Monika Dymska (ur. 28 kwietnia 1918 w Rogoźnie, zm. 25 czerwcaNa grobie podana jest data śmierci 24 czerwca. 1943 w Plötzensee) – polska żołnierka i nauczycielka.
Życiorys Pochodzi z Rogoźna. Jej rodzicami byli Jan i Weronika z d. Skłodowska, miała troje rodzeństwa. W 1928 roku rodzina przeprowadziła się do Torunia, gdzie zamieszkała przy ul. Szczytnej 14. Podczas nauki w Miejskim Gimnazjum Żeńskim w Toruniu Dymska przynależała do Hufca Przysposobienia Wojskowego Kobiet. W 1937 roku zdała maturę. Przed wojną odbyła tajny kurs dywersji pozafrontowej. Przed wojną pracowało dorywczo w Polskim Białym Krzyżu, gdzie uczyła na kursach analfabetów. 22 czerwca 1939 roku otrzymała dyplom nauczycielski.
Po wybuchu II wojny światowej została zmobilizowana do pomocniczej służby wojskowej. Przez krótki czas przebywała w Hrubieszowie jako sanitariuszka, 10 października 1939 roku wróciła do Torunia. Podczas wojny wraz z rodziną mieszkała przy ul. Pod Krzywą Wieżą 10. Organizowała pomoc dla więźniów i jeńców z obozów pod Toruniem. W grudniu 1939 roku została zaprzysiężona do Grunwaldu. Odpowiadała ona za obserwację ruchu jednostek wojskowych, następnie pracowała w Zakładach Amunicyjnych (popularnie zwanych Munawerke) przy ul. Okrężnej, gdzie zdobywała informacje o broni niemieckiej. Po rozbiciu Grunwaldu w 1940 roku trafiła do wywiadu ofensywnego Związku Jaszczurczego, gdzie odpowiadała za korespondencję Arnolda Nierzwickiego ps. „Krzysztof”, przedstawiciela Ekspozytury Zachód Związku Jaszczurczego. Do mieszkania Dymskich trafiały zaszyfrowane meldunki wywiadowcze z Polski i zagranicy. Wywiad współpracował z ZWZ-AK.
Została aresztowana 23 sierpnia 1942 roku przez gestapo podczas pracy w Zakładach Amunicyjnych. Została poddana wielotygodniowemu śledztwu. 27 marca 1943 roku Najwyższy Sąd Wojenny Rzeszy skazał ją na karę śmierci za szpiegostwo i przygotowanie zdrady narodu niemieckiego. Dymska została zgilotynowana w Plötzensee 25 czerwca tego samego roku. Po śmierci ciało Moniki zostało poddane eksperymentom medycznym, przeprowadzanym przez Hermana Stieve'a. Nie wiadomo, gdzie znajdują się jej szczątkihttps://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ca.22195.
Jej symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym przy ul. Grudziądzkiej w Toruniu. 4 listopada 2005 roku na jej cześć odsłonięto tablicę na budynku przy ul. Pod Krzywą Wieżą 10. 18 marca 2010 odznaczona pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Galeria
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy żołnierze podziemia Kategoria:Żołnierze polskiego wywiadu i kontrwywiadu Kategoria:Członkowie „Grunwaldu” (1939–1941) Kategoria:Członkowie Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie 1939–1945 Kategoria:Straceni przez dekapitację Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Zmarli w 1943