Chorągiew husarska koronna Stanisława Herakliusza Lubomirskiego – oddział konnicy koronnej wojska I Rzeczypospolitej XVII i XVIII wieku (okresu wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 i wojny polsko-tureckiej 1683–1699) .
Charakterystyka Chorągwie husarskie były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 100–200 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z dwu-trzy konnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Broń ofensywną husarii stanowiła kopia długości około 5,5 m, a uzbrojenie ochronne to półzbroja złożona z folg, często kombinowana z kolczugą, później półzbroja łuskowa. Wraz z towarzyszami do boju stawali pocztowi (zwani pacholikami, czeladnikami lub osiadaczami). Oprócz nich husarz dysponował ciurami (sługami obozowymi). Ci ostatni rzadko brali udział w walkach, co najwyżej w obronie taboru lub obozu.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Zrujnowana prowadzeniem walk na kilku frontach w latach 50. XVII wieku Rzeczypospolita podjęła jeszcze jeden wysiłek i wystawiła siły zbrojne liczące około 60 000 koni i porcji. Przygotowania czynione w 1660 do kampanii przeciw Rosji cechowało tworzenie wielu nowych jednostek przy jednoczesnym spadku ich liczebności. Chorągiew starosty spiskiego Stanisława Lubomirskiego pod dowództwem Stanisława Wyżyckiego liczyła 143 konie.
Chorągiew wzięła udział w walkach z armią rosyjską Wasyla Szeremietiewa pod Lubarem i pod Cudnowem i z dążącą jej na odsiecz armią kozacką Jerzego Chmielnickiego (atamana Tymofieja Cieciury).
W 1663 zlikwidowano chorągiew Stanisława Lubomirskiego.
W późniejszym czasie Stanisław Lubomirski przejął chorągiew po podstolim koronnym Stefanie Grudzińskim.
Żołnierze chorągwi znaleźli się w kompucie wojsk koronnych pod Wiedniem w 1683 (120 koni) i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej pod faktycznym dowództwem Władysława Wilczkowskiego. Pod Wiedniem chorągiew walczyła w składzie pułku Mikołaja Sieniawskiego. Zgodnie z etatem chorągiew powinna posiadać 80 koni starego zaciągu i 40 zaciągu nowego. Faktycznie posiadała 120 koni.
W 1686 król Jan Sobieski zorganizował kolejne uderzenie na Mołdawię. Armia była gotowa do działań z początkiem lipca. W tym czasie, będąca w składzie pułku hetmana polnego koronnego, chorągiew husarska marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego liczyła 120 koni.
Zimą 1701–1702, będąca na zimowych leżach chorągiew, wchodziła w skład Partii Wołyńskiej.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie husarskie koronne Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie cudnowskiej (1660) Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie na Mołdawię (1686) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem Kategoria:Oddziały wojskowe Lubomirskich herbu Szreniawa bez Krzyża Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667)