym) 27 września.
Obecnie czas letni stosowany jest w 50 państwach, mianowicie: we wszystkich krajach Europy, oprócz Białorusi i Islandii (oraz oprócz Rosji, Turcji i Kazachstanu, których większość terytorium znajduje się w Azji); na większości terytorium USA i Kanady oraz w niektórych innych krajach Ameryki Północnej i Południowej; na Cyprze, w Izraelu i w Egipcie; w Nowej Zelandii oraz w australijskich stanach Australia Południowa, Wiktoria, Nowa Południowa Walia i Tasmania.
Czas zimowy thumb|Ustawa z 21 listopada 1946 o czasie zimowym oraz rozporządzenie rządu z 27 listopada 1946 o wprowadzeniu czasu zimowego w Dzienniku Ustaw i Rozporządzeń Republiki Czechosłowackiej (Sbírka zákonů a nařízení) W Czechosłowacji zimą 1946/1947 zastosowano czas zimowy, kiedy od 1 grudnia 1946 do 23 lutego 1947 czas został przesunięty o 1 godzinę do tyłu w stosunku do czasu strefowego (więc w odwrotnym kierunku niż czas letni).
Plany zaprzestania zmiany czasu w Unii Europejskiej W roku 2018 Unia Europejska przeprowadziła internetową ankietę, w której zdecydowana większość ankietowanych opowiedziała się za zaprzestaniem zmian czasu. W marcu 2019 Parlament Europejski zatwierdził plan zniesienia zmiany czasu w państwach unijnych od roku 2021Parlament Europejski za zniesieniem zmiany czasu w UE, jednak Rada Unii Europejskiej opóźnia dalsze działania w tej sprawiePrzestawiamy zegarki, bo Unia nie ma czasu na likwidację zmiany czasu. Komisja Europejska w 2021 roku wezwała wszystkie kraje członkowskie UE do przygotowania "przepisów prawnych, na podstawie których będą kontynuowane dotychczasowe ustalenia związane ze zmianami czasu".
W 2022 roku w Polsce przyjęto rozporządzenie w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026. Czas letni obowiązuje w Polsce od ostatniej niedzieli marca do ostatniej niedzieli października.
Zalety i wady stosowania czasu letniego Najczęściej przywoływanym argumentem przemawiającym za wprowadzeniem czasu letniego jest oszczędność energii elektrycznejOszczędność liczona w ułamkach. Jednakże nie ma zgody co do opłacalności stosowania czasu letniego – m.in. z uwagi na zmieniające się zużycie energii elektrycznej każdego roku oraz zmiany zużycia prądu zależnie od pogody. W Nowej Zelandii, w pierwszym tygodniu po zmianie czasu, zużycie energii elektrycznej zmniejszyło się o 5%; badania w USA wykazały mniejsze zużycie energii elektrycznej o 1% każdego dnia. Według innych naukowców, w jednym ze stanów w USA – Indianie – zmiana czasu powoduje więcej strat, niż korzyści. Wyjaśniono to zwiększonym korzystaniem z klimatyzatorów i wentylatorów.
Według niektórych badaczy, innym skutkiem wprowadzenia czasu letniego jest zwiększone bezpieczeństwo na drogach, ponieważ kierowcy preferują porę dzienną. Oddziaływanie to należy traktować jako hipotetyczne, gdyż paradoksalnie, wg raportów bezpieczeństwa w ruchu drogowym, publikowanych rokrocznie przez policję, więcej wypadków zdarza się w czasie dobrych warunków i widzialności, a mniej w złych warunkach i nocą. Ciekawym skutkiem mogą też być wcześniejsze powroty do domu, przed zapadnięciem zachodu Słońca, przez co zmniejsza się liczba włamań do domów.
Krótszy sen przy zmianie czasu może powodować zwiększoną liczbę wypadków drogowych, depresje i zawały serca.
Przeprowadzana dwa razy każdego roku zmiana czasu powoduje komplikacje w wielu dziedzinach życia, jak również może powodować pewne koszty organizacyjne, logistyczne itp. Na przykład w transporcie kolejowym przy odwoływaniu czasu letniego pociągi pasażerskie, które są na trasie w chwili przestawiania zegarów, muszą wydłużyć postój o co najwyżej godzinę na najbliższym posterunku ruchu lub punkcie ekspedycyjnym, na którym mają postój handlowy, aby jechać dalej zgodnie z rozkładem jazdy. Natomiast przy wprowadzaniu czasu letniego, wszystkie pociągi, które są na trasie w chwili przestawiania zegarów, są opóźniane o dodatkową godzinę. Przestawienie czasu z letniego na standardowy sprawia kłopoty również w transporcie lotniczym oraz systemach informatycznych (kłopoty przeliczania przy przechowywaniu i wyświetlaniu czasu w zależności od pory roku). Aby uniknąć problemów, banki z reguły na ten czas całkowicie blokują dostęp do swoich usług.
Przestawianie wskazań zegarów thumb|Zmiana czasu ze strefowego na letni polega na zmianie wskazań zegarów z godziny 2.00 na godzinę 3.00 thumb|Zmiana czasu z letniego na strefowy polega na zmianie wskazań zegarów z godziny 3.00 na godzinę 2.00 W całej Unii Europejskiej (dyrektywa UE 2000/84/EC) w ostatnią niedzielę marca o 1:00 czasu uniwersalnego (w zależności od strefy czasowej o 23:00, 00:00, 01:00, 02:00 lub 03:00 czasu lokalnego) zegary przestawia się godzinę do przodu, a w ostatnią niedzielę października o 1:00 czasu uniwersalnego (w zależności od strefy czasowej o 0:00, 1:00, 2:00, 3:00 lub 4:00 czasu lokalnego), o godzinę do tyłu. Zatem czas letni trwa około 7 miesięcy, czyli przez większą część roku.
Powyższe reguły obowiązują w Polsce od 1996 roku. Jednak formalnie w Polsce czas letni wprowadzany i odwoływany jest zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026. Takiego rodzaju rozporządzenia wydaje się na podstawie art. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z rozporządzeniem zmiana czasu ze strefowego na letni polega na zmianie wskazań zegarów z godziny 2:00 na godzinę 3:00, która jest godziną początkową czasu letniego. Zmiana w drugą stronę, tj. z czasu letniego na czas strefowy, polega na cofnięciu wskazań zegarów z godziny 3:00 z powrotem na godzinę 2:00, którą w celu uniknięcia pomyłek oznacza się dodatkową literą „a”. Po tej godzinie (od 2a:00 do 3a:00) następuje godzina 3:01 czasu środkowoeuropejskiego.
Nie w każdym roku zmieniano czas o tej samej godzinie. Na przykład z zarządzenia Prezesa Rady Ministrów z 1962 czas przesunięty w nocy z 26 maja na 27 maja był z godziny 1:00 na godzinę 2:00.
Czas letni w Polsce Czas strefowy w Polsce to UTC+1. Jest to czas środkowoeuropejski (CET).
Czas letni w Polsce to UTC+2. Jest to czas środkowoeuropejski letni (CEST).
RokWprowadza sięOdwołuje sięPodstawa prawna,inne przypisy, uwagi1917 16 kwietnia 17 wrześniaRozporządzenie C. i K. Jenerał-Gubernatora wojskowego z dnia 3 kwietnia 1917 r. dotyczące zaprowadzenia czasu letniego na rok 1917. (Dz. Rozp. C. i K. Zarz. Wojsk. w Polsce z 1917 r. Cz. VII, poz. 35)1918 15 kwietnia –Rozporządzenie C. i K. Jenerał-Gubernatora wojskowego z dnia 26 marca 1918 r. dotyczące zaprowadzenia czasu letniego na rok 1918. (Dz. Rozp. C. i K. Zarz. Wojsk. w Polsce z 1918 r. Cz. VI, poz. 21)191915 kwietnia(GMT+2 → GMT+3)16 września(GMT+3 → GMT+2)PolskaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 kwietnia 1919 r. o wprowadzeniu czasu letniego (Dz. Urz. MSW z 1919 r. Nr 23, poz. 302)Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1919 r. o utrzymaniu obecnej rachuby czasu przez cały rok ()Wielkopolska1919–1922Obowiązywał ciągły czas letni (GMT+2)1922–31 maja(GMT+2 → GMT+1)1923–1939Nie wprowadzano zmian czasu1940–1944Zmiana czasu wprowadzana przez okupantów1945 30 kwietnia 1 listopada194614 kwietnia7 października (?)19474 maja5 października (?)194818 kwietnia3 października?194910 kwietnia2 października?1950–1956Nie wprowadzano zmian czasu19572 czerwca29 września195830 marca28 września195931 maja4 października19603 kwietnia2 października196128 maja1 października196227 maja30 września196326 maja29 września196431 maja27 września1965–1976Nie wprowadzano zmian czasu19773 kwietnia25 września19782 kwietnia1 października19791 kwietnia30 września19806 kwietnia28 września198129 marca27 września198228 marca26 września198327 marca25 września198425 marca30 września198531 marca29 września198630 marca28 września198729 marca27 września198827 marca25 września198926 marca24 września199025 marca30 września199131 marca29 września199229 marca27 września199328 marca26 września199427 marca25 września199526 marca24 września199631 marca27 października199730 marca26 października199829 marca25 października199928 marca31 października200026 marca29 października200125 marca28 października200231 marca27 października200330 marca26 października200428 marca31 października200527 marca30 października200626 marca29 października200725 marca28 października200830 marca26 października200929 marca25 października201028 marca31 października201127 marca30 października201225 marca28 października201331 marca27 października201430 marca26 października201529 marca25 października201627 marca30 października201726 marca29 października201825 marca28 października201931 marca27 października202029 marca25 października202128 marca31 października202227 marca30 październikaRozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026. ()202326 marca29 października202431 marca27 października202530 marca26 października202629 marca25 października