thumb|upright=1.3|Mapa etnograficzna Obwodu Wojska Dońskiego według spisu 1897 Obwód Wojska Dońskiego, określany także jako Kraj Wojska Dońskiego (, Obłast’ Wojska Donskogo) – wydzielona administracyjnie dla Kozaków dońskich część dawnego Imperium Rosyjskiego. Kraj znajdował się na południu Rosji, dziś większość jego terenów należy do obwodu rostowskiego. Głównym miastem kraju był najpierw Czerkask, a następnie od 1806 Nowoczerkask.
Historia Prowincja obejmowała ziemie zamieszkiwane przez podległych caratowi Kozaków dońskich, świetnych żołnierzy, wielokrotnie wsławiających się męstwem i walecznością w licznych wojnach prowadzonych przez carską Rosję. Kozacy dońscy byli potomkami zbiegłych chłopów i (rzadziej) szlachciców, którzy na początku XVI wieku zaczęli zasiedlać pustkowia między Rosją, Persją a Imperium Osmańskim. Początkowo byli w zasadzie niezależni, utrzymywali się z myślistwa, rybołówstwa i grabieżczych najazdów (głównie na muzułmanów). Z czasem władze carskie zaczęły ograniczać ich niezależność wcielając formacje kozackie do regularnych wojsk. Od 1786 terytorium przez nich zamieszkiwane nazywano Ziemią Wojska Dońskiego (Zemla Wojska Donskogo), a w 1870 nazwę zmieniono na Obwód Wojska Dońskiego. W 1887 do Obwodu przyłączono z guberni katerynosławskiej Rostów nad Donem i Taganrog z powiatami.
Z czasem Kozacy stali się jedną z podpór caratu, w zamian za wierną służbę otrzymywali stosunkowo duże nadania ziemskie nad Donem. W latach 20. XX wieku posiadali 13 z 17 milionów hektarów ziemi ornejRichard Pipes, „Rosja Bolszewików”, Wydawnictw Magnum, Warszawa 2010, s. 19. w tym regionie, przy czym średnie gospodarstwo liczyło sobie 12 hektarów, czyli dwa razy więcej niż w centralnej Rosji. Kraj zamieszkiwany był wówczas przez około 3 800 000 ludzi, z czego Kozacy stanowili 55%. Pozostałą część ludności stanowili głównie napływowi chłopi z których większość nie posiadała ziemi i zmuszona była pracować w gospodarstwach kozackich. Zwano ich inogorodni.
W czasie rosyjskiej wojny domowej Kozacy dońscy działali w sojuszu z białymi – z Armią Ochotniczą dowodzoną przez Ławra Korniłowa i Michaiła Aleksiejewa, bojąc się, iż bolszewicy odbiorą im ziemię. Po zwycięstwie bolszewików i podjętym przez nich procesie eliminacji Kozaków dońskich zwanym rozkozaczaniem Kraj Wojska Dońskiego został zlikwidowany. Miało to miejsce w 1920. Większość jego terenów weszła w skład nowo utworzonego okręgu dońskiego, stanowiącego część Kraju Północnokaukaskiego.
Demografia W 1897 obwód obejmował powierzchnię 152 700 km² i liczył 2,5 mln mieszkańców, z tego 1 712 898 Rosjan i 719 655 UkraińcówLudność Obwodu Wojska Dońskiego według narodowości 1897.. 320 000 ludzi mieszkało w miastach (z czego 260 272 – Rosjanie, 20 958 – Ukraińcy). Obwód od północy graniczył z guberniami woroneską i saratowską, od wschodu z saratowską i astrachańską, od południa z gubernią stawropolską, obwodem kubańskim i Morzem Azowskim, od zachodu z guberniami: katerynosławską, charkowską i woroneską.
Narodowości Obwodu w okręgach według deklarowanego języka ojczystego 1897
Okręg Rosjanie Ukraińcy Niemcy Kałmucy Ormianie Żydzi Białorusini Polacy Cały obwód 66,8% 28,1% 1,4% 1,3% 1,1% 0,6% 0,4% 0,1% Doniecki 60,0% 38,9% 0,5% … … … 0,3% … Doński 1 86,6% 11,6% 0,9% 0,4% … … 0,2% … Doński 2 89,6% 8,7% 0,2% 0,9% … … 0,5% … Rostowski 53,3% 33,6% 1,0% … 6,9% 3,3% 0,4% 0,5% Salski 32,1% 29,3% 1,0% 36,8% … … 0,4% … Taganroski 31,7% 61,7% 4,6% … … 0,7% 0,3% 0,2% Ust-Medwiedicki 87,0% 10,6% 2,0% … … … 0,1% … Chopiorski 92,8% 6,8% 0,3% … … … … … Czerkaski 78,9% 18,9% 0,2% 0,1% 0,3% … 1,0% 0,1%
Przypisy
Linki zewnętrzne Mapa obwodu Wojska Dońskiego Okręgi Wojska Dońskiego
Kategoria:Armia Imperium Rosyjskiego Wojska Dońskiego Kategoria:Kozacy dońscy