Odłącznik (łącznik izolacyjny) – łącznik elektryczny, który ma stworzyć w obwodzie elektrycznym bezpieczną przerwę izolacyjną. Czynności manewrowe (zamykanie / otwieranie) wykonywane są wyłącznie w stanie bezprądowym lub przy prądach o niewielkiej wartości.
Zadanie łączeniowe Odłączniki montowane są polach rozdzielczych stacji elektroenergetycznych, w punktach rozgałęźnych linii napowietrznych lub przy odgałęzieniach do transformatorów. Głównym zadaniem odłącznika jest stworzenie w obwodzie elektrycznym bezpiecznej i widocznej przerwy izolacyjnej, która odseparowuje urządzenie lub instalację od napięcia, a więc spełnia on rolę łącznika izolacyjnego. Aparat ten służy przede wszystkim do zapewnienia bezpieczeństwa osobom wykonującym prace konserwacyjne, remontowe lub naprawcze w stacjach i liniach elektroenergetycznych. Dzięki odłącznikowi monter ma pewność, że odłączona część instalacji została fizycznie i skutecznie odseparowana od części będącej pod napięciem.mały|Odłącznik poziomoobrotowy wsparty na izolatorach (35 kV) Odłączniki w odróżnieniu od rozłączników i wyłączników nie są przeznaczone do otwierania i zamykania obwodów przy przepływie dużych prądów, lecz do łączenia obwodów w stanie bezprądowym lub przy przepływie nieznacznych prądów. Stanowią one uzupełnienie wyłączników i budowane są na takie same napięcia i prądy znamionowe jak wyłączniki. Odłącznik jest to więc łącznik przeznaczony do zamykania i otwierania obwodów elektrycznych, w których nie płynie prąd lub w których istnieją warunki do samoczynnego zgaszenia łuku. Warunki te powstają wówczas, gdy prąd jest dostatecznie mały (np. stan jałowy linii elektroenergetycznej, stan jałowy niewielkich transformatorów) lub gdy przerwa między stykami odłącznika jest zbocznikowana (zwarta) innym łącznikiem. mały|Odłącznik podczas operacji otwierania w stanie beznapięciowym, widoczny łuk generowany jest przez małe prądy pojemnościowe.Funkcję odłącznika pełni również rozłącznik izolacyjny, w tym rozłącznik bezpiecznikowy, gdyż zapewniają między swymi stykami widoczną przerwę w obwodzie.
Konstrukcja
Budowa odłącznika jest znacznie prostsza niż budowa innych łączników rozdzielczych. Składa się on z podstawy przystosowanej do umocowania na ścianie lub konstrukcji, z izolatorów wsporczych, ze styków nieruchomych i ruchomych oraz z wału, cięgieł napędowych i dźwigni napędowej. Sterownie odłącznikiem odbywa się przy pomocy napędu ręcznego lub silnikowego. Odłączniki mogą być wyposażone w uziemnik, przeznaczony do uziemiania torów prądowych po odłączeniu. Odłącznik i uziemnik mogą się wzajemnie blokować, aby właściwa kolejność łączenia została zachowana. Odłączniki można niezależnie od ich prądu znamionowego i napięcia znamionowego podzielić z punktu widzenia ich konstrukcji na kilka rodzajów: jednouchylne lub dwuprzerwowe, jednobiegunowe lub trójbiegunowe, wnętrzowe lub napowietrzne.
Pod względem sposobu zamykania i otwierania odłączniki dzieli się na:
sieczne (nożowe); poziomoobrotowe; pionowe w tym: pantografowe, chwytakowe i nożycowe.
Przy wyposażeniu odłączników w bezpieczniki nabudowane otrzymuje się odłącznik bezpiecznikowy. Istnieją jeszcze inne odmiany odłączników stosowanych w specjalnych przypadkach. Przypisy
Bibliografia Bartkiewicz Cz.: Odłączniki wysokiego napięcia, Państwowe Wydawnictwo Techniczne, Warszawa 1956. Michajłow W. W.: Projektowanie aparatów elektrycznych wysokiego napięcia, PWT Warszawa 1953.
Kategoria:Aparaty elektryczne