Luckau (, wym. ; pol. hist. ŁukówMapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 ) – miasto we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Dahme-Spreewald.
Geografia Historycznie położone jest na Dolnych Łużycach. Luckau leży na północno-zachodnich krańcach Wzniesień Łużyckich (Lausitzer Grenzwall) nad rzeką Berste, około 75 km na południe od Berlina, 45 km na północny zachód od Chociebuża i nieco ponad 100 km na północny wschód od Lipska. Miasto powiatowe Lubin jest oddalone o 16 km.
Historia Najstarsza znana wzmianka o słowiańskiej osadzie Łukow pochodzi z 1230. Od 1367 miejscowość leżała w granicach Królestwa Czeskiego. W 1468 miasto opowiedziało się przeciwko królowi czeskiemu Jerzemu z PodiebradówJohann Gottlob Paulitz, Chronik der Stadt Senftenberg und der zum ehemaligen Amte Senftenberg gehörigen Ortschaften, Drezno, 1892-1923, s. 164, trafiając tym samym we władanie Węgier, po czym po śmierci węgierskiego króla Macieja Korwina w 1490 powróciło do Czech. Od 1492 było jednym z głównych miast Dolnych Łużyc. W tym czasie Luckau było mieszanym niemiecko- i łużyckojęzycznym miasteczkiem w okolicy łużyckojęzycznej. Na mocy pokoju praskiego w 1635 przeszło do Saksonii, trafiając w efekcie pod panowanie królów Polski Augusta II i Augusta III w latach 1697–1763, a po kongresie wiedeńskim w 1815 zostało zajęte przez Prusy, by zostać z nimi częścią Niemiec w 1871. Już w 1816 roku Luckau stało się siedzibą powiatu. Przez miasto prowadziła jedna z głównych dróg ucieczki powstańców listopadowych z Polski na Wielką Emigrację.
W czasie II wojny światowej znajdowało się tu niemieckie nazistowskie więzienie, któremu podlegało kilka obozów pracy przymusowej w regionie. Po II wojnie światowej miasto weszło w skład radzieckiej strefy okupacyjnej, a od 1949 do 1990 należało do NRD i było miastem powiatowym w okręgu Chociebuż. W 1993 roku miasto straciło status miasta powiatowego na rzecz Lubina w nowo powstałym powiecie Dahme-Spreewald. Szczególnie w wyniku reform administracyjnych w latach 90. i 2000. rozszerzono teren miasta o znaczną liczbę okolicznych wsi.
Zabytki Luckau należy do miast brandenburskich z historycznym centrum (Städte mit historischen Stadtkernen). Stare miasto w Luckau zostało w dużej mierze oszczędzone od wojny i innych zniszczeń w ciągu ostatnich kilku stuleci i charakteryzuje się dobrze zachowaną zabytkową zabudową z XVII do XX wieku.
W miejscowości zachowały się liczne zabytki, m.in.: Gotycki ewangelicki kościół św. Mikołaja (St. Nikolaikirche) z XIV-XV wieku; wewnątrz znajdują się barokowe organy z XVIII wieku, Wieża Hausmanna z kaplicą św. Jerzego (Hausmannsturm mit St. Georgenkapelle) z XIV wieku, Pozostałości murów miejskich z Czerwoną Wieżą (Roter Turm) z XIII-XIV wieku, Barokowe kamieniczki na rynku, Ratusz z XVIII wieku, obecnie w stylu neoklasycystycznym, Kompleks ogrodowo-pałacowy Schlossberg.
W Duben, części miasta, znajduje się kościół autostradowy (Autobahnkirche) z muru pruskiego, wybudowany w XVII wieku. Z kolei w innej części Luckau, w Fürstlich Drehna, wznosi się pałac na wodzie, pierwotnie zamek, z XIV-XVI wieku otoczony parkiem.
Demografia
Rok Populacja 1875 11 475 1890 11 369 1910 10 947 1925 11 083 1939 11 022 1946 15 343 1950 14 672 1964 13 011 Rok Populacja 1971 12 746 1981 12 318 1985 11 926 1989 11 514 1995 10 751 2000 11 104 2005 10 642 2010 10 130 Rok Populacja 2015 9 533 2016 9 574 2017 9 729 2018 9 582 2019 9 565 2020 9 443
Gospodarka Obecnie działają w Luckau przede wszystkim małe przedsiębiorstwa przemysłowe i usługowe, zlokalizowane głównie w strefie gospodarczej na wschodnich obrzeżach miasta.
Transport W mieście krzyżują się drogi krajowe: B87 przebiegająca z Frankfurtu nad Odrą do Lipska, B96 z Berlina do Finsterwalde oraz B102 w kierunku na Jüterbog. Najbliższy węzeł Duben przy A13 z Berlina do Drezna oddalony jest o około 10 km.
W związku z likwidacją ruchu pasażerskiego na linii kolejowej Falkenberg – Beeskow, miasto obecnie nie posiada działającej stacji kolejowej. Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w oddalonym o 8 km Uckro przy linii kolejowej Berlin – Drezno. Istnieją bezpośrednie połączenia autobusowe do Lubina, Lübbenau, Calau, Golßen, Crinitz i Dahme/Mark.
Współpraca Miejscowości partnerskie i zaprzyjaźnioneWspółpraca: Polska: Sława Badenia-Wirtembergia: Plochingen Dolna Saksonia: Ilsede Nadrenia Północna-Westfalia: Warburg Saara: Merzig
Zobacz też Luckau (Wendland)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miasta w Brandenburgii Kategoria:Powiat Dahme-Spreewald