17 Pułk Piechoty (17 pp) – oddział piechoty Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR.

Formowanie Za początek formowania pułku przyjęto dzień 8 września 1941. W tym dniu przybyło do Tockoje 10 oficerów i 2431 podoficerów i szeregowców. Następnego dnia przydzielono do „3 pułku marszowego” 47 oficerów. 11 września na stanowisko dowódcy pułku wyznaczono mjr. Mieczysława Baczkowskiego. Rozpoczęto weryfikację specjalności wojskowych, odeszli z pułku lotnicy, marynarze, żołnierze broni pancernych oraz nadwyżki specjalności takich jak: saperzy, łączność, służba zdrowia, artyleria, intendentura. 17 września przydzielono do pułku 687 żołnierzy. Tego dnia dokonano podziału stanu osobowego na trzy bataliony i ustalono podstawową obsadę personalną pułku. W tym też dniu drogą losowania ustalono numerację pułków piechoty 6 Dywizji Piechoty. 3 pułk marszowy przyjął nazwę „17 pułku piechoty”. Rozpoczęto organizację kompanii strzeleckich, ckm, saperów, łączności i dalszych niezbędnych pododdziałów zgodnie z etatem sowieckim. Od 1 października 1941 podjęto wstępne szkolenie, zgodnie z zarządzonym codziennie programem szkolenia. Urządzano i poprawiano zakwaterowanie pododdziałów, celem zapewnienia warunków bytowych w okresie zbliżającej się zimy.

W połowie października dowództwo pułku objął ppłk Jan Pawlik. W ramach uruchomionej pracy kulturalno-oświatowej podjęto nauczanie na kursie dla 124 analfabetów. Obchodzono Dzień Zaduszny 2 listopada oraz Święto Odzyskania Niepodległości 11-go Listopada. Uruchomiono kaplicę pułkową. Z nastaniem mrozów i zimy pogorszyły się warunki bytowe, brakowało umundurowania, użytkowano stare zniszczone mundury lub ubrania cywilne bardzo zniszczone, pogorszyło się wyżywienie, brakowało pościeli, bielizny, butów, naczyń, sprzętu kuchennego, oświetlenia, leków. Po nastaniu mrozów rozpoczęły się problemy z wodą i opałem, pułk posiadał tylko jedną piłę i jedną siekierę, brakowało środków dezynfekujących szerzyła się wszawica. Wysłano do obozu w Kołtubiance kompanię saperów, do jego rozbudowy. W końcu listopada i na początku grudnia 1941 pułk otrzymał nowe umundurowanie zimowe (brytyjskie). 12 grudnia 1941 w 6 DP był Naczelny Wódz gen. broni Władysław Sikorski. Żołnierze otrzymali awanse jeden do stopnia majora, dwóch do stopnia porucznika, a dwóch podchorążych zostało mianowanych na stopień podporucznika.

Broni do końca pobytu w ZSRR pododdziały pułku nie otrzymały na pełny stan, jedynie wypożyczono niewielką ilość z pułków 5 Dywizji Piechoty do pełnienia służby wartowniczej i szkolenia.

Dalszy pobyt w ZSRR Przed świętami Bożego Narodzenia pułk otrzymał informację o planowanym wyjeździe do południowych republik ZSRR, rozpoczęto na początku stycznia przygotowania do wyjazdu. W dniach 25 i 26 stycznia 1942 pułk załadowano do wagonów kolejowych i rozpoczął 9 dniową podróż, z Tockoje poprzez Orenburg-Aralsk-Taszkient-Samarkandę-Bucharę-Kagan do Jakkobagu w Uzbekistanie. Łącznie przejechano 2950 kilometrów. Dwoma transportami kolejowymi wyjechało 84 oficerów, 1694 szeregowych i 54 konie. W dniach 5 i 6 lutego 1942 pułk został wyładowany w miejscu przeznaczenia. W tym rejonie trwała pora deszczowa, ulewne deszcze utrudniały zakwaterowanie. W dniach 15 i 16 lutego przybyły grupy robocze i kompania saperów z Kołtubianki. Teren wskazany jako garnizon dla pułku okazał się malaryczny. Dodatkowo w jednym z batalionów pułku wybuchła epidemia tyfusu plamistego.

W 23 lutego 1942 do organizowanej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty 6 DP odszedł do Szachrizjabs na stanowisko komendanta mjr Mieczysław Baczkowski wraz z kpt. J. Harnerem i por. E. Raczko oraz kandydaci na podchorążych. Po przybyciu na miejsce pułk przystąpił do intensywnego szkolenia. Wyznaczono żołnierzy na kurs kierowców i skierowano ich do 6 dywizjonu samochodowego. W rejonie gdzie pułk przybył napotkano na miejscu duże grupy polskiej ludności cywilnej. Wobec napływu wojska przybyła tu dużych ilościach z terenu całego ZSRR dalsza ludność cywilna, w tym rodziny żołnierzy. Żołnierze pułku zrezygnowali z części pożywienia i przekazywali jego część poprzez zawiązany Komitet Opieki Społecznej dla ludności cywilnej. Na terenie pułku znajdowały zatrudnienie kobiety, jako praczki i sprzątaczki pracujące w zamian za żywność i odzież. Pracami na rzecz pułku, pomocą żywnościową, medyczną i opieką zajmował się kwatermistrz pułku mjr Ludwik Wilczyński. Zorganizowano przy pułku przedszkole i dom starców. 26 marca 1942 transportami kolejowymi do Krasnowodska odjechała część ludności cywilnej i wyznaczony kontyngent żołnierzy jako nadwyżki, a stamtąd drogą morską do Pahlevi w Iranie, skąd dalej przez Irak na teren Bliskiego Wschodu. Brak jarzyn i tłuszczów pociągał wzrost zachorowań, szczególne na malarię. Z Wielkiej Brytanii przybył nowy dowódca pułku ppłk dypl. Andrzej Hytroś wraz z ppor. Antonim Pałką. 21 kwietnia 1942 ppłk Hytroś objął dowództwo pułku.

17 pułk piechoty posiadał do szkolenia zestaw uzbrojenia w postaci karabinów na stan jednej kompanii strzeleckiej, kilkanaście karabinów automatycznych, kilka pistoletów maszynowych, 5 rkm, 2 ckm, 1 granatnik 50 mm, 1 moździerz 82 mm. Broń ta przechodziła od kompanii do kompanii na okres jednego tygodnia. Pułk był wizytowany przez osoby z zewnątrz. 23 czerwca 1942 przybył biskup polowy ks. Gawlina, w obecności dowódcy dywizji gen. bryg. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza, 16 lipca przez brytyjskiego oficera łącznikowego przy PSZ w ZSRR ppłk. Hulla, w towarzystwie zastępcy dowódcy ppłk. dypl. Klemensa Rudnickiego. 18 sierpnia 1942 o godz.14.20 17 pp odjechał transportem kolejowym do Krasnowodska, wraz 6 pułkiem artylerii lekkiej i 127 osobami cywilnymi. Na stacji w Kagan wsiadły do transportu 102 osoby cywilne, na podstawie wskazań lekarskich odesłano chorych z 17 pp do szpitala. W trakcie transportu zmarły 4 osoby. Po czterech dniach pułk został wyładowany 5 kilometrów od portu w Krasnowodsku. Po dotarciu do portu w Krasnowodsku 23 sierpnia pułk załadował się na statek cysternę „Żdanow” skąd droga morską przez Morze Kaspijskie dotarł 24 sierpnia 1942 r. do portu w Pahlevi w Iranie. Podczas podróży morskiej umarł jeden strzelec, został pochowany w morzu. Na Bliskim Wschodzie Po dezynsekcji i wydaniu nowych tropikalnych sortów mundurowych żołnierze zostali zakwaterowani w obozie na plaży nadmorskiej. Po odpoczynku i nakarmieniu, od 5 do 8 września pułk w kilku rzutach przewieziony został transportem samochodowym poprzez Kazwin – Hamadan – Kermanszach do Khanaqiun w Iraku. Tu pułk rozpoczął szkolenie według regulaminów brytyjskich, początkowo na szczeblu batalionu, a później pułku. W Khanakin miały też miejsce dwa ważne wydarzenia. Pierwsze to święto 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty oraz przybycie dowódcy 10 Armii Brytyjskiej gen. Wilsona, któremu to podlegała Armia Polska na Wschodzie. W czasie jego pobytu, po mszy odbyła się defilada oddziałów zakończona ogniskiem żołnierskim. Drugie to wizyta w 17 pp ministra Caseya. Przybył on do miejsca postoju pułku w związku z prowadzoną inspekcją. Wyniki kontroli były pomyślne. Pod koniec września I batalion pułku przeszedł do Quizil Ribat, a w drugiej połowie października dołączyły do niego pozostałe pododdziały. Przeprowadzono tam reorganizacje pułku.

Po przybyciu całego pułku do Quizil Ribat rozpoczął się okres jego reorganizacji. Z dniem 1 listopada 1942 został rozwiązany 17 pułk piechoty, a w jego miejsce i z jego stanu osobowego sformowano 17 Lwowski batalion strzelców.

Skład organizacyjny Struktura organizacyjna wzorowana była na wojennych etatach dywizji piechoty Armii Czerwonej.

Dowództwo i sztab pluton sztabowy kompania łączności 3 bataliony piechoty 3 kompanie piechoty po 3 plp pluton moździerzy 82 mm kompania ckm bateria armat 76 mm bateria armat 45 mm pluton moździerzy 120 mm kompania km plot kompania saperów kompania sanitarna kompania przewozowa pluton przeciwgazowy warsztaty techniczne

Żołnierze pułku

Dowódcy pułku mjr Mieczysław Baczkowski (11 IX 1941– 23 II 1942) ppłk Jan Pawlik (X 1941 - 27 III 1942) ppłk dypl. Andrzej Hytroś (21 IV – 1 XI 1942)

Obsada personalna na dzień 17 IX 1941 dowództwo

dowódca pułku − p.o. mjr Mieczysław Baczkowski adiutant pułku − por. Jerzy Pałuski szef sztabu pułku − kpt. Jan Król kwatermistrz − kpt. S. Czekalski dowódca I batalionu − kpt. J. Łabanowski adiutant batalionu − ppor. Leon Dzienniak dowódca II batalionu - kpt. Józef Cader adiutant batalionu − ppor. Konstanty Czatyrko dowódca III batalionu − kpt. Żaboklicki adiutant batalionu − ppor. Eugeniusz Prade.

Obsada personalna na dzień 18 VIII 1942 dowództwo i sztab ppłk dypl. Andrzej Hytroś I adiutant pułku − por. Jerzy Pałuski II adiutant pułku − por. Tadeusz Dyderski Szef sztabu – mjr Mieczysław Baczkowski I zastępca szefa sztabu − kpt. Jan Król II zastępca szefa sztabu − ppor. Bolesław Kucharek III zastępca szefa sztabu − kpt. Kasper Ślepokura kwatermistrz − mjr Ludwik Henryk Wilczyński oficer materiałowy − ppor. Edward Jasiński oficer płatnik − ppor. Zygmunt Sarcowicz oficer żywnościowy − ppor. Mieczysław Chwojnicki oficer ewidencyjny − por. Stanisław Grodyński kierownik kancelarii − ppor. Michał Eustachy Baranowski kapelan ks. Henryk Dorembowicz lekarz pułku − por. lek. Roman Żyznowski dowódca plutonu sztabowego − por. Jan Malinowski dowódca Oddziału Rozpoznawczego − por. Edward Michalak bateria artylerii − por. art. Tadeusz Rybiński dowódca plutonu km plot. − por. Piotr Urbanowicz dowódca kompanii ppanc. − ppor. Franciszek Budzicz dowódca plutonu moździerzy 120 mm − ppor. Antoni Cetkowski dowódca plutonu pgaz. − ppor. Jan Feldhaj dowódca kompanii saperów − ppor. Jerzy Jęczalik dowódca kompanii łączności − ppor. Jerzy Teodor Krajewski dowódca kompanii przewozowej −por. tab. Zygmunt Albowicz dowódca kompanii sanitarnej − ppor. lek. Zbigniew Walko dowódca I batalionu – kpt. Aleksander Matusiewicz adiutant − ppor. Julian Janik dowódca plutonu łączności − ppor. Paweł Paliświat dowódca 1 kompanii strzeleckiej − por. Wacław Urbanowicz dowódca 2 kompanii strzeleckiej − por. Jan Malinowski dowódca 3 kompanii strzeleckiej − por. Leon Michalewski dowódca 1 kompanii ckm − ppor. Walter Szczepański dowódca II batalionu – mjr Józef Cader adiutant batalionu − ppor. kaw. Konstanty Czatyrko dowódca plutonu łączności − por. Edward Julian Szmidt dowódca 4 kompanii strzeleckiej − por. Stanisław Ilczuk dowódca 5 kompanii strzeleckiej − por. Jan Leśkiewicz dowódca 6 kompanii strzeleckiej − ppor. Stanisław Ichilczyk dowódca 2 kompanii ckm − por. Rafał Ryżewski dowódca III batalionu – kpt. Michał Pieślak adiutant batalionu − ppor. Eugeniusz Prade dowódca 7 kompanii strzeleckiej − ppor. Antoni Pałka 8 kompania (skadrowana) dowódca 9 kompanii strzeleckiej − ppor. Bronisław Wróblewski dowódca 3 kompanii ckm − por. Władysław Stępień

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Pułki piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Oddziały 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty Kategoria:polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1942