thumb|Grób por. Stefana Ludwika Grodeckiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Stefan Ludwik Grodecki vel Stefan Gnyś lub Gryś (ur. 25 sierpnia 1903 w Niedźwiedziu, zm. 16 sierpnia 1968 w Warszawie) – porucznik Wojska Polskiego, obrońca Westerplatte, odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Życiorys Był synem Jana i Karoliny z domu Piwowarskiej. Jego ojciec był wachmistrzem żandarmerii, prowadził gospodarstwo rolne w Skrzydlnej. Jego bratem był ks. prałat Stanisław Grodecki, w czasie wojny kapelan 8 pułku ułanów i więzień KL Dachau. Po wojnie proboszcz parafii św. Mikołaja w Krakowie.

Uczęszczał do szkoły powszechnej w Szczyrzycu, którą ukończył w 1915 roku. W 1923 roku zdał maturę w Państwowym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach, następnie odbywał praktykę zawodową zakładach Zieleniewskiego w Krakowie. W 1924 roku podjął studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Gdańskiej. Był członkiem Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku, podczas studiów podjął pracę w Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Gdańsku.

14 sierpnia 1929 roku został powołany do czynnej służby wojskowej w 5. Batalionie Podchorążych Rezerwy w Łobzowie. Następnie służył w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, a później w 2 Pułku Lotniczym w Krakowie. We wrześniu 1930 przeniesiono go do rezerwy w stopniu plutonowego podchorążego. Powrócił do Gdańska i w 1933 roku ukończył studia, uzyskując tytuł inżyniera. Pracował w Polskich Kolejach Państwowych. 20 października 1931 roku uzyskał administracyjną zgodę na zmianę nazwiska na Grodecki.

Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 roku i 84. lokatą w korpusie oficerów rezerwy aeronautyki.

1 sierpnia 1934 został przyjęty do pracy w Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Jako pracownik cywilny sprawował tam nadzór nad urządzeniami technicznymi, dźwigami w basenie portowym, siecią wodociągową i elektryczną. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 roku i 40. lokatą w korpusie oficerów rezerwy aeronautyki.

Podczas obrony Westerplatte we wrześniu 1939 roku, był adiutantem majora Henryka Sucharskiego oraz oficerem technicznym. Po kapitulacji Westerplatte trafił do niewoli niemieckiej, początkowo przebywał w obozie przejściowym w Riesenburgu, a następnie w Oflag XVIII A Lienz. Od maja 1940 roku więziony w Oflagu II C Woldenberg. 30 stycznia 1945 roku został uwolniony przez Armię Czerwoną w Dietz.

Powrócił do Polski i do października 1945 roku pracował jako kierownik ruchu urządzeń przeładunkowych porcie morskim Gdańsk. W latach 1945–1950 był zatrudniony w Centrali Zbytu Produktów Przemysłu Węglowego Gdańsk-Gdynia jako starszy inżynier ruchu, kierownik techniczny portu węglowego, a następnie jego główny inżynier. Od stycznia 1950 do kwietnia 1954 roku był naczelnym inżynierem ruchu w Zarządzie Portu Gdańsk-Gdynia. W kwietniu 1954 roku został przeniesiony do Warszawy na stanowisko głównego mechanika w Ministerstwie Żeglugi-Centralnym Zarządzie Portów.

Był członkiem Stronnictwa Demokratycznego, Związku Obrońców Westerplatte i ZBoWiD-u. Zmarł 16 sierpnia 1968. Został pochowany na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B18, rząd 1, grób 8).

Stefan Ludwik Grodecki był żonaty z Joanną z domu Kramarz, z którą miał dwoje dzieci: Jana (ur. 1946) i Barbarę (ur. 1949).

Ordery i odznaczenia Źródło: Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari – 1945 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1955 Złoty Krzyż Zasługi – 1952 Srebrny Krzyż Zasługi – 1946 Brązowy Medal za Długoletnią Służbę – 1938 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk – 1947 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej – 1955 Złota odznaka honorowa „Zasłużony Pracownik Morza” – 1956

Film W wyreżyserowanym przez Stanisława Różewicza filmie fabularnym Westerplatte postać por. Stefana Grodeckiego zagrał Mieczysław Milecki. Z kolei w filmie Tajemnica Westerplatte w reżyserii Pawła Chochlewa Grodeckiego zagrał Borys Szyc.

Zobacz też Ostatnia załoga Westerplatte

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Obrońcy Westerplatte Kategoria:Porucznicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Absolwenci Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Jeńcy Oflagu II C Woldenberg Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1968 Kategoria:Wojskowi związani z Gdańskiem Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony Pracownik Morza” Kategoria:Ludzie urodzeni w Niedźwiedziu (powiat limanowski) Kategoria:Polscy pracownicy kolejowi Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego (1944–1989) Kategoria:Żołnierze 2 Pułku Lotniczego Kategoria:Absolwenci Politechniki Gdańskiej Kategoria:Ludzie związani z Myślenicami Kategoria:Członkowie Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku Kategoria:Polscy inżynierowie budowy maszyn Kategoria:Ludzie związani z Krakowem