thumb|250px|Sztolnia Muzeum Miejskie „Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej – muzeum miejskie prezentujące dzieje i dziedzictwo Zagłębia Dąbrowskiego (m.in. historię przemysłu, kulturę lokalną, etnografię, przyrodę i geologię), a także ekspozycje o tematyce podróżniczej. W strukturze muzeum funkcjonuje m.in. podziemna trasa turystyczna – Kopalnia Ćwiczebna – będąca obiektem Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.
Historia Budynek, w którym mieści się Muzeum Miejskie „Sztygarka”, wzniesiono w latach 1839–1842 jako siedzibę Banku Polskiego i Zarządu Zachodniego Okręgu Górniczego; projekt przypisywany jest Franciszkowi Marii Lanci(emu). Od 1889 w budynku funkcjonowała szkoła górnicza (Państwowa Szkoła Górnicza i Hutnicza), z którą wiąże się używanie nazwy „Sztygarka”.
Tradycje muzealne w Dąbrowie Górniczej łączone są z działalnością Muzeum Geologicznego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego im. Zygmunta Glogera, otwartego w kwietniu 1910 roku w Resursie Obywatelskiej; W czasie I wojny światowej eksponaty zostały rozkradzione i rozproszone, resztę zbiorów po I wojnie światowej przekazano Państwowej Szkole Górniczej i Hutniczej im. Stanisława Staszica. Po wojnie w budynku szkoły ponownie zorganizowano Muzeum Geologiczne. Przez wiele lat muzeum było placówką muzealno-dydaktyczną szkoły.
Muzeum Miejskie „Sztygarka” w obecnej formie zostało utworzone uchwałą Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej 19 listopada 1997 roku. Według danych muzeum widnieje w rejestrze instytucji kultury pod numerem RIK/2/1998, a siedziba instytucji znajduje się przy ul. Legionów Polskich 69 w Dąbrowie Górniczej. Wystawy stałe Muzeum prezentuje ekspozycje stałe, obejmujące m.in.: Historia co węglem i srebrem pisana, czyli o przemyśle w Zagłębiu Dąbrowskim – wystawa o dziejach przemysłu hutniczego i górniczego Dąbrowy Górniczej w XIX i XX wieku (m.in. rekonstrukcje związane z dawnymi technikami i znaleziskami archeologicznymi), Jak żył górnik i rolnik na Ziemi Zagłębiowskiej – ekspozycja dotycząca codzienności i kultury materialnej mieszkańców regionu, Sala 7 kontynentów – wystawa podróżnicza z eksponatami z różnych regionów świata oraz pamiątkami związanymi z polskimi podróżnikami, Geologiczna historia Zagłębia Dąbrowskiego – ekspozycja przyrodniczo-geologiczna (m.in. dotycząca powstania złóż węgla kamiennego i historii geologicznej regionu), Adam Piwowar – rewolucjonista, mason, geolog – wystawa biograficzna poświęcona absolwentowi dąbrowskiej „Sztygarki”.
Kopalnia Ćwiczebna Podziemna trasa turystyczna „Kopalnia Ćwiczebna” powstała jako zaplecze szkoleniowe Państwowej Szkoły Górniczej i Hutniczej – budowę rozpoczęto w kwietniu 1927 roku, a pierwszy etap zakończono w 1929 roku. Obiekt służył prowadzeniu zajęć praktycznych uczniów szkół górniczych do 1994 roku.
Kopalnia ma trzy poziomy; od 2 stycznia 2010 roku została udostępniona do zwiedzania jako podziemna trasa turystyczna, prezentująca m.in. stanowiska szkoleniowe i urządzenia górnicze oraz sposoby zabezpieczania wyrobisk. Od 26 października 2010 roku Kopalnia Ćwiczebna znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.
Park Militarno-Historyczny „Reduta” Przy muzeum działa Park Militarno-Historyczny „Reduta”, otwarty 22 czerwca 2013 roku jako plenerowa ekspozycja techniki militarnej (m.in. z pojazdami wojskowymi). Jednym z eksponatów parku był remontowany i uruchamiany przez muzeum czołg T-34/85 „Ordon”.
Park Totalitaryzmów Muzeum prowadzi również projekt wystawienniczy pod nazwą „Park Totalitaryzmów”, obejmujący prezentacje i materiały poświęcone m.in. okresowi II wojny światowej i historii regionu w XX wieku (w tym wybrane wątki z dziejów PRL).
Działy muzeum archeologia etnografia lokalna etnografia i podróże historia przyroda i geologia Kopalnia Ćwiczebna Park Militarno-Historyczny „Reduta” Park Totalitaryzmów
Przypisy
Linki zewnętrzne Muzeum Miejskie „Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej – strona oficjalna
Kategoria:Muzea w województwie śląskim Dąbrowa Górnicza Dąbrowa Górnicza Dąbrowa Górnicza Kategoria:Podziemne trasy turystyczne w Polsce Kategoria:Kultura w Dąbrowie Górniczej Kategoria:Obiekty budowlane w Dąbrowie Górniczej Kategoria:Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego