Ella Jane Fitzgerald (ur. 25 kwietnia 1917 w Newport News, zm. 15 czerwca 1996 w Beverly Hills) – amerykańska wokalistka jazzowa, zwana „Pierwszą Damą Piosenki” (First Lady of Song). Jedna z najwybitniejszych śpiewaczek w historii tego gatunku. Odznaczona Medalem Wolności przez prezydenta George’a Busha.
Życiorys W 1934 debiutowała w konkursie piosenki w Apollo Theater w nowojorskim Harlemie. Szybko została dostrzeżona jako obiecujący talent i zaangażowana do orkiestry swingowej Chicka Webba. Po jego śmierci objęła kierownictwo zespołu (1939) i zmieniła jego nazwę na Ella Fitzgerald and Her Famous Orchestra.
W 1941 rozpoczęła karierę solową, śpiewając w klubach i salach koncertowych Nowego Jorku. W tym czasie przyjęła wyróżniający się styl śpiewania – scat. Od 1946 odbywała międzynarodowe podróże koncertowe z amerykańskim impresario Normanem Granzem i występowała m.in. z Countem Basiem, Dukiem Ellingtonem oraz z grupą All Stars (w ramach Jazz at the Philharmonic). W 1965 wystąpiła w Polsce. Od połowy lat 50. XX wieku z powodzeniem nagrywała utwory George’a Gershwina i Cole Portera.
Trzykrotnie wychodziła za mąż. Jej drugim mężem był słynny kontrabasista Ray Brown, z którym adoptowała syna swojej kuzynki. Pod koniec życia straciła wzrok wskutek zaawansowanej cukrzycy, a w 1993 z powodu dalszych powikłań przeszła amputację nóg. Niedługo po ostatniej operacji zmarła w swoim domu w Beverly Hills. Została pochowana na cmentarzu Inglewood Park w Inglewood.
Wybrane nagrody i wyróżnienia 1961: honorowe członkostwo Alpha Kappa Alpha 1965: nagroda American Society of Composers, Authors and Publishers 1967: honorowa prezesura The Martin Luther King Foundation 1976: Award of Distinction przyznana przez The National Association of Sickle Cell Diseases 1985: NEA Jazz Masters Award 1987: National Medal of Arts
Wybrana dyskografia 1949: South Pacific 1956: Ella Fitzgerald Sings the Cole Porter Songbook Ella and Louis Ella Fitzgerald Sings the Rodgers & Hart Songbook
1957: Ella Fitzgerald Sings the Duke Ellington Songbook 1958: Ella Swings Lightly 1959: Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Songbook 1960: Ella in Berlin: Mack the Knife 1962: Ella Swings Brightly with Nelson
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie mezzosoprany Kategoria:Amerykańskie wokalistki jazzowe Kategoria:Amerykańskie wokalistki gospel Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Odznaczeni National Medal of Arts Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy Kategoria:Laureaci Nagrody NEA Jazz Masters Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 1996 Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors