Chorągiew husarska koronna Mikołaja Hieronima Sieniawskiego – oddział ciężkiej jazdy koronnej wojska I Rzeczypospolitej przełomu XVII i XVIII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1672–1676 i wojny polsko-tureckiej 1683–1699).

Charakterystyka Chorągwie husarskie były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 100–200 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z dwu-trzy konnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Broń ofensywną husarii stanowiła kopia długości około 5,5 m, a uzbrojenie ochronne to półzbroja złożona z folg, często kombinowana z kolczugą, później półzbroja łuskowa. Wraz z towarzyszami do boju stawali pocztowi (zwani pacholikami, czeladnikami lub osiadaczami). Oprócz nich husarz dysponował ciurami (sługami obozowymi). Ci ostatni rzadko brali udział w walkach, co najwyżej w obronie taboru lub obozu.

W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego,Tatarami Chanatu Krymskiego, Carstwem Moskiewskim i Imperium Osmańskim.

W 1667 podpisany został traktat w Andruszowie i tym samym zakończyła się wojna z Moskwą. W tym też roku przeprowadzono redukcję wojsk koronnych o około 30%. Chorągiew husarska strażnika koronnego Mikołaja Sieniawskiego liczyła wtedy 100 koni.

W 1672 wybuchła kolejna wojna z Turcją. Armia Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda IV w walkach na Ukrainie osiągała początkowo znaczne sukcesy. Oczekując na zgromadzenie się pospolitego ruszenia, hetman polny koronny Jan Sobieski zdecydował się zwalczać, wzmocnione Kozakami Piotra Doroszenki, czambuły tatarskie uderzeniami polskiej konnicy. W wyprawie na czambuły wzięła też udział chorągiew husarska strażnika koronnego. Chorągiew walczyła w składzie pułku chorążego koronnego Mikołaja Sieniawskiego. W kolejnym roku sejm pacyfikacyjny nie tylko nie ratyfikował traktatu buczackiego, ale podjął uchwały o powiększeniu liczebności wojsk zarówno koronnych jak i litewskich. Jesienią 1673 król Michał Korybut Wiśniowiecki przekazał dowodzenie nad wojskami hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu, a połączone siły koronno-litewskie 9 listopada stanęły pod Chocimiem. Była wśród nich chorągiew husarska koronna chorążego koronnego Mikołaja Sieniawskiego. W czasie bitwy chorągiew liczyła 140 koni.

Żołnierze tej chorągwi znaleźli się też w kompucie wojsk koronnych z 1683 i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej. Pod Wiedniem chorągiew walczyła w składzie pułku Mikołaja Sieniawskiego. Zgodnie z etatem chorągiew wojewody wołyńskiego, hetmana polnego koronnego, Mikołaja Sieniawskiego powinna posiadać 100 koni starego zaciągu i 100 zaciągu nowego. Faktycznie posiadała 200 koni.

Po wojewodzie wołyńskim, hetmanie polnym koronnym Mikołaju Sieniawskim, od 1 lutego 1684 szefostwo chorągwi sprawował Adam Mikołaj Sieniawski. Po 1 lutego 1684 jako chorągiew została zmniejszona o 50 koni oddanych kasztelanowi krakowskiemu Andrzejowi Potockiemu.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chorągwie husarskie koronne Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1672–1676) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Chocimiem (1673) Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem Kategoria:Oddziały wojskowe Sieniawskich herbu Leliwa