Szkoła Podchorążych Piechoty (SPPiech.) – szkoła kształcąca kandydatów na oficerów piechoty Polskiej Siły Zbrojnej () w latach 1917–1918, a następnie Wojska Polskiego w latach 1918–1939.

Szkoła Podchorążych Polskiej Siły Zbrojnej thumb|Grupa podchorążych – 30 stycznia 1918, Ostrów-Komorowo thumb|Por. Stanisław DomagalskiPor. piech. Stanisław Domagalski – urodzony 03.02.1907 w miejscowości Babiec Piaseczny (powiat sierpecki), syn Józefata i Władysławy Ostrowskiej. Podporucznik od 15.08.1932, awansowany do stopnia porucznika 1.01.1935 Oficer 14 pułku piechoty, po ukończeniu kursu dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie (1938) przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty. W marcu 1939 pełnił funkcję dowódcy plutonu w 8 kompanii tejże szkoły. Jeniec oflagów II B Arnswalde i II C Woldenberg. Zmarł w Bydgoszczy w dniu 11 marca 1967. – w latach 1932–1938 oficer 14 pułku piechoty, w marcu 1939 (już w stopniu porucznika) dowodził jednym z plutonów w 8 kompanii Szkoły Podchorążych Piechoty.

Geneza W lipcu 1917 większość pochodzących z Królestwa żołnierzy Polskiego Korpusu Posiłkowego odmówiło złożenia przysięgi na wierność Niemiec, wskutek czego zostali internowani. Żołnierze którzy złożyli przysięgę, weszli w skład Polskiej Siły Zbrojnej. W celu stworzenia korpusu oficerskiego dla tej formacji pod koniec sierpnia 1917 w Ostrowie Łomżyńskim (nazwa historyczna, obecnie Ostrów Mazowiecka) na podstawie rozkazu gen. Felixa von Barth, szefa Inspekcji Wyszkolenia przy Wodzu Naczelnym Polskiej Siły Zbrojnej, utworzona została szkoła podchorążych.

Historia Na podstawie zarządzenia Naczelnego Dowódcy Polskiej Siły Zbrojnej generała Hansa Hartwiga von Beselera z dnia 28 sierpnia 1917 został zorganizowany kurs aspirantów oficerskich w składzie dwóch plutonów po 30 słuchaczy. Celem kursu było dostarczenie „nauczycieli w mustrze i strzelaniu, gimnastyce i szermierce, jako dowódców sekcji i plutonów”. Meldunek o wynikach egzaminu wstępnego miał być złożony do dnia 25 września 1917. Komenda Polskiego Korpusu Posiłkowego przydzieliła kadrę dla tego kursu, wyznaczając jednocześnie komendanta Szkoły kapitana Sztabu Generalnego Mariana Kukiela. Kadra początkowo składa się z dwóch oficerów (podoficerów nie było).

Szkołę aspirantów dyslokowano w Ostrowi Mazowieckiej, oddając jej do dyspozycji budynek (pierwszy w kierunku od Ostrowi) przy szosie ostrołęckiej w sektorze północno-zachodnim. Pierwszy rozkaz szkolny wyszedł w dniu 2 września 1917. Kpt. Marian Kukiel proponuje gen. Felixowi von Barthowi zmianę nazwy na „Szkoła podchorążych”. Kadra oficerska Szkoły Podchorążych składała się z następujących oficerów: Komendant Szkoły – kpt. Kukiel, adiutant i oficer instruktor – ppor. Marian Porwit, oficer nauczyciel – por. Eugeniusz Elzenberg. Jako doradców przydzielono trzech oficerów niemieckich (jeden kapitan i dwóch podporuczników). Szkoła dzieliła się na dwa plutony; każdy pluton na dwie drużyny, zwane sierżanctwami. Plutony były oddziałami wyszkolenia, którymi dowodzili oficerowie; najstarszy z uczniów jako podoficer służbowy plutonu był pomocnikiem oficera. Uczniów na pierwszym kursie było 60.

W dniu 29 września 1917 szkoła została przeniesiona do Zegrza i zakwaterowana w koszarach południowych. Od dnia 1 listopada rozpoczęły się nowe kursy. 3 listopada 1917 szkoła wróciła do Ostrowi Mazowieckiej do budynku leżącym po przeciwnej stronie szosy naprzeciwko budynku, w którym Szkoła mieściła się poprzednio. W dniu 6 grudnia 1917 pierwszych 12 uczniów zostaje mianowanych podchorążymi.

Pierwszy program szkolny z dnia 9 marca 1918: miesięcznie były ustalone następujące zajęcia: służba polowa – 30 godzin, taktyka – 28 godzin, terenoznawstwo – 30 godzin, umocnienia polowe – 16 godzin, balistyka – 16 godzin, organizacja wojska – 16 godzin, służba podoficera i oficera – 20 godzin, prawo karne i wojskowe – 6, korespondencja wojskowa – 20 godz, obsługa karabinów maszynowych – 24 godz. nauka o broni – 6. Wykłady zajmują 17 godzin tygodniowo, ćwiczenia praktyczne – 21 godzin.

Szkolenie W szkole kształcili żołnierze pochodzący z 2 i 3 pułku piechoty Legionów. Początkowo utworzono kompanię szkolną, później rozbudowaną w batalion. Nauka trwała od 5 do 9 miesięcy, w zależności od rodzaju broni. Program szkolenia opracowali Niemcy. Około połowa czasu szkoleniowego poświęcona była musztrze i szermierce. Na wyszkolenie bojowe nie zwracano większej uwagi. Niemcy nie byli zainteresowani tym aby Polacy zdobywali wiedzę taktyczną i znajomość nowoczesnego uzbrojenia. Podchorążowie składali przysięgę na wierność Królestwu Polskiemu, a także na braterstwo broni z armią niemiecką i austro-węgierską. Podchorążym wpajano ideologię prusko-niemiecką, wychowywano w duchu przyjaźni do Niemiec i wierności władzom okupacyjnym. Na początku 1918 szkołę ukończyło 233 absolwentów.

Kadra Kadra rekrutowała się z Polskiego Korpusu Posiłkowego (PKP). W jej skład wchodzili: kpt. Marian Kukiel – komendant Szkoły, oraz porucznicy Marian Porwit i E. Elzenberg. Przydzielono też trzech oficerów niemieckich jako doradców.

Szkoła Podchorążych Piechoty (1918–1939) thumb|Odznaka szkoły (instruktorska) thumb|Odznaka szkoły (absolwencka) thumb|Odznaka szkoły wykonana z blachy „puszkowej” w Oflagu X C Lubeka

Na początku 1918 zwierzchnictwo nad Szkołą przejęła Królewsko-Polska Komisja Wojskowa, a z jej ramienia ppłk Leon Berbecki.

W początkach kwietnia 1918 szkoła przeniesiona została ponownie pod Ostrów do budynku koszar artyleryjskich (wraz ze Szkołą Podoficerską). 28 lipca 1918 odbył się uroczysty akt zamknięcia roku szkolnego. W początkach sierpnia 1918 został wydany przez Szkołę I dokładny program szkoły, który obejmował przedmioty praktyczne i teoretyczne. Do przedmiotów praktycznych zaliczono wyszkolenie osobiste, wyszkolenie dowódcy oraz wyszkolenie ucznia, jako podoficera funkcyjnego i jako instruktora, natomiast przedmiotami teoretycznymi były: dzieje wojskowości, geografia wojskową, taktyka, służba polowa, terenoznawstwo, umocnienia polowe, naukę o broni, wojskowe prawo karne, organizacja wojska, zasady służby oficera, karabiny maszynowe, higiena, nauka o koniu, język niemiecki lub rosyjski.

W dniach odzyskiwania niepodległości, słuchacze szkoły wspólnie z oddziałami Polskiej Organizacji Wojskowej, rozbroili Niemców w Ostrowi Mazowieckiej.

9 listopada ppor. Jerzy Kulczycki, ppor. Kramarczyk i sierż. pchor. Lucjan Świtaj wyjechali służbowo do Warszawy. 12 listopada podjęli pertraktacje z niemiecką Radą Żołnierską 1 Szpitala Fortecznego, w skład której wchodziło 2 marynarzy, podoficer liniowy i sanitariuszFestungslazaret N. 1 mieścił się w budynku obecnej Kancelarii Premiera, wybudowanym w latach 1900–1903 dla elitarnego carskiego Korpusu Kadetów im. Aleksandra Suworowa według projektu Wiktora Junoszy-Piotrowskiego., o przejęciu obiektu bez walki, w zamian za ewakuację rannych żołnierzy niemieckich. Od 20 listopada szkoła pod nazwą Szkoła PodchorążychDz. Rozk. MSWojsk. nr 49, poz. 166 – 1919, dod. tjn. nr 14T do poz. 166. przejmuje budynki. Szkoła była również nazywana Wojenną Szkołą Podchorążych Piechoty. W dniu 17 listopada 1918 r. pod Białymstokiem ginie w walce ppor. Czermak Bronisław wychowanek Szkoły i jest pierwszym bohaterem Szkoły, który zapoczątkował listę poległych wychowanków szkoły – pochowany został w Ostrowi Mazowieckiej. Na stanowisku komendanta nowo utworzonej szkoły pozostał, przybyły z Ostrowi, płk Marian Kukiel.

W dniu 23 grudnia 1918 r. nadano odznakę pamiątkową Szkoły. Rysunek odznaki projektował artysta podchorąży Karol Kuźmiński. Odznaka wyobrażała tarczę w postaci stylizowanego orła polskiego w koronie zygmuntowskiej, orzeł trzymał w szponach naramienniki według kroju z 1917 r. z koroną i literami S.P., nałożonymi. Rozmiar odznaki 4 cm szerokości, 5 cm wysokości, barwy oksydowanego srebra. Odznaki na odwrocie numerowane były liczbami według spisu wychowanków Szkoły, przy czym pierwsze 14 miały numery rzymskie, pozostałe – arabskie.

Do szkoły przyjmowano ochotników ze środowiska cywilnego, szeregowych i podoficerów z byłych armii zaborczych oraz uczniów z austriackich szkół wojennych.

Utworzono trzy bataliony podchorążych. Jeden batalion szkolili instruktorzy francuscy, według własnego programu, a dwa pozostałe polscy instruktorzy, korzystając ze wzorów armii niemieckiej. W listopadzie 1919 do szkoły przyjęto słuchaczy Szkoły Podchorążych Armii Polskiej we Francji.

Spośród słuchaczy rekrutowała się pierwsza kompania wartownicza Belwederu, gdy 29 listopada 1918 r. wprowadził się doń Naczelnik Państwa Józef Piłsudski. Stałą służbę wychowankowie pełnili codziennie do 22 grudnia 1919 r. Później tylko w dniu swojego święta, tj. 29 listopada. W latach wojny 1917–1920 szkoła prowadziła przyspieszone szkolenie, w związku z bardzo dużymi potrzebami frontów na kadrę dowódczą. Łącznie szkołę opuściło w tym okresie około 3517 oficerów. Z chwilą zakończenia wojny polsko-bolszewickiej rozpoczęto szkolenie w cyklu trzyletnim. 1 sierpnia 1921 utworzono w szkole kurs roczny (unitarny) dla kandydatów, którzy zamierzali pozostać w zawodowej służbie wojskowej w stopniu oficerskim. Absolwenci kursu otrzymywali stopień podchorążego oraz prawo wstępu do szkół oficerskich innych rodzajów wojsk. We wrześniu 1922 utworzono przy Szkole Podchorążych pierwszy rocznik Oficerskiej Szkoły Piechoty z dwuletnim cyklem szkolenia.

W piątek 4 maja 1923 szkołę wizytował marszałek Francji Ferdynand FochDrugi dzień pobytu Marszałka Focha, Polska Zbrojna Nr 121 z 5 maja 1923, s. 3..

Podczas przewrotu majowego batalion szkoły opowiedział się po stronie legalnego rządu. 28 września tego roku szkołę ponownie przeniesiono do Ostrowi Mazowieckiej. 12 października tego roku istniejące równolegle dwie szkoły – Oficerską Szkołę Piechoty i Szkołę Podchorążych, połączono pod wspólną nazwą „Oficerska Szkoła Piechoty”. thumb|Przewrót majowy 1926 thumb 9 sierpnia 1928 Minister Spraw Wojskowych przemianował Oficerską Szkołę Piechoty na Szkołę Podchorążych Piechoty, Kurs Szkoły Podchorążych w Oficerskiej Szkole Piechoty na Kurs Unitarny w Szkole Podchorążych Piechoty, Batalion Oficerskiej Szkoły Piechoty na Batalion Szkoły Podchorążych Piechoty. Swoją dotychczasową nazwę zachował Batalion Szkoły PodchorążychDz. Rozk. M.S.Wojsk. Nr 22 z 09.08.1928, poz. 249..

15 października 1929 Kurs Unitarny w SPPiech rozpoczął rok szkolny w koszarach w Różanie.

16 października 1929 Minister Spraw Wojskowych zatwierdził nową organizację Szkoły Podchorążych PiechotyDz. Rozk. M.S.Wojsk. Nr 32 z 16.10.1929, poz. 315.: Komenda szkoły komendant (generał brygady, uprawnienia służbowe i dyscyplinarne dowódcy piechoty dywizyjnej) drużyna komendanta Kwatermistrzostwo kompania administracyjna batalion unitarny dwa bataliony podchorążych piechoty szwadron luzaków Stan etatowy szkoły liczył 118 oficerów, 419 szeregowych, 37 urzędników, 24 niższych funkcjonariuszy oraz 176 koni wierzchowych i 52 konie pociągowe.

20 października komendant Szkoły wprowadził numerację rzymską pododdziałów szkolnych: I baon – II rocznik SPPiech, II baon – I rocznik SPPiech, III baon – Kurs Unitarny SPPiech w Różanie.

W kwietniu 1937 zlikwidowano batalion unitarny, a do szkoły przyjmowano wyłącznie absolwentów dywizyjnych kursów podchorążych rezerwy.

Szkoła obchodziła swoje święto 29 listopada na pamiątkę przygotowanego przez tajny związek niepodległościowy, potocznie nazywany sprzysiężeniem Wysockiego i pod wodzą ppor. Piotra Wysockiego, ataku na Belweder – 29 listopada 1830. W dniu swego święta podchorążowie zaciągali, w historycznych mundurach, wartę w Belwederze.

W 1939 Szkoła wystawiła 114 i 116 Pułki Piechoty (Rezerwowe), które walczyły w kampanii wrześniowej.

Tradycje i rodowód szkoły thumb|Podchorążowie SPP Ostrów Mazowiecka – lata 30. XX w.

thumb|Podchorążowie SPP (promowani 1933) – nauka własna thumb|Podchorążowie SPP (promowani 1933) – czyszczenie broni thumb|Popiersie Piotra Wysockiego w Łazienkach, do 1939 stojące na terenie szkoły