Nasza Niwa (, Naša Niva) – drugi pod względem wieku tygodnik wydawany w języku białoruskim. „Nasza Niwa” została po raz pierwszy wydana w Wilnie w 23 listopada 1906 roku, a od roku 1991 ukazuje się w niepodległej Białorusi. Aktualnie redaktorem gazety jest . Obecnie „Nasza Niwa” pozostaje jednym z ostatnich periodyków wydawanych w języku białoruskim.
Historia gazety Gazeta Nasza Niwa powstała w 1906 roku jako organ prasowy Białoruskiej Gromady Socjalistycznej. 1 września 1906 roku w Wilnie wyszedł pierwszy numer pierwszej białoruskojęzycznej gazety Nasza Dola. Z pięciu wydanych numerów – cztery zostały skonfiskowane, a gazeta została zamknięta przez władze za „nawoływanie do czynu zbrojnego w celu zmiany ustroju państwowego”. Redaktor Naszej Doli został skazany na rok więzienia. Tym niemniej, miesiąc po wyroku udało się uruchomić wydawanie drugiej białoruskojęzycznej gazety – Naszej NiwyУ. Арлоў, 1(14) жніўня 1906. Выйшаў першы нумар легальнай беларускай газеты «Наша Доля», w: Дзесяць вякоў беларускай гісторыі, Менск 1997..
Pierwszy numer Naszej Niwy ukazał się rokuПра газету „Наша Ніва”, s. .. Jej wydawcy podawali się za osoby prywatne, ponieważ Białoruska Gromada Socjalistyczna, która zainicjowała wydawanie gazety, była organizacją nielegalną.
Zamknięcie gazety W 1914 r. wybuchła I wojna światowa. W warunkach stanu wojennego i ostrej cenzury „Nasza Niwa”, choć nastawiona negatywnie do wojny, zmuszona była płacić podatki wojenne i zrezygnować z propagowania idei białoruskiego państwa. Mimo to prawie każdy numer w wyniku działania rosyjskiej cenzury wychodził z wykreśleniami. Za publikację antyrządowych materiałów niektóre numery były konfiskowane. Prenumerata gazety została zabroniona nauczycielom i uczniom Wileńskiego Okręgu Oświatowego, pracownikom poczty, wojskowym i innym. Wielu Białorusinów zostało zmobilizowanych do armii rosyjskiej, w tym i współpracownicy „Naszej Niwy”. Część prenumeratorów została odcięta przez zbliżający się do Wilna front. W takich warunkach gwałtownie pogorszyła się sytuacja finansowa gazety i wydawanie jej stało się niemożliwe. 7 sierpnia 1915 wyszedł ostatni numer tygodnika z podpisem Janki Kupały. We wrześniu wojska niemieckie zajęły Wilno.
W niepodległej Białorusi Po dojściu do władzy Aleksandra Łukaszenki państwo rozpoczęło nieustanny nacisk na prasę opozycyjną i białoruskojęzyczną. Przeciwko „Naszej Niwie” wytoczono sprawę z powodu posługiwania się przez nią tzw. klasycznymi zasadami pisowni języka białoruskiego („taraszkiewicą”). W 1998 r. Najwyższy Gospodarczy Sąd Białorusi uznał, że gazeta ma prawo posługiwać się taką pisownią.
W listopadzie 2005 „Nasza Niwa” razem z szeregiem innych niepaństwowych wydawnictw została usunięta z katalogu czasopism dostępnych w prenumeracie RUP „Biełposzta”. Od tego czasu gazeta zmuszona była zwracać się o pomoc w kolportażu do swych entuzjastów i wolontariuszy. W 2006 w niektórych miastach Białorusi odbył się szereg flash mobów poparcia dla gazety. W końcu listopada 2008, na fali tzw. liberalizacji i poprawy stosunków Łukaszenki z Zachodem, pojawiła się informacja o możliwym powrocie gazety do państwowej sieci dystrybucji i do katalogu prenumeraty „Biełposzty”. 4 grudnia 2008 gazeta pojawiła się w swobodnej sprzedaży w kioskach. Tygodnik po raz pierwszy wydrukowano w kolorze. Również od tego numeru „Nasza Niwa” zaczęła posługiwać się oficjalną, tzw. „akademicką” pisownią języka białoruskiego (jak określiła sama redakcja – „szkolną”). Nakład pierwszego „oficjalnego” numeru (45/2008) wzrósł 2,5 raza, do 5200 egzemplarzy w porównaniu z nakładem 2200 numeru poprzedniego. Przed wycofaniem z dystrybucji pod koniec 2005 nakład wynosił 3200 egz. 1 stycznia 2009 nakład wzrósł do 6000 egz.
Represje po wyborach prezydenckich w 2010 roku Po wyborach prezydenckich na Białorusi 19 grudnia 2010 roku nastąpiła fala represji wobec działaczy opozycji i niezależnych dziennikarzy. 28 grudnia 2010 roku, ok. godz. 18:50, dwaj funkcjonariusze białoruskiego KGB i dwaj śledczy dokonali rewizji w siedzibie białoruskiego PEN-Clubu na ul. Kozłowa 7 m. 101 w Mińsku. W siedzibie tej zazwyczaj pracowała znaczna część dziennikarzy gazety „Nasza Niwa”, znajdowały się tam też ich komputery. Oficjalną przyczyną rewizji było poszukiwanie materiałów fotograficznych i filmowych, które mogłyby posłużyć jako dowody w sprawie masowych niepokojów w Mińsku 19 grudnia. Funkcjonariusze organów bezpieczeństwa skonfiskowali 12 komputerów, a także 3 pendrive’y i wszystkie płyty. Około godziny 20:00 do siedziby przybył redaktor naczelny „Naszej Niwy”, . Został on natychmiast zatrzymany i przewieziony do jego prywatnego mieszkania, gdzie także odbyła się rewizja. W trakcie niej skonfiskowano jego komputer. Rewizje zakończyły się przed północą. Mimo konfiskaty sprzętu czasopismo nie zawiesiło pracy. Zespół redakcyjny zaapelował poprzez swoją stronę internetową do czytelników z prośbą o pomoc materialną. W ciągu doby z konkretną pomocą, w tym z zastępczymi komputerami, zgłosiły się 142 osoby.
31 grudnia o 8:00 rano białoruskie KGB dokonało rewizji w mieszkaniu Julii Daraszkiewicz, fotografa „Naszej Niwy”. Oficjalna przyczyna była taka sama, jak w przypadku rewizji w redakcji. W roli świadka zatrzymano jej męża, Pawła Juchniewicza, a także skonfiskowano dwa laptopy, wszystkie pendrive’y, dyktafon, przenośne twarde dyski, płyty, a także płytę z filmem artystycznym Chodiat słuchi. Tego samego dnia nieznani sprawcy próbowali się także dostać do mieszkania wideoreportera „Naszej Niwy” Tacciany Haurylczyk, jednak ta nie otworzyła drzwi.
2020–2022 W listopadzie 2021 r. kanał na Telegramie „Naszej Niwy” i jej sieci społecznościowe zostały uznane za materiały ekstremistyczneВ Белоруссии признали экстремистским Telegram-канал «Наша нива». W styczniu 2022 roku KGB ogłosiło „Naszą Niwę” organizacją ekstremistycznąМВД Беларуси признало «экстремистским формированием» сайт и соцсети издания «Наша Нiва». Utworzenie organizacji ekstremistycznej lub uczestnictwo w niej jest na Białorusi przestępstwemBAJ demands to stop using anti-extremist legislation to restrict freedom of speech.
W marcu 2022 odbyła się rozprawa sądowa zatrzymanych w lipcu 2021 kierowników „Naszej Niwy”. Redaktora naczelnego Jahora Marcinowicza i szefa działu reklamy Andreja Skurko skazano na 2,5 roku kolonii karnej. Osądzeni według prokuratury dokonali przestępstwa finansowego.
Nagrody Międzynarodowa Nagroda Wolności Wypowiedzi (Andrej Dynko) (2006) Lorenzo Natali Media Prize (Andrei Dynko) (2006) Nagroda im. Gerda Buceriusa dla Wolnej Prasy na Europę Wschodnią znana jako (2007) (2010) ‘Belarus in Focus’ (Andrej Dynko) (2013) Nagroda Reporterów bez Granic za Wolność Prasy (Jahor Marcinowicz) (2015) Konkurs BAŻ „Wolne słowo” (Jahor Marcinowicz i Dzmitryj Pankawiec) (2015) Nagroda im. Gerda Buceriusa dla Wolnej Prasy na Europę Wschodnią znana jako (Natalla Lubniewskaja) (2021)
Przypisy
Kategoria:Czasopisma w języku białoruskim Kategoria:Czasopisma wydawane od 1906 Kategoria:Kultura na Białorusi Kategoria:Tygodniki na Białorusi