Mark Elliot Zuckerberg (wym. ; ur. 14 maja 1984 w White Plains) – amerykański przedsiębiorca, filantrop, główny twórca serwisu społecznościowego Facebook i obecny dyrektor generalny Meta Platforms (dawniej Facebook, Inc.); Człowiek Roku tygodnika Time w 2010.
W marcu 2008 Zuckerberg uplasował się na 785. miejscu listy najbogatszych ludzi świata rankingu „Forbesa”, został najmłodszym miliarderem świata (1,5 mld USD). W 2011 znalazł się na 15. miejscu rankingu „Forbesa” wśród najbogatszych Amerykanów. W 2024 jego majątek według Forbesa wynosił ok. 200 miliardów dolarów.
Życiorys mały|Zuckerberg w 2005 r.
Wczesne życie i edukacja Mark Zuckerberg urodził się 14 maja 1984 roku w White Plains w amerykańskim stanie Nowy Jork, w żydowsko-amerykańskiej rodzinie, jako drugie z czwórki rodzeństwa. Jego matka była psychiatrą, a ojciec dentystą. Dorastał w domu w Dobbs Ferry (hrabstwo Westchester w stanie Nowy Jork). Jego dziadkowie pochodzą z Niemiec, Austrii i Polski. Od strony ojca Edwarda, jego prababką była Mania (Minnie) WiesenthalCórka Srula (Samuela) i Schneidel Wiesenthal, z domu Feuerberg., urodzona w 1892 w Skale Podolskiej, która wyemigrowała do USA i 16 grudnia 1911 dotarła na Ellis Island.
Programuje od dzieciństwa, zaczynał na Atari, które kupił jego ojciec. Mając około 10-12 lat napisał program ZuckNet umożliwiający komunikację między komputerami w jego domu i gabinecie dentystycznym ojca. Stworzył też m.in. grę komputerową z bitwami na śnieżki. Gdy miał 11 lat rodzice zatrudnili korepetytora programowania, z którym Mark raz w tygodniu ćwiczył.
Rozpoczął edukację w szkole średniej Ardsley High School, ale przeniósł się i w 2002 ukończył prywatną szkołę Phillips Exeter Academy w Exeter (hrabstwo Rockingham w stanie New Hampshire), która przygotowywała go do nauki w szkole wyższej. W tym samym roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge, uczył się psychologii i informatyki. Był członkiem żydowskiego bractwa Alpha Epsilon Pi. Na Harvardzie kontynuował swoje wcześniejsze projekty, m.in.: Coursematch – projekt pozwalający studentom widzieć listę pozostałych studentów zapisanych na ten sam rok, Facemash.com – strona typu rating site, która pozwalała na ocenę zamieszczonych na niej zdjęć użytkowników pod kątem atrakcyjności. W ciągu pierwszych czterech godzin odwiedziło ją 450 osób, którzy wygenerowali 22 tys. odsłon. Zuckerberg wykradł wykorzystane zdjęcia z baz danych studentów uczelni. Strona została zablokowana przez władze Harvardu kilka dni później. Zrezygnował ze studiów w 2004 roku, aby skoncentrować się na raczkującym thefacebook.com.
Kariera
Sukces strony Facemash skłonił Zuckerberga do zarejestrowania adresu internetowego thefacebook.com. 4 lutego 2004 stworzył wraz z innymi studentami (Eduardo Saverinem, Dustinem Moskovitzem, Andrew McCollumem i Chrisem Hughes) serwis społecznościowy on-line TheFacebook, w ramach którego zarejestrowani użytkownicy mogą odszukiwać i kontynuować znajomości oraz dzielić się wiadomościami i zdjęciami. Pierwotnie serwis był wyłącznie dla studentów Harvardu (w ciągu pierwszej doby zarejestrowało się 1200 studentów), po miesiącu dostęp do serwisu udostępniono także studentom Yale, Columbii i Stanforda. W czerwcu 2004 r. zarejestrowanych było 250 tys. studentów z 34 uczelni.
Sześć dni po uruchomieniu strony, trzech studentów Harvardu, bracia Cameron i Tyler Winklevoss oraz Divya Narendra, oskarżyło Zuckerberga o celowe wprowadzenie ich w błąd, sugerując, że pomoże im zbudować sieć społecznościową o nazwie HarvardConnection.com, podczas gdy wykorzystał ich pomysł do stworzenia konkurencyjnego produktu. Trójka oskarżycieli poinformowała o sprawie gazetę The Harvard Crimson, która wszczęła dziennikarskie śledztwo. Zuckerberg próbował przekonać redaktorów, by porzucili sprawę, a także włamał się na dwa konta e-mail redaktorów, wykorzystując ich dane logowania z TheFacebook. Oskarżyciele złożyli pozew przeciwko Zuckerbergowi, który zakończył się ugodą w 2008 roku, przyznano im 65 milionów dolarów, część w gotówce, a część w akcjach Facebooka.
W 2004 r., będąc na drugim roku studiów, zrezygnował z nich, aby pracować nad TheFacebook. Latem tego samego roku przeniósł się z pozostałymi założycielami do kalifornijskiego Palo Alto w Dolinie Krzemowej, gdzie w wynajętym domu pracowali nad swoim serwisem. Wkrótce do zespołu dołączył Sean Parker, twórca Napstera, a współzałożyciel PayPala Peter Thiel zainwestował 500 tys. dolarów we wschodzący portal. W maju 2005 Facebook pozyskał 12,7 mln dolarów z funduszu wysokiego ryzyka. 1 września 2005 serwis otworzył się na uczniów szkół średnich, a rok później każdy posiadający adres e-mail mógł dołączyć do tej sieci społecznościowej. Także we wrześniu TheFacebook przeszedł rebranding i stał się po prostu Facebookiem. W 2006 r. Facebook odrzucił propozycję przejęcia przez Yahoo za miliard dolarów.
W 2008 r. został ogłoszony najmłodszym miliarderem w historii, mając zaledwie 23 lata. W 2010 r. Facebook osiągnął liczbę 500 milionów użytkowników. W maju 2012 r. Facebook wszedł na giełdę NASDAQ z wyceną ok. 100 miliardów dolarów.
25 maja 2017 r. otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Harvarda.
Meta Platforms W październiku 2021 roku Facebook ogłosił zmianę nazwy spółki matki z Facebook na Meta Platforms, by odzwierciedlić rozszerzanie działalności spółki w obszarze wirtualnej rzeczywistości i planów zbudowania metawersum, przestrzeni online, w której ludzie mogą grać, pracować i komunikować się za pomocą zestawów VR. W 2023 r. Zuckerberg uznał plany dotyczące metawersum jako jedną z wielu inwestycji spółki, skupiając się przede wszystkim na rozwoju w dziedzinie sztucznej inteligencji.
Kontrowersje
Problemy prawne
HarvardConnection.com W 2004 r. studenci Harvardu Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss i Divya Narendra oskarżyli Zuckerberga o celowe wprowadzenie ich w błąd. Zuckerberg miał sugerować, że pomoże im zbudować sieć społecznościową o nazwie HarvardConnection.com (później ConnectU). Oskarżyli go o kradzież ich pomysłu i stworzenia konkurencyjnego produktu - TheFacebook.com. Złożony przez oskarżycieli pozew zakończył się ugodą sądową, w której przyznano im ok. 65 miliona dolarów ze strony Facebooka - 20 milionów w gotówce i 1,2 milionów akcji przedsiębiorstwa.
Cambridge Analytica i zeznania przed Kongresem W dniach 10 i 11 kwietnia 2018 roku Zuckerberg składał zeznania przed Komisją ds. Handlu, Nauki i Transportu Senatu Stanów Zjednoczonych w związku ze skandalem Cambridge Analytica. Afera wybuchła gdy ujawniono, że dane milionów użytkowników Facebooka udostępniono zewnętrznej firmie Cambridge Analytica, która wykorzystywała je do profilowania kampanii politycznych w określone grupy. W swoim oświadczeniu skierowanym do komisji Zuckerberg stwierdził, że Facebook nie zrobił wystarczająco wiele, by zapobiec nadużyciom w gromadzeniu danych, przyznał, że to jego błąd, za który przeprasza. Podczas zeznania przyznał, że Cambridge Analytica miała dostęp do danych 87 milionów użytkowników Facebooka. Zuckerberg nie zdecydował się uczestniczyć w przesłuchaniu w tej samej sprawie przed komisją brytyjskiego parlamentu. W lipcu 2025 r. Zuckerberg i członkowie kierownictwa Mety zawarli ugodę z pozywającymi ich akcjonariuszami. Pozew akcjonariuszy dotyczył roszczenia o zwrot kosztów poniesionych przez spółkę w związku z karami i odszkodowaniami za naruszenia prywatności użytkowników. Oskarżyciele początkowo domagali się 8 miliardów dolarów.
W październiku i listopadzie 2020 r. Mark Zuckerberg i Jack Dorsey (ówczesny CEO Twittera) zeznawali przed komisją sprawiedliwości amerykańskiego Senatu w sprawie wolności słowa i działań ich portali przeciw dezinformacji. W czasie ówczesnej kampanii prezydenckiej Facebook i Twitter decydowały się na usuwanie lub oflagowywanie niektórych treści, w tym np. wpisów Donalda Trumpa. Zuckerberg podkreślił, że jego firma dba, by polityczne przekonania nie wpływały na jej decyzje.
25 marca 2021 roku Mark Zuckerberg, Jack Dorsey i Sundar Pichai zeznawali przed Komisję Energii i Handlu Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych w sprawie rozpowszechniania dezinformacji i mowy nienawiści na ich platformach.
W styczniu 2024 roku Zuckerberg i szefowie innych platform społecznościowych zeznawali przed senacką komisją w sprawie zwalczania przemocy wobec dzieci w Internecie, w tym wykorzystywania seksualnego. Kongresmeni pytali m.in. jakie działania podejmują ich firmy, by zapobiegać przemocy wobec nieletnich. W trakcie przesłuchania Zuckerberg skierował przeprosiny do obecnych na sali rodzin dzieci, które padły ofiarą przemocy w Internecie.
Wpływ Facebooka i Instagrama na zdrowie psychiczne W 2014 r. Facebook i Mark Zuckerberg spotkali się z falą krytyki po ujawnieniu, że firma dwa lata wcześniej przeprowadziła testy psychologiczne na nieświadomych 70 tys. uczestników, usuwając części treści z postów w ich kanałach informacyjnych, by sprawdzić ich reakcję na zmienione posty.
W 2023 r. ujawniono, że Zuckerberg osobiście i wielokrotnie odrzucał inicjatywy mające na celu poprawę samopoczucia u młodzieży korzystającej z Facebooka i Instagrama, pomimo zaniepokojenia części menadżerów. Zgodnie z pozwem złożonym przez prokuratora generalnego Massachusetts Zuckerberg zignorował wnioski kierownictwa Mety o zajęcie się problemami dotyczącymi bezpieczeństwa dzieci. mały|Zuckerberg i Dmitrij Miedwiediew (2012) mały|Zuckerberg i Věra Jourová (2020) Podczas zeznawania przed komisją senacką w 2024 r. Zuckerberg stwierdził, że nie ma związku między mediami społecznościowymi a negatywnym stanem psychicznym wśród młodych ludzi. Twierdzenie Zuckerberga zostało skrytykowane przez m.in. dr Mitcha Prinsteina, dyrektora naukowego Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego.
W kulturze W 2010 r. premierę miał film The Social Network opowiadający historię powstania Facebooka i jego rozwoju na wczesnym etapie. W rolę Zuckerberga wcielił się Jesse Eisenberg. Zuckerberg stwierdził w 2014 roku, że film przedstawia historię Facebooka w sposób dużo bardziej efektowny, niż była ona w rzeczywistości. Także w 2025 r., podczas rozmowy w podkaście, krytykował film za nieścisłości w fabule. W tej samej rozmowie przyznał, że zakupił część rekwizytów wykorzystanych w filmie.
Życie osobiste mały|Zuckerberg z żoną Priscillą (2014) W maju 2012 poślubił w swojej rezydencji. 31 lipca 2015 Zuckerberg poinformował, że spodziewają się dziewczynki, a Chan doświadczyła wcześniej trzech poronień. Łącznie doczekali się trzech córek.
Dojrzewał w rodzinie judaistycznej, ale deklarował się jako ateista. W grudniu 2016 stwierdził, że nie jest już ateistą i religia jest dla niego bardzo ważna. Nie sprecyzował jednak, jaką wiarę wyznaje.
W 2011 r. zamieszkał w dzielnicy Crescent Park w kalifornijskim Palo Alto. Do 2025 r. wykupił w niej 11 domów. Posiada również rozległą posiadłość na wyspie Kauai na Hawajach.
W 2015 r. razem z żoną Priscillą założył Chan Zuckerberg Initiative, organizację wspierającą naukę i technologię.
W 2024 r. jego majątek był szacowany na ok. 200 miliardów dolarów.
Ma 173 centymetry wzrostu.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Harvarda Kategoria:Amerykańscy informatycy Kategoria:Amerykańscy przedsiębiorcy Kategoria:Pracownicy Meta Platforms Kategoria:Amerykańscy miliarderzy Kategoria:Ludzie roku tygodnika Time Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w White Plains (Nowy Jork) Kategoria:Urodzeni w 1984