Serau (Capricornis) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w górach Azji od Himalajów po Sumatrę oraz na Tajwanie i w Japonii.
Morfologia Długość ciała 80–170 cm, długość ogona 6–16 cm, długość ucha 17–21 cm, wysokość w kłębie 50–100 cm; długość rogów 12–34 cm; masa ciała 18–160 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1837 roku irlandzki przyrodnik William Ogilby w artykule zatytułowanym O cechach rodzajowych przeżuwaczy, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) Antilope thar .
Etymologia Capricornis (Capricornus): ‘koziorożec’, od capra ‘koza’; cornu, cornus lub cornum, corni ‘róg’. Nemotragus: łac. nemus, nemoris ‘las, gaj’, od gr. νεμος nemos ‘polana, pastwisko’, od νεμω nemō ‘pędzić na pastwisko’; τραγος tragos ‘kozioł’. Gatunek typowy: Heude wymienił sześć gatunków – Capricornis argyrochaetes (= Antilope sumatraensis ), Capricornis cornutus (= Antilope sumatraensis ), Capricornis erythropygius (= Antilope sumatraensis ), Capricornis microdonticus (= Antilope sumatraensis ), Capricornis platyrhinus (= Antilope sumatraensis ) i Capricornis ungulosus (= Antilope sumatraensis ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Capricornis erythropygius (= Antilope sumatraensis ). Capricornulus: rodzaj Capricornis ; łac. przyrostek zdrabniający -ulus. Gatunek typowy: Heude wymienił trzy gatunki – Antilope crispa , Capricornis pryerianus (= Antilope crispa ) i Capricornulus saxicola (= Antilope crispa ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Antilope crispa . Lithotragus: gr. λιθος lithos ‘kamień, skała’; τραγος tragos ‘kozioł’. Gatunek typowy: Heude wymienił pięć gatunków – Capricornis maritimus , Capricornis benetianus (= Antilope sumatraensis ), Capricornis berthetianus (= Antilope sumatraensis ), Capricornis marcolinus (= Antilope sumatraensis ) i Capricornis rocherianus (= Antilope sumatraensis ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Capricornis maritimus . Austritragus: łac. auster, austri ‘południe’; tragos ‘kozioł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Antilope sumatraensis .
Podział systematyczny W zależności od ujęcia systematycznego do rodzaju zalicza się 4 (C. crispus, C. rubidus, C. sumatraensis i C. swinhoei), 6 (C. crispus, C. milneedwardsii, C. rubidus, C. sumatraensis, C. swinhoei i C. thar) lub 7 (C. crispus, C. maritimus, C. milneedwardsii, C. rubidus, C. sumatraensis, C. swinhoei i C. thar) występujących współcześnie gatunków; tutaj klasyfikacja za Mammals Diversity Database i All the Mammals of the World (2023): Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxCapricornis sumatrensis(Bechstein, 1799)serau białogrzywy 4 podgatunkówpołudniowe zbocza Himalajów (północne Indie, Nepal, Bhutan i Bangladesz), na wschód do środkowej i południowo-wschodniej Chińskiej Republiki Ludowej, kontynentalna południowo-wschodnia Azja, północna i zachodnia Sumatra (góry Barisan); zakres wysokości: 0–3500 m n.p.m.DC: 140–170 cmDO: 11–16 cmMC: 85–160 kgcentruj|150pxCapricornis rubidusE. Blyth, 1863serau rudygatunek monotypowypółnocna (prawdopodobnie zachodnia) Mjanma, sąsiadujące wschodnie Indie i Chińska Republika Ludowa (Junnan); granice nieznaneDC: 140–155 cmDO: brak danychMC: brak danychcentruj|150pxCapricornis crispus(Temminck, 1836)serau kędzierzawygatunek monotypowyendemit Japonii: Honsiu, Sikoku i Kiusiu; zakres wysokości: 0–2700 m n.p.m.DC: brak danychDO: 6–8 cmMC: 31–48 kgcentruj|150pxCapricornis swinhoeiJ.E. Gray, 1862serau tajwański gatunek monotypowyendemit Tajwanu: stromy, górzysty teren w lasach; zakres wysokości: 200–3870 m n.p.m.DC: 80–114 cmDO: 7–12 cmMC: 18–30 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony.
Opisano również wymarły plejstoceński gatunek z Chińskiej Republiki Ludowej: Capricornis kanjereus
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Wołowate