thumb|Szpik kostny widziany w mikroskopie świetlnym mały|Przekrój przez głowę kości udowej, peryferyjnie widoczny szpik kostny czerwony, centralnie widoczny szpik kostny żółty mały|Kości wołowe z widocznym w środku szpikiem kostnym mały|Biopsja aspiracyjna szpiku kostnego Szpik kostny () – miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz jam szpikowych kości długich oraz w małych jamkach w obrębie istoty gąbczastej kości. Masa całego szpiku u dorosłego człowieka wynosi około 2,5 kg.
Budowa i funkcje Rozróżnia się: szpik kostny żółty (), składający się głównie z komórek tłuszczowych (stąd barwa), którego zawartość wraz z wiekiem każdego osobnika wzrasta. Ten rodzaj szpiku jest hemopoetycznie nieczynny. szpik kostny czerwony (), który jest miejscem powstawania elementów morfotycznych krwi, takich jak erytrocyty, granulocyty, trombocyty. U płodu i noworodka szpik kostny czerwony wypełnia wszystkie kości. Z biegiem czasu czerwony szpik przekształca się w żółty, tak że u osób dorosłych czerwony szpik kostny występuje jedynie w kościach płaskich: mostku, trzonach kręgów, żebrach, kościach czaszki, kościach miednicy i łopatkach oraz w nasadach kości długich. W przypadku niedokrwistości szpik żółty może zostać zastąpiony czerwonym.
Podstawową jednostką budulcową szpiku kostnego jest tkanka siateczkowata pochodzenia mezenchymalnego (rodzaj tkanki łącznej) oraz naczynia włosowate o specjalnej budowie – o cienkich ściankach i zatokowych poszerzeniach.
Elementy siateczki tworzą strukturę na kształt sieci, w której oczkach zawieszają się komórki występujące w szpiku: erytroblasty komórki tłuszczowe megakariocyty mielocyty osteoblasty osteoklasty. Szpik zawiera też nerwy i naczynia chłonne.
Badanie szpiku kostnegoHematologia (Wielka Interna t. 10) pod red. Anny Dmoszyńskiej, Medical Tribune, Warszawa, 2011, W celu wykonania badań diagnostycznych szpiku kostnego należy dokonać jego pobrania. W zależności od wskazań medycznych wykorzystywane są dwie metody pobierania materiału do badania: biopsja aspiracyjna i trepanobiopsja.
Wykonuje się mikroskopowe badanie rozmazu szpiku kostnego czyli mielogram, a także szereg innych badań np. badania cytochemiczne.
Choroby związane z patologią szpiku kostnego pancytopenie niedokrwistości zaburzenia układu białokrwinkowego, m.in. białaczki granulocytopenia małopłytkowości szpiczak mnogi i inne paraproteinemie zespoły mielodysplastyczne i inne
Zobacz też erytropoeza przeszczep szpiku
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Hematologia Kategoria:Histologia Kategoria:Układ kostny człowieka