thumb|Pomnik Johannesa Tinctorisa w Nivelles (fot. 1906) Johannes Tinctoris (ur. ok. 1435 w Braine-l’Alleud koło Nivelles, zm. przed 12 października 1511) – franko-flamandzki kompozytor, kapelmistrz i teoretyk muzyki epoki renesansu.
Życiorys Był kapelmistrzem katedry w Chartres. W latach 1471–1480 działał w Neapolu na dworze króla Ferdynanda I jako nauczyciel jego córki. We Włoszech pozostawał prawdopodobnie do 1485. Prawdopodobnie działał również jako nauczyciel śpiewu przy katedrze w Liège. Od 1488 był kanonikiem w kolegiacie św. Gertrudy w Nivelles, które piastował do śmierci
Był czołowym teoretykiem muzyki okresu renesansu. Skodyfikował zasady kontrapunktu. Opublikował 12 traktatów z zakresu teorii muzyki, zawierające wiele przykładów muzycznych z twórczości m.in. Guillaume’a Dufaya, Gilles’a Binchois, Johannesa Ockeghema, Jacoba Obrechta.
Prace teoretyczne (na podstawie materiałów źródłowych) Expositio manus (ok. 1472–1473) Proportionale musices (ok. 1472–1475) Terminorum musicae diffinitorium (wyd. Treviso, 1495) – najstarszy drukowany słowniczek muzyczny Complexus effectuum musices (ok. 1472–1475) Liber imperfectionum notarum musicalium (ok. 1472–1475) Tractatus de regulari valore notarum (ok. 1472–1475) Tractatus de notis et pausis (ok. 1472–1475) Tractatus alterationum (ok. 1472–1475) – omawia zasady notacji menzuralnej Scriptum … super punctis musicalibus (ok. 1472–1475) Liber de natura et proprietate tonorum (datowane: 6 listopada 1476) Liber de arte contrapuncti (datowane: 11 października 1477) – dot. teorii konsonansu i dysonansu oraz gatunków kontrapunktu De inventione et usu musice, zagubione (ok. 1481–1483) Speculum musices, zagubione (napisane przed 1472) Articuli et ordinatione dell’ordine del Toson d’oro (ok. 1474–1477)
Kompozycje (na podstawie materiałów źródłowych)
Utwory religijne Msza L’homme armé, na 4 głosy Msza sine nomine (i), na 3 głosy (w dolnych rejestrach) Msza sine nomine (ii), na 3 głosy (w górnych rejestrach) Msza sine nomine, na 4 głosy Msza Helas, zaginiona Alleluia, na 2 głosy Fecit potentiam, na 2 głosy Lamentationes Jeremie, na 4 głosy O virgo miserere mei, na 3 głosy Pater rerum, zaginione Gaude Roma vetus, zaginione Credo
Utwory świeckie Difficiles alios delectat pangere cantus, na 3 głosy Comme femme, na 2 głosy De tous biens playne, na 2 głosy D’ung aultre amer, na 2 głosy Helas le bon temps, na 3 głosy Le souvenir, na 2 głosy Le souvenir, na 4 głosy O invida Fortuna, na 3 głosy Tout a par moy, na 2 głosy Vostre regart, na 3 głosy
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Diffinitorium musicae Liber de arte contrapuncti, Liber primus Liber de arte contrapuncti, Liber secundus Liber de arte contrapuncti, Liber tertius De inventione et usu musicae Complexus effectuum musices Proportionale musices Expositio manus Liber de natura et proprietate tonorum Liber imperfectionum notarum musicalium Tractatus de notis et pausis Tractatus de punctis Tractatus alterationum Complexus viginti effectuum nobilis artis musices Tractatus super punctis musicalibus Tractatus de regulari valore notarum
Kategoria:Kompozytorzy renesansu Kategoria:Zmarli w 1511 Kategoria:Teoretycy muzyki