Henryk (; ur. 16 kwietnia 1955 w Betzdorfie) – wielki książę Luksemburga z dynastii Burbonów (w latach 2000–2025).
Życiorys left|60px left|60px Syn wielkiego księcia Jana i księżniczki belgijskiej – Józefiny Charlotty Koburg (siostry królów Belgów Baldwina I i Alberta II). Jest w bezpośredniej linii męskiej potomkiem monarchów francuskich i hiszpańskich, m.in. Hugo Kapeta, Ludwika XIV i Filipa V.
Ukończył studia w dziedzinie nauk politycznych na Uniwersytecie w Genewie, otrzymał kilka honorowych doktoratów uczelni z całego świata. Uczęszczał do Royal Military Academy Sandhurst. W 1998 książę Henryk, jeszcze jako następca tronu luksemburskiego, został wybrany na członka Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Jest patronem wielu krajowych organizacji sportowych, m.in. Federacji Pływania i Ratownictwa Wodnego Luksemburga, Federacji Sportów Zimowych Luksemburga, Federacji Sportowców Niepełnosprawnych Luksemburga oraz Federacji Sportów Kolarskich Luksemburga.
We wrześniu 2009 książę Henryk nagrodzony został przez Papieską Radę „Iustitia et Pax”. Nagroda im. kard. François Xavier Nguyên Van Thuâna ma być wyrazem woli poparcia dla starań monarchy w walce z eutanazją. Książę Henryk w marcu 2009 zawetował ustawę o eutanazji, przyjętą wcześniej przez parlament jego kraju. Zmusiło go to do zawieszenia swej władzy.
Panowanie .
W październiku 2020, gdy obchodził 20. rocznicę objęcia tronu, zaprzeczył planom abdykacji w dobie kryzysu. W marcu 2024, w programie nadawanym przez stację RTL, 69-letni wielki książę potwierdził, że zaplanował już ustąpienie z tronu na rzecz swojego najstarszego syna, ale termin tego wydarzenia utrzymał w tajemnicy. 23 czerwca tego samego roku ogłosił, że następca tronu zostanie mianowany jego namiestnikiem (fr. Lieutenant-Représentant du Grand-Duc, luks. Lieutenant-Representant vum Grand-Duc, niem. Stellvertreter des Großherzogs)Namiestnik Wielkiego Księcia. Por. art. 42 ust. 1 (obecnie art. 58 ust. 1) Konstytucji Wielkiego Księstwa Luksemburga, tłum. Agnieszka Wojtyczek-Bonnad, Krzysztof Wojtyczek, Wydawnictwo Sejmowe, 2016. Tłumaczone też jako: porucznik wielkiego księcia [w:] Janusz Karp, System konstytucyjny Luksemburga, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2008, , s. 42-43 oraz namiestnik-reprezentant [w:] Isabelle Bricard, Dynastie panujące Europy, tłum. Grażyna i Jacek Schirmerowie, Świat Książki, Warszawa 2007, . Ceremonia objęcia namiestnictwa przez księcia Wilhelma odbyła się 8 października 2024.
3 października 2025 abdykował na rzecz swojego syna Wilhelma, co uprzednio zapowiedział w swoim przemówieniu świątecznym 24 grudnia 2024.
Małżeństwo i potomstwo 14 lutego 1981 poślubił w Luksemburgu Marię Teresę Mestre (ur. 22 marca 1956 w Hawanie); z tego małżeństwa urodziło się pięcioro dzieci: Wilhelm (ur. 1981) Feliks (ur. 1984) Ludwik (ur. 1986) Aleksandra (ur. 1991) Sebastian (ur. 1992)
Genealogia Przodkowie
Potomkowie
Guillaume Jean Joseph Marie, wielki książę Luksemburga (ur. 11 listopada 1981 w Luksemburgu); ochrzczony w wierze katolickiej 2 grudnia 1981 w Pałacu Książęcym w Luksemburgu, a jego rodzicami chrzestnymi zostali książę Guillaume z Luksemburga (brat ojca) i księżniczka Marie-Astrid (siostra ojca). Jego żoną jest hrabianka Stéphanie Marie Claudine Christine de Lannoy (ur. 18 lutego 1984 w Ronse), którą poślubił 19 października 2012 w ceremonii cywilnej w Ratuszu Luksemburga i 20 października 2012 w ceremonii religijnej w Katedrze Naszej Damy w Luksemburgu. książę Charles Jean Philippe Joseph Marie Guillaume z Luksemburga (ur. 10 maja 2020 w Luksemburgu); ochrzczony w wierze katolickiej 19 września 2020 w opactwie benedyktynów w Clervaux, a jego rodzicami chrzestnymi zostali książę Louis (brat ojca) i hrabianka Gaëlle de Lannoy (siostra matki). książę François Henri Louis Marie Guillaume z Luksemburga (ur. 27 marca 2023 w Luksemburgu); ochrzczony w wierze katolickiej 3 czerwca 2023 w Fischbach, a jego rodzicami chrzestnymi zostali hrabia Christian de Lannoy (brat matki) i księżniczka Alexandra (siostra ojca). książę Félix Léopold Marie Guillaume z Luksemburga (ur. 3 czerwca 1984 w Luksemburgu); ochrzczony w wierze katolickiej 24 czerwca 1984 w Luksemburgu, a jego rodzicami chrzestnymi zostali książę Jean z Luksemburga (brat ojca) i Catalina Mestre (siostra matki). Jego żoną jest Claire Margarita Lademacher (ur. 21 marca 1985 w Filderstadt), którą poślubił 17 sierpnia 2013 w ceremonii cywilnej w Königstein im Taunus i 21 września 2013 w ceremonii religijnej w bazylice świętej Marii Magdaleny w Saint-Maximin-la-Sainte-Baume. księżniczka Amalia Gabriela Maria Teresa z Nassau (ur. 15 czerwca 2014 w Luksemburgu); ochrzczona w wierze katolickiej 12 lipca 2014 w kaplicy Świętego Ferrola we Francji, a jej rodzicami chrzestnymi zostali Felix Lademacher (brat matki) i księżniczka Alexandra (siostra ojca). książę Liam Harmut Henri z Nassau (ur. 28 listopada 2016 w Genewie); ochrzczony w wierze katolickiej 22 kwietnia 2017 w bazylice Świętego Piotra w Watykanie, a jego rodzicami chrzestnymi zostali książę Sébastien (brat ojca) i Anna Maria Pamin. książę Balthasar Félix Karl z Nassau (ur. 7 stycznia 2024 w Luksemburgu) książę Louis Xavier Marie Guillaume z Luksemburga (ur. 3 sierpnia 1988 w Luksemburgu); ochrzczony w wierze katolickiej 14 września 1986, a jego rodzicami chrzestnymi zostali Xavier Sanz i księżna Margarita z Liechtensteinu (siostra ojca). Jego żoną była Tessy Antony (ur. 28 października 1985 w Luksemburgu), którą poślubił 29 września 2006 w ceremonii religijnej w Gilsdorf; małżeństwo zakończyło się rozwodem 4 kwietnia 2019 w Londynie. książę Gabriel Michael Louis Ronny z Nassau (ur. 12 marca 2006 w Genewie jako Gabriel Antony); ochrzczony w wierze katolickiej 22 kwietnia 2006 w Gilsdorf, a jego rodzicami chrzestnymi zostali Ronny Antony (brat matki) i księżniczka Alexandra (siostra ojca). książę Noah Etienne Guillaume Gabriel Matthias Xavier z Nassau (ur. 21 września 2007 w Luksemburgu); ochrzczony w wierze katolickiej 27 października 2007 w Gilsdorf, a jego rodzicami chrzestnymi zostali książę Guillaume (brat ojca) i Patty Antony (siostra matki). księżniczka Alexandra Joséphine Teresa Charlotte Marie Wilhelmine z Luksemburga (ur. 16 lutego 1991 w Luksemburgu); ochrzczona w wierze katolickiej, a jej rodzicami chrzestnymi zostali Michael, 14. książę Ligne (cioteczny brat ojca) i księżna Maria Anna Golicyna. Jej mężem jest Nicolas Jacques Armel Bagory (ur. 11 listopada 1988), którego poślubiła 22 kwietnia 2023 w ceremonii cywilnej w Ratuszu Luksemburga i 29 kwietnia 2023 w ceremonii religijnej w kościele świętego Trofima w Bormes-les-Mimosas. Victoire Bagory (ur. 14 maja 2024 w Paryżu) Hélie Bagory (ur. 17 października 2025 w Paryżu) książę Sébastien Henri Marie Guillaume z Luksemburga (ur. 16 kwietnia 1992 w Luksemburgu); ochrzczony w wierze katolickiej 28 maja 1992 na Zamku Fischbach, a jego rodzicami chrzestnymi zostali książę Guillaume (jego brat) i księżniczka Astrid z Belgii (cioteczna siostra ojca).
Odznaczenia Luksemburskie Order Domowy Nassauski Lwa Złotego (z urzędu Wielki Mistrz od 2000) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Adolfa Nassauskiego (z urzędu Wielki Mistrz od 2000) Krzyż Wielki Orderu Korony Dębowej (z urzędu Wielki Mistrz od 2000) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wielkiego Księstwa Luksemburga (z urzędu Wielki Mistrz od 2000)
Zagraniczne thumb|Henryk z małżonką Marią Teresą podczas wizyty w Polsce, 2014 Królewski Order Wiktoriański (Wielka Brytania, 1976) Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania, 1980) Łańcuch Orderu Karola III (Hiszpania, 2001) Order Podwójnego Białego Krzyża I klasy (Słowacja, 2002) Wielki Krzyż z łańcuchem Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 2003) Wielki Krzyż z łańcuchem Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej (Estonia, 2003) Order Słonia (Dania, 2003) Łańcuch Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, 2004) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia, 2005) Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia, 2006) Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa, 2006) Order Złotego Runa (Hiszpania, 2007) Wielki Łańcuch Orderu Krzyża Południa (Brazylia, 2007) Łańcuch Krzyża Wielkiego Orderu Białej Róży Finlandii (Finlandia, 2008) Wielki Łańcuch Order Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia, 2010) Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (Norwegia, 2011) Order Orła Białego (Polska, 2014) Wielki Łańcuch Orderu Wolności (Portugalia, 2017) Order Chryzantemy (Japonia, 2017) Sandhurst Medal (Wielka Brytania, 2020) Wielki Łańcuch Orderu Chrystusa (Portugalia, 2022) Krzyż Wielki Krzyża Uznania (Łotwa, 2023)
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona rodziny wielkoksiążęcej
Kategoria:Władcy Luksemburga Kategoria:Rodzina książęca Luksemburga Kategoria:Członkowie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Kategoria:Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Uznania Kategoria:Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Chryzantemy Kategoria:Odznaczeni Orderem Domowym Nassauskim Lwa Złotego Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Odznaczeni Orderem Karola III Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Dębowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Południa Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Podwójnego Białego Krzyża Kategoria:Odznaczeni Orderem Słonia Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Olafa Kategoria:Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Odznaczeni Orderem Wolności (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Luksemburg) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Adolfa Nassauskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Zbawiciela Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa Kategoria:Odznaczeni Wielkim Łańcuchem Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Władcy, którzy abdykowali Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Genewskiego Kategoria:Absolwenci Royal Military Academy w Sandhurst Kategoria:Urodzeni w 1955