Karol Rzepecki (ur. 21 czerwca 1865 w Poznaniu, zm. 14 grudnia 1931 tamże) – polski księgarz, działacz społeczny i polityczny, redaktor „Sokoła”, członek Naczelnej Rady Ludowej w 1918 rokuDziennik Poznański, nr 281, rocznik 60, 7 grudnia 1918 roku, [b.n.s], poseł na Sejm I i II kadencji w II RP z ramienia Związku Ludowo-Narodowego oraz Stronnictwa Narodowego.
Życiorys W 1885 ukończył szkołę realną w Poznaniu i wyjechał do Szczecina, gdzie pracował w firmie handlowejM. Ratyński, Karol Rzepecki (1865-1931), [w:] Słownik biograficzny polskiego obozu narodowego, t. 6, red. K. Kawęcki, Warszawa 2024, s. 352., był ministrantem; później zatrudniony w banku w Berlinie. W 1894 po śmierci ojca osiadł w Poznaniu i podjął pracę w „Gońcu Wielkopolskim” i drukarni W. Simona. W 1908 został wspólnikiem Zdzisława Rzepeckiego w firmie księgarsko-wydawniczej, a w latach 1913–1929 prowadził własną Wielkopolską Księgarnię Nakładową. Od 1929 był kierownikiem swojej dawnej księgarni, przekształconej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością ze względu na trudności finansowe.
Aktywny politycznie. W okresie zaborów wydawał dzieła polskie – historyczne, poetyckie, śpiewniki narodowe. Publikował artykuły na łamach „Gońca Wielkopolskiego” (1895–1896), „Sokoła” (1902–1907), „Pracy” (1905–1907), był członkiem i prezesem okręgu poznańskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, działał w Towarzystwie Czytelni Ludowych, Związku Towarzystw Przemysłowych i Rzemieślniczych, Związku Towarzystw Kupieckich, Towarzystwie Popierania Przemysłu i Handlu Polskiego „Rozwój”. Wielokrotnie stawał przed sądami niemieckimi za działalność narodową.
W latach 1909–1919 wchodził w skład Rady Głównej i Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Demokratycznego w zaborze pruskim (późniejsze Towarzystwo Demokratyczno-Narodowe), a 1898–1918 był prezesem komitetu wyborczego miasta PoznaniaM. Ratyński, Karol Rzepecki (1865-1931), [w:] Słownik biograficzny polskiego obozu narodowego, t. 6, red. K. Kawęcki, Warszawa 2024, s. 353.. Działał w Tajnej Organizacji Niepodległościowej. W grudniu 1918 został członkiem Rady Ludowej w Poznaniu (a także jej sekretarzem), współtworzył 14. kompanię Straży Ludowej, aktywną w wyzwalaniu Poznania. Został pierwszym polskim prezydentem policji miasta Poznania. Odszedł ze stanowiska już wiosną 1920, obciążony odpowiedzialnością za krwawe stłumienie manifestacji kolejarzy, mimo że nie wydał rozkazu otwarcia ognia do protestujących robotnikówM. Ratyński, Karol Rzepecki (1865-1931), [w:] Słownik biograficzny polskiego obozu narodowego, t. 6, red. K. Kawęcki, Warszawa 2024, s. 354., po dotarciu demonstracji przed Zamek. W wyniku czego zginęło 7 robotników, 32 zostało rannych, dwóch zmarło w wyniku odniesionych ran w szpitalu.
Trybunał Dyscyplinarny w Poznaniu, na wniosek Rzepeckiego, oczyścił go 25 czerwca 1920 z zarzutu niedopełnienia obowiązków służbowych. Natomiast specjalnie powołana Komisja Sejmowa, do zbadania wydarzenia, nie dokonała jednoznacznego rozstrzygnięcia.
W kolejnych latach był urzędnikiem w Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu, a w 1921 skoncentrował się na pracy wydawniczej. W latach 1922–1927 sprawował mandat poselski z okręgu szamotulskiego. Był aktywnym członkiem stowarzyszeń weteranów oraz Stronnictwa Narodowego (wiceprezes zarządu miejskiego w Poznaniu).
Został pochowany na cmentarzu Górczyńskim w PoznaniuKarol Rzepecki – miejsce pochówku [dostęp 2019-02-04].
Życie prywatne Był synem księgarza Ludwika Władysława Rzepeckiego oraz pochodzącej ze Szwajcarii Romaine z domu Gex. Jego dziadkiem był powstaniec listopadowy Kajetan Władysław Rzepecki. Miał siostry: Helenę (nauczycielka i działaczka społeczna) i Zofię oraz brata Kazimierza (publicysta). Żoną Kazimierza, a szwagierką Karola była działaczka społeczna i feministka Izabela Moszczeńska-Rzepecka. W 1899 roku ożenił się z Marią z Nowickich. Mieli syna Zbigniewa i córkę Bożenę.
Ordery i odznaczenia Miecze Hallerowskie (1926)Dziennik Poznański, R.68, nr 146 (29 czerwca 1926), s. 3.
Publikacje Był autorem kilku książek: Pobudka wyborcza (1907) Naprzód czy wstecz? (1912) Historia ustawy wyborczej pruskiej… (1913) Pułk czwarty 1830–1831 (1916) Powstanie grudniowe w Wielkopolsce (1919) Oswobodzenie Poznania (1923)
Przypisy
Bibliografia Wiesława Albrecht-Szymanowska, Marian Olszewski, Karol Rzepecki, w: Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa-Poznań 1981 Witold Jakóbczyk, Przetrwać nad Wartą 1815–1914, 55. część cyklu „Dzieje narodu i państwa polskiego”, Warszawa 1989 Hemmerling Z., Posłowie polscy w parlamencie Rzeszy niemieckiej i w sejmie pruskim 1907–1914, Warszawa 1968.
Linki zewnętrzne Karol Rzepecki – publikacje w bibliotece Polona Karol Rzepecki, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-01-31].
Kategoria:Członkowie Naczelnej Rady Ludowej Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Kategoria:Członkowie Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu Polskiego „Rozwój” Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Mieczami Hallerowskimi Kategoria:Pochowani na cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowego Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego Kategoria:Politycy Związku Ludowo-Narodowego Kategoria:Polscy działacze narodowi w zaborze pruskim Kategoria:Polscy księgarze Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Karol Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Urzędnicy urzędów wojewódzkich II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1931