Radiostacja R-102 – krótkofalowa, nadawczo-odbiorcza radiostacja średniej mocy, na dwóch samochodach Star-660, eksploatowana w Wojsku Polskim do 1990 roku.
Była sprzętem wyprodukowanym po wojnie w ZSRR produkowanym na potrzeby jednostek wojsk łączności Układu warszawskiego, przez przemysł węgierski. thumb|200px|Nadajnik radiostacji R-102
Wersje radiostacji: R-102M – wersja na 2 samochodach Star 660 (lub Ził-157)(w drewnianym nadwoziu), R-102MZ – wersja na 2 samochodach Star-660 (w nadwoziu blaszanym), R-102RR2 – wersja jak R-102MZ z dodatkowym wyposażeniem specjalnym, R-102K – wersja jak R-102MZ z urządzeniami do transmisji danych.
Przeznaczenie Radiostacja przeznaczona była do utrzymywania łączności fonicznej lub telegraficznej (ręcznej i dalekopisowej) do 1000 km. W latach 70.-80. głównym ich przeznaczeniem w wojskach operacyjnych, było zabezpieczenie łączności telegraficznej-utajnionej w kierunkach radiowych pomiędzy frontem a armiami.
Wersja R-102RR2 przeznaczona była do łączności z agentami znajdującymi się na tyłach przeciwnika, wyposażonych w radiostacje R-350M.
W późniejszym okresie gdy wzrosło nasycenie jednostek łączności nowocześniejszymi radiostacjami R-140, w ramach tworzonego zautomatyzowanego systemu zaopatrywania wojsk najmłodsze z nich zostały zmodernizowane na radiostacje R-102K. Między innymi razem z dywizyjnymi aparatowniami ADK-11 tworzyły one system wymiany informacji kwatermistrzostwa Wojska Polskiego.
Ukompletowanie Radiostacja R-102 składała się z samochodu odbiorczego i samochodu nadawczego.
Wersja R-102MZ: wóz odbiorczy na samochodzie odbiornik zasadniczy AMUR-2 odbiornik dodatkowy R-311 pulpit wozu odbiorczego w nim panel manipulatorów akustycznych radiostacja R-105D wzmacniacz mocy UM (do R-105) przystawka zdalnego sterowania PZS radiowy pulpit telegraficzny RPT dalekopis taśmowy DALIBOR-302 (później zamieniony na arkuszowy T-51) zespół spalinowo-elektryczny PAB-2-1/230 – 2 szt. (W wersji R-102M rosyjskie zespoły AB 2/230) maszt składany 12 m – 2 szt. wóz nadawczy na samochodzie nadajnik radiostacji pulpit nadajnika w nim panel odbiorczy manipulatorów akustycznych odbiornik dodatkowy R-311 radiostacja R-105D wzmacniacz mocy UM (do R-105) zespół spalinowo-elektryczny PAB-4-3/400 – 2 szt. (w wersji R-102M rosyjskie zespoły AB-4/230) maszt składany 12 m – 3 szt.
W wersji R-102M odbiornikiem podstawowym wozu odbiorczego radiostacji był odbiornik radiowy MOLIBDEN, znany w ZSRR pod sybolem R-154-2M. Jego zakres częstotliwości był szerszy od odbiornika AMUR-2, bo dochodził do 12 MHz.
Wersja R-102K – w wozie odbiorczym dodatkowo zamontowano: urządzenie transmisji danych UTD-3CT (z blokiem utajniającym) dziurkarka taśmy DT-105S czytnik taśmy perforowanej CT-1200 dalekopis arkuszowy T-63 SU-13 (zamiast DALIBORA-302)
Dane techniczno-taktyczne Zakres częstotliwości nadajnika: 1–8 MHz odbiornika AMUR-2 1–8 MHz odbiornika R-311 1–15 MHz
Źródłem sygnału nadajnika był wzbudnik WD-11. Częstotliwość wzbudnika ustawiana była przełącznikami generatorów kwarcowych według specjalnej tabeli strojenia. Stabilność częstotliwości nadajnika była rzędu 1 × 10−6 Hz/Hz.
Sterowanie nadajnika po 5 parowym kablu manipulacyjnym w kanałach radiostacji R-105D poprzez dwukanałowy manipulator akustyczny poprzez inne środki (aparatownie zdalnego sterowania -AZS) nie dotyczy R-102M
Sterowanie wozu nadawczego, jak i współpraca z innymi elementami węzła łączności odbywała się za pośrednictwem pięcioparowych kabli manipulacyjnych typu TTWK 5x2. Charakterystycznym dla sprzętu starego parku, jak i dla R-102 był sposób wykorzystania poszczególnych par kabl. ogólnie można go nazwać sterownie niesymetryczne. Odbywało się ono po odpowiednich żyłach względem pary 4 kabla stanowiącej wspólną „ziemię”. W rosyjskiej wersji R-102M zastosowano „kombinacyjne” wykorzystanie poszczególnych przewodów kabla TTWK co uniemożliwiało zdalne sterowanie przez aparatownie AZS
Źródła sterowania klucz telegraficzny z wozu odbiorczego kluczem telegraficznym lub z mikrofonu z wozu nadawczego (kontrola lub praca awaryjna) praca z mikrofonu z wozu odbiorczego lub z zewnętrznej aparatowni praca dalekopisem z wozu odbiorczego lub z zewnętrznej aparatowni (przez RPT) praca z zewnętrznej telegraficznej aparatowni utajniającej i kluczem z wozu odbiorczego
Moc nadajnika emisje telegraficzne 800 W (manipulacja amplitudy i częstotliwości) praca telefoniczna do 500 W (modulacja amplitudy) pobór mocy do 3 kW
Emisje manipulacja amplitudy A1 manipulacje częstotliwości F1-125, 250 i 500 Hz dwukanałowa manipulacja częstotliwości F6–250 Hz modulacja amplitudy A3 (dwuwstęgowa)
Anteny radiostacji nadawcze: antena prętowa 4 m antena prętowa 10 m antena dipol symetryczny 2 × 20 m (na masztach 12 m) odbiorcze: antena prętowa 4 m dipol symetryczny 2 × 20 m (na masztach 12 m) skośny promień antena fali bieżącej 150 m na podporach
Wóz nadawczy i odbiorczy posiadały jeszcze maszt 10 m do anteny prętowej radiostacji R-105.
Kategoria:Radiostacje krótkofalowe