mały|Fabryka ciągników Zetor w Brnie mały|Gama historycznych ciągników Zetor
Zetor Tractors a.s. – czeski producent ciągników rolniczych. Jest członkiem słowackiego HTC Holding, w 2018 roku przebranżowionego na HTC Investments. Zetor był pionierem różnych innowacji w swojej historii. Wprowadził jeden z pierwszych systemów hydraulicznych, znany jako Zetormatic. Był także pierwszy na świecie, który wyprodukował w pełni zintegrowaną bezpieczną kabinę zawieszoną na poduszkach gumowych (wyciszających i tłumiących wibracje). Pomimo że Zetor jest czeskim przedsiębiorstwem, różne wersje ich ciągników były montowane w licznych stronach świata, między innymi w Argentynie, Birmie, Indiach, Iraku, Urugwaju i Zairze.
Zetor Tractors a.s. jest właścicielem spółek: ZETOR KOVÁRNA, s.r.o., Zetor Havlíčkův Brod, a.s., ZETOR Slovensko, s.r.o., Zetor Deutschland GmbH, Zetor Tractors Ireland Limited, Zetor UK Limited, ZETOR FRANCE Sarl, Zetor Polska Sp.z o.o., Zetor North America Inc.https://web.archive.org/web/20140202123055/http://www.zetor.com/file/78994/Annual-report-of-ZETOR-TRACTORS-a-s_2012.pdf.
Historia thumb|Zetor 25 1946-1949. Po II wojnie światowej w 1946 roku został zaprezentowany, przez Zbrojovkę Brno prototyp ciągnika rolniczego Zetor 25 (nazwa „Zetor”, powstała poprzez połączenie pierwszej litery „Z” – „Zet”, od nazwy fabryki Zbrojovka, oraz ostatnich liter słowa „traktor” – „or”). W 1952 roku produkcja ciągników została przeniesiona ze Zbrojovki Brno, do hal produkcyjnych ówczesnego przedsiębiorstwa państwowego Zakłady Precyzyjnego Przemysłu Maszynowego Brno-Liszeń.
W 1960 roku fabrykę wizytował komunistyczny rewolucjonista Che Guevara.
W 1970 roku została zbudowana montownia w Iskanderyiah, około 40 km na południowy zachód od Bagdadu. Do 1990 roku ponad 80 tys. ciągników zostało tam zmontowanych pod marką Antar. Fabryka została zniszczona w czasie wojny w Zatoce Perskiej.
W 1972 roku rozpoczęła się licencyjna produkcja ciągników UŘ I w Indiach, pod marką HMT. W tamtych latach Zetor osiągał rekordowe poziomy sprzedaży, dzięki przestrzeganiu surowych norm jakościowych. Sprzedażą ciągników na rynkach zachodnich zajmowało się przedsiębiorstwo PZO Motokov.
W 1980 roku, na rynku norweskim sprzedano 523 ciągniki, by w następnych latach (1984/87) osiągnąć poziom sprzedaży na poziomie 1300 sztuk będąc numerem 2 z 18% udziałem w rynku norweskim.
W 1990 roku produkcja ciągników wynosiła około 28 tys. sztuk i spadła do poziomu 5 tys. sztuk w 1993 rokuA Successful Transformation?: Restructuring of the Czech Automobile Industry – Petr Pavlínek – Google Książki..
Od 1993 roku w ramach współpracy pomiędzy John Deere i Zetor rozpoczęła się sprzedaż ciągników: UŘ I model 92 i UŘ III częściowo zmontowanych w Brnie, pod marką John Deere z serii 2000, w krajach Ameryki łacińskiej. Przez 4 lata współpracy John Deere pomógł Zetorowi poprawić logistykę, zarządzanie jakością, obsługę klienta, oraz dostawę części zamiennych. W sumie dzięki tej współpracy zostało sprzedanych 6500 sztuk ciągników.
W 1995 roku, z inicjatywy producenta traktorów oraz dystrybutora Motokov Praga, powstała w Kaliszu spółka Moto-Zetor Polska, która w latach 1995–1998 zleciła montaż Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Kalisz” 3600 sztuk ciągników Zetor. W maju 2002 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki, na ZETOR POLSKA Sp. z o.o. Obecnie jest ona generalnym importerem na Polskę ciągników marki Zetor, oraz innych maszyn sprzedawanych pod tą marką (ładowaczy czołowych Ålö AB i Trac-Lift, kosiarek Agrostroj Pelhřimov, maszyn zielonkowych Strojírny Rožmitál, oraz pługów Sukov).
W 1997 roku podpisano umowę z brazylijskim przedsiębiorstwem Agrale w celu kooperacji i licencyjnej produkcji ciągników w Brazylii.
W 2001 roku Zetor wyprodukował 3500 sztuk ciągników.
W 2002 roku Zetor przechodził postępowanie upadłościowe. W tymże roku nowym właścicielem stał się słowacki HTC Holding, które kupiło 98% udziałów od CSK, za kwotę 310 milionów koron czeskich.
Liczba zatrudnionych w Zetorze spadła, do liczby 720, z 1278 osób z chwilą wejścia nowego właściciela, pod koniec 2002 roku. Cała grupa Zetor zatrudniała 2274 pracowników. Firma sprzedała 4229 sztuk ciągników w 2002 rokuApps – Access My Library – Gale..
27 listopada 2013 roku rozpoczęto kooperację z Ålö AB, w ramach której szwedzki producent będzie produkował ładowacze czołowe serii Zetor System ZC (bazujące, na serii Ålö Versa Q), Zetor System ZL (bazujące, na serii Ålö Versa X), Zetor System ZQ (bazujące, na serii Ålö Versa C) i serii Zetor System ZX (bazujące, na serii Ålö Trima Plus)
Na targach Agritechnica w 2015 roku został przedstawiony nowy koncepcyjny wygląd ciągników ZETOR by Pininfarina, zaprojektowany we współpracy z włoskim studiem projektowym.
Produkcja w latachZetor vyjíždí z krize, chce zdvojnásobit počet modelů – Aktuálně.cz.:
2007: 7002 szt. 2008: 6537 szt. 2009: 3773 szt. 2010: 3692 szt. 2011: 3910 szt. 2012: 4933 szt. 2014: 4635 szt. (1300 szt. modelu Major)http://www.zetor.com/vyrocni-zprava/index.html.
Zetor – Zbrojovka Zetor 15 (1948-1949) Zetor 25 (1946-1949) Zetor 25A i Zetor 25K (1949-1961) Zetor 25H Zetor 25T (1949-1954) Zetor 35 (1955-1960) Zetor Super 50 (1960-1968)
UŘ I Zunifikowana rodzina ciągników I.
Lata produkcji 1960–1967
Zetor 2011/Zetor 2023
mały|Zetor 3011 z 1964 roku
Zetor 3011/3013/3016/3045 Zetor 4011/4016
Modernizacja 1
Lata 1968–1972
Zetor 2511 Zetor 3511/3513/3611 Zetor 4511/4611 Zetor 5511/5545/5611/5645/5647
Modernizacja 2
Lata 1972–1977
Ta modernizacja polegała naTraktory Zetor František Lupoměch.: zwiększenie mocy silników spalinowych Z4701 i Z6701 poprzez zwiększenie średnicy tłoka na 100 mm; wyraźne zmniejszenie jednostkowego spalania paliwa; wyposażenie przekładni w możliwość synchronizacji 4 i 5 biegu; wyposażenie przekładni w możliwość wzmacniacza momentu obrotowego przełączanego pod obciążeniem; ręczne sterowanie sprzęgłem WOM wprowadzenie wzmocnione przednie osie nienapędzane dla wszystkich typów i wprowadzenia litej konsoli przedniej osi wzmocnienie TUZ wzrost siły podnoszenia hydrauliki na 17 kN
Zetor 4712/4718 Zetor 5711/5718/5745/5748 Zetor 6711/6718/6745/6748
Modernizacja 3
Lata 1977–1980
Ciągniki te zostały wyposażone w kabiny. Typ 1 – UBK (tzw. wąska) produkowana przez Vlad Prešov (ob. Słowacja) oraz Typ 2 – BK (tzw. szeroka) produkowana przez Letostroj Letovice (ob. Czechy) zwiększenie mocy silników Z4901 i Z6901 poprzez zwiększenie średnicy tłoka na 102 mm; zmniejszenie zadymienia w celu spełnienia przepisów EHK wyposażenie w licencyjny olejowy filtr powietrza IFE MANN zastąpienie prądnicy alternatorem zmiana wyglądu maski
Zetor 4911 Zetor 5911/5945 Zetor 6911/6945
Modernizacja 4
Lata 1980–1984
W porównaniu z poprzednimi, do tego czasu produkowanymi modelami ciągników Zetor UŘ I zostały dokonane następujące istotne zmiany: osadzenie kabiny na ciągniku na 4 poduszkach gumowych (silent block), ogrzewanie i wentylacja przez 2 dmuchawy w dachu kabiny, przednie światła (mijania/drogowe) zostały wbudowane w maskę, zbiornik paliwa znajduje się po prawej stronie pod podłogą, wprowadzenie zawieszonych pedałów hamulca i sprzęgła Lata 1980–1984
Zetor 6011/6045 Zetor 7011/7045/7045 Horal Modele te mogły być fabrycznie doposażone w grzałkę cieczy umieszczaną w bloku, roletę chłodnicy, przełącznik WOM 540/1000, łapacz iskier, klapkę wydechu i wzmacniacz momentu.
Modernizacja 5
mały|Zetor 7245
Lata produkcji: 1984–1992 wszystkie typy silników zostały wyposażone w nowe pompy wtryskowych typu M1, bezobsługowe smarowane z olejowego systemu silnika zmiana wyglądu maski(klapa góra została pozbawiona garba, na bokach maski miejsce na naklejki modelu zostały przeniesione wyżej, zostały zastosowane większe boczne kratki wentylacyjne o nieco zmienionym kształcie i zmienionym mocowaniu pozwalającym demontować je z zewnątrz, front maski pozbawiony jest okrągłej dziury na logo Zetora, a w zamian ma 2 otwory na przednią górną czarną listwę ozdobną będącą jedyną listwą ozdobną w tym typie i komponującą się z naklejkami modelu w jedną całość) Zetor 5211/5245 Zetor 6211/6245 Zetor 7211/7245/Zetor 7245 Horal
Modernizacja 6 Ciągniki tej modernizacji charakteryzowały się zwiększoną mocą dzięki zwiększeniu skoku tłoka z 110 do 120 mm, zwiększoną prędkością maksymalną do 30 km/h, hydraulicznymi hamulcami dyskowymi suchymi. W 1989 do produkcji weszły modele wyposażone w turbodoładowany silnik Z 7701 T – Zetor 7711 Turbo oraz Zetor 7745 Turbo. W sumie ciągników 6 modernizacji wyprodukowano 32602 sztuk. Lata produkcji: 1986–1992
Zetor 7711/7745 Zetor 7711 Turbo /7745 Turbo
Model 92
mały|250px|Zetor 7340
Lata produkcji: 1992–1999
Zetor 3320/3340 Zetor 4320/4340 Zetor 5320/5340/5340 Horal Zetor 6320/6340/6340 Horal Zetor 7320/7340
Major
Nazwa Major powróciła do serii UŘ I wraz z modernizacją modelu 92 wyposażonego w silniki typu EKO spełniające normę EHK96. W latach 1992–2006 wyprodukowano w sumie 48275 sztuk ciągników serii Model 92 i Major UŘ I.
Lata produkcji: 1999–2006
Zetor 3320/3340 Zetor 4320/4340 Zetor 5320/5340 Zetor 6320/6340 Zetor 7320/7340
Super model 97
Zaprezentowane po raz pierwszy na targach Agritechnica'97 nowe ciągniki z serii UŘ I model 97 Super, charakteryzują się nową panoramiczną kabiną bezpieczną ze skutecznym wyciszeniem i ulepszoną widocznością zunifikowaną z rodziną ciągników UŘ III, nową maską silnika, napędem na 4 koła uruchamianym elektropneumatycznie oraz mokrymi hamulcami tarczowymi. W sprzedaży oferowana jest wersja o zwiększonej prędkości maksymalnej 40 km/h. W sumie wyprodukowano 11266 sztuk ciągników tej serii.
mały|250px|Zetor Super 5321
Lata produkcji: 1997–2004
Zetor 3321/3341 Zetor 4321/4341 Zetor 5321/5341 Zetor 6321/6341 Zetor 7321/7341
Vineyard
Do roku 2004 wyprodukowano 1259 sztuk ciągników przeznaczonych do winnic i sadów.
Lata produkcji: 1992–2005
Zetor 5213 Zetor 5243 Zetor 5243Turbo
UŘ II, UŘ IV, Crystal, ZTS Martin Zunifikowana rodzina ciągników UŘ II Crystal została skonstruowana w Polsko-Czechosłowackim Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Ciągników w Brnie. Jej odpowiednikiem były ciągniki ciężkie produkowane przez ZM Ursus. Nazwa tej serii Crystal pochodzi od czeskiego architekta Otakara Diblíka. Produkcja podzespołów do montażu tych ciągników została podzielona pomiędzy kooperantów i tak np.: ZTS Martin produkował silniki, ZVL Považské strojárne – przekładnie, ZPC Ursus Warszawa – tylne mosty, przednie mosty napędzane przez Uzina Tractorul Brașov w rumuńskim Braszowie, podnośnik i układ hydrauliczny przez Agromet Archimedes Wrocław. Ciągnik ten, choć powstał w biurach Zetora był konstrukcją polską. Pracami nad nim kierowali: Eugeniusz Ajzenberg (silnik) i Jerzy Stożek (układ napędowy). Ich zastępcami byli konstruktorzy czechosłowaccy, inżynierowie: Boživoj, Vrona i Jaroslav Zezula.
W roku 1968 został wdrożony do produkcji pierwszy ciągnik tej serii Zetor Crystal 8011. Seria ta nagrodzona została złotym medalem na międzynarodowych targach w Brnie w 1970 roku. W tym roku został również przedstawiony prototyp modelu Zetor 8045 Crystal z przednią osią napędzaną. Na początku lat osiemdziesiątych XX w. produkcja tych ciągników została przeniesiona do zakładów ZTS Martin na Słowacji.
Ciągniki te były wyposażone są w cztero- i sześciocylindrowe silniki marki Zetor, które były produkowane w Zbrojovka Brno. Przekładnię tworzą czterobiegowa skrzynia biegów z dwustopniową redukcją i uzupełniona przez wzmacniacz momentu obrotowego umożliwiający zmianę biegów pod obciążeniem. Seria UŘ II została wyposażone w nowoczesną na ówczesne lata kabinę bezpieczeństwa zamontowaną na gumowych sprężynach, fotel kierowcy z amortyzowanym zawieszeniem z ogrzewaniem i efektywną wentylacją. Wyposażone były w hydraulikę siłową o zdolności podnoszenia do 4 ton. Ciągniki UŘ II dysponowały siłą pociągową o wartości 41-54 kN.http://www.zetor25dily.cz/download.php?soubor=21.
Lata produkcji:
Zetor 8011/8045