thumb|Żebrzyca sina Żebrzyca (Seseli L.) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia od ok. 80 do ponad 140 gatunków. Jest to jeden z największych i najbardziej problematycznych pod względem taksonomicznym rodzajów w obrębie rodziny. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe przestrzenie Starego Świata od Europy Zachodniej i północno-zachodniej Afryki po Tajlandię, Chiny i Japonię. Do flory Polski należy w zależności od ujęcia jeden gatunek (żebrzyca roczna S. annuum) lub trzy – w przypadku włączenia tu gatunków z rodzaju oleśnik Libanotis.
Gatunki związane są na ogół z suchymi i otwartymi siedliskami – stepami, skalistymi stokami i urwiskami, pustyniami na obszarach górskich. Tylko rośliny z sekcji Condensata rosną w miejscach mokrych, wzdłuż górskich strumieni.
Liczne gatunki wykorzystywane są jako lecznicze ze względu na wysoką zawartość kumaryn, terpenów i olejków eterycznych.
Morfologia Pokrój Najczęściej krótko owłosione, rzadko nagie byliny, czasem drewniejące, rzadko rośliny jednoroczne i dwuletnie. Często z grubym kłączem. Liście Pojedynczo do 4-krotnie pierzastych, często o wąskich łatkach, ale czasem też lancetowatych do zaokrąglonych. Kwiaty Zebrane w baldaszki, a te w baldachy złożone. Pokryw brak lub są nieliczne, równowąskie do lancetowatych. Pokrywki wielolistkowe, wolne lub zrośnięte u nasady, równowąskie do lancetowatych. Promienie baldacha nagie lub owłosione. Kielich z drobnymi ząbkami. Płatki korony białe, czasem zaróżowione lub żółtawe, zwykle na szczycie wycięte i z łatką zagiętą do środka. Krążek miodnikowy stożkowaty lub spłaszczony. Szyjki słupka proste lub rozchylone. Owoce Nagie lub owłosione rozłupnie, jajowate lub elipsoidalne, z 5 żebrami nitkowatymi lub silnie wystającymi, w bruzdach między nimi od 1 do 4 smug.
Systematyka thumb|Żebrzyca pogięta Rodzaj w obrębie rodziny selerowatych (baldaszkowatych) Apiaceae klasyfikowany jest do podrodziny Apioideae i plemienia Selineae.
Rodzaj zaliczany jest do najtrudniejszych taksonomicznie w obrębie rodziny. Kontrowersje budzi włączenie tu (lub wyłączanie) rodzajów oleśnik Libanotis i Eriocycla. Badania molekularne nie potwierdzają monofiletyzmu rodzaju – jego przedstawiciele wymieszani są na drzewie filogenetycznym m.in. z przedstawicielami rodzajów lubiśnik Ligusticum i gorysz Peucedanum. Niektóre gatunki tradycyjnie tu zaliczane wykazują nawet większe pokrewieństwo z rodzajami z innych plemion.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Selerowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza