Szczuroskoczek zmienny (Dipodomys merriami) – gatunek ssaka podrodziny szczuroskoczków (Dipodomyinae) w obrębie rodziny karłomyszowatych (Heteromyidae).
Zasięg występowania Szczuroskoczek zmienny występuje w Ameryce Północnej zamieszkując w zależności od podgatunku: D. merriami merriami – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i północno-zachodni Meksyk (pustynne regiony od północnej Nevady i skrajnie południowo-zachodniego Utah, przez południowo-wschodnią Kalifornię i południowo-zachodnią Arizonę, do północno-zachodniej Kalifornii Dolnej i Sonory). D. merriami ambiguus – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i północno-zachodni Meksyk (północno-środkowy Nowy Meksyk i zachodni Teksas, przez wschodnie Chihuahua i Coahuila, do północno-wschodniego Durango, północne Zacatecas i środkowe Nuevo León). D. merriami annulus – północno-zachodni Meksyk (przybrzeżne równiny Zatoki Kalifornijskiej, w południowo-wschodniej Kalifornii Dolnej). D. merriami arenivagus – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i północno-zachodni Meksyk (południowa część pustyni Mojave w południowo-środkowej Kalifornii i na wschód od Sierra Juárez i Sierra de San Pedro Mártir do środkowej Kalifornii Dolnej). D. merriami atronasus – północno-środkowy Meksyk (południowa część pustyni Chihuahua od środkowo-wschodniego Zacatecas, południowo-wschodniej Coahuila i południowo-zachodniego Nuevo León do Aguascalientes i San Luis Potosí). D. merriami brunensis – północno-zachodni Meksyk (wybrzeże Zatoki Kalifornijskiej w północno-wschodniej Kalifornii Dolnej Południowej). D. merriami collinus – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (San Felipe Valley, Earthquake Valley, La Puerta Valley i Aguanga Valley w południowo-zachodniej Kalifornii). D. merriami frenatus – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (południowo-zachodnie Utah i północno-zachodnia Arizona). D. merriami insularis – północno-zachodni Meksyk (wyspa San José, Zatoka Kalifornijska, Kalifornia Dolna Południowa). D. merriami margaritae – północno-zachodni Meksyk (wyspa Santa Margarita, Kalifornia Dolna Południowa). D. merriami mayensis – północno-zachodni Meksyk (przybrzeżne niziny Zatoki Kalifornijskiej w południowej Sonorze i północnej Sinaloi). D. merriami melanurus – północno-zachodni Meksyk (Magdalena Plains i Cape Region w południowej Kalifornii Dolnej Południowej). D. merriami mitchelli – północno-zachodni Meksyk (wyspa Tiburón, Zatoka Kalifornijska, Sonora). D. merriami olivaceus – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i północno-zachodni Meksyk (strefa przejściowa między pustynią Sonora w południowo-wschodniej Arizonie i północno-wschodniej Sonorze a pustynią Chihuahua w południowo-zachodnim Nowym Meksyku i północno-zachodnim Chihuahua). D. merriami parvus – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (San Bernardino Valley i San Jacinto Valley w południowo-zachodniej Kalifornii). D. merriami platycephalus – północno-zachodni Meksyk (pacyficzne zbocza na południe od Sierra de San Pedro Mártir, od południowej Kalifornii Dolnej do pustyni Vizcaino w północnej Kalifornii Dolnej Południowej). D. merriami quintinensis – północno-zachodni Meksyk (San Quintín Plain, u wybrzeży Oceanu Spokojnego w północno-zachodniej Kalifornii Dolnej). D. merriami trinidadensis – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i północno-zachodni Meksyk (południowa Kalifornia i północna Kalifornia Dolna). D. merriami vulcani – południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (zasięg rozproszony i ograniczony w Toroweap Valley w północno-zachodniej Arizonie).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1890 roku amerykański ornitolog i chirurg Edgar Alexander Mearns nadając mu nazwę Dipodomys merriami. Holotyp pochodził z obszaru New River, pomiędzy Phoenix i Prescott, w hrabstwie Maricopa, w Arizonie, w Stanach Zjednoczonych.
D. merriami należy do grupy gatunkowej merriami wraz z D. nitratoides. D. merriami ma trzy wyraźnie zróżnicowane klady: klad bazalny z półwyspowej części południowej Kalifornii Dolnej (podgatunki insularis, margaritae i melanurus), klad z pustyni Chihuahua z dwoma sub-kladami (podgatunki ambiguus z północy i atronasus z południa) oraz klad północny z dwoma sub-kladami (podgatunki annulus, brunensis i platycephalus półwyspowej środkowej Kalifornii Dolnej oraz inny ze wszystkimi pozostałymi podgatunkami). Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dziewiętnaście podgatunków.
Etymologia
Charakterystyka Długość ciała (bez ogona) 75–100 mm, długość ogona 120–182 mm, długość ucha średnio 14 mm, długość tylnej stopy średnio 38 mm; masa ciała 32–53 g. Samce są nieco większe i cięższe od samic. Futro barwy jasnopiaskowożółtej lub szarawobrązowej z białą stroną brzuszną, ogon długi. Kończyny tylne o wiele dłuższe i silniejsze od przednich. Głowa o małych, bezwłosych uszach i dużych oczach. Ogon stanowi 145% długości ciała.
Tryb życia Suche tereny trawiaste i półpustynie. Gryzoń ten prowadzi nocny i samotniczy tryb życia. Żyje w układzie płytkich nor podziemnych z komorami gniazdowymi i spiżarniami. Sezon rozrodczy trwa od lutego do maja. Samica po ciąży trwającej 28-32 dni rodzi się 1-6 młodych o masie ciała 3-8 g. Okres laktacji trwa 15-25 dni. Dojrzałość płciową młode uzyskują około 102 dnia życia. Rozmnażać się może do 3 razy w ciągu roku. Sukces rozrodczy i liczebność ulegają wahaniom w zależności od dostępności nasion, która jest związana z występowania i czasem trwania zimowych deszczów. Długość życia do 10 lat w niewoli. Na pożywienie składają się głównie nasiona roślin takich jak Larrea tridentata, Fouquieria splendens, Claytonia perfoliata oraz traw z rodzaju Bouteloua, a sporadycznie także liście, pąki, owoce i owady.
Zagrożenie i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Nie ma poważniejszych zagrożeń dla populacji tego gatunku.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Karłomyszowate Kategoria:Ssaki Ameryki Północnej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1890 roku