Powiat międzyrzecki – powiat w Polsce (województwo lubuskie), utworzony 10 sierpnia 1998 w ramach reformy administracyjnej i formalnie funkcjonujący od 1 stycznia 1999. Jego siedzibą jest miasto Międzyrzecz.
W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Międzyrzecz, Skwierzyna, Trzciel gminy wiejskie: Bledzew, Przytoczna, Pszczew miasta: Międzyrzecz, Skwierzyna, Trzciel
Gminy powiatu Nazwa Typ Pow.(km²) Populacja(2025) SiedzibaGmina Międzyrzeczmiejsko-wiejska 315,44 23 294MiędzyrzeczGmina Skwierzynamiejsko-wiejska 284,82 11 307SkwierzynaGmina Trzcielmiejsko-wiejska 177,49 6153TrzcielGmina Bledzewwiejska 247,39 3805BledzewGmina Przytocznawiejska 184,83 5156PrzytocznaGmina Pszczewwiejska 177,63 4106Pszczew
Położenie i warunki geograficzne thumb|left|Jezioro Lubikowskie Powiat międzyrzecki zlokalizowany jest w następujących regionach fizycznogeograficznych: Kotlina Gorzowska, Bruzda Zbąszyńska, Pojezierze Łagowskie i Pojezierze Poznańskie, pomiędzy dorzeczami Warty i Obry. Jego lesistość wynosi 53%. W powiecie usytuowane są: Pszczewski Park Krajobrazowy (w gminie Pszczew) i Puszcza Notecka (w gminie Skwierzyna). Ważniejsze bogactwa mineralne: żwir, kreda, iły, ropa naftowa i gaz ziemny (przy granicy z powiatem międzychodzkim). Główną atrakcją turystyczną powiatu jest Międzyrzecki Rejon Umocniony.
Struktura powierzchni Użytki rolne: 37% Użytki leśne: 53% Powiat stanowi 9,92% powierzchni województwa lubuskiego.
Demografia
690x480px
Historia thumb|upright=1.2|Powiat międzyrzecki na historycznej mapie Wielkopolski sporządzonej w 1888 r. według danych zaczerpniętych z Kodeksu dyplomatycznego. mały|Obszar Wielkopolski do rozbiorów Polski w XVIII w. na tle współczesnego podziału administracyjnego. Powiat międzyrzecki znajdował się w granicach I RP w województwie poznańskim. Historycznie ziemie powiatu międzyrzeckiego należały do Wielkopolski, co znajduje potwierdzenie w dokumentach zebranych w Kodeksie dyplomatycznym.
29 stycznia 1230 – pierwsza wzmianka o kasztelanii międzyrzeckiej (pierwowzorze powiatu), z Teodorykiem jako kasztelanem (zobacz: Kasztelania międzyrzecka); koniec XIII w. – kasztelania międzyrzecka należy do Wielkopolski; początek XIV w. – po reformie administracyjnej państwa, dokonanej przez Wacława II, wprowadzono urząd starosty (z czasem starostwa przejęły funkcje kasztelanii, a urząd kasztelana stał się wyłącznie godnością honorową). Od tego czasu funkcjonowało więc starostwo międzyrzeckie; 2 listopada 1791 – utworzenie ustawą Sejmu Czteroletniego powiatu międzyrzeckiego, jako jednostki administracyjnej kraju, sięgającego Skwierzyny (na północy), Kębłowa i Wielichowa (na południu), Paradyża (na zachodzie) i Pniewa, Opalenicy i Grodziska (na wschodzie), z centralnie położonym Międzyrzeczem jako siedzibą starosty; Ustawa nigdy nie weszła w życie, bowiem reformę administracyjną Polski przerwały jej rozbiory. 1793 – powiat międzyrzecki jednym z 17 powiatów Wielkopolski w granicach Prus (Prusy Południowe)Historisch statistisch topographische Beschreibung von Südpreußen, 1798.; 1 stycznia 1818 – powiat Międzyrzecz w granicach Prus (rejencja poznańska w Prowincji Poznańskiej); 10 stycznia 1920 – po uzgodnieniach traktatu wersalskiego, wschodnią część powiatu wraz ze Zbąszyniem przyłączono do Polski; 1 lipca 1922 – powiat Międzyrzecz w granicach Prus (rejencja pilska w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska); 1 października 1938 – powiat Międzyrzecz w granicach Prus (rejencja frankfurcka w prowincji Brandenburgia); 15 marca 1945 – powiat międzyrzecki (11 gmin, w tym 5 miast) ponownie w granicach Polski (okręg Pomorze Zachodnie), z Lucjanem Brudło jako starostą; 7 lipca 1945 – powiat międzyrzecki w granicach województwa poznańskiego; 30 października 1946 – zmniejszono liczbę gmin powiatu do 7, w tym 3 miast, starostą międzyrzeckim został Bolesław Arlyth-Karaśkiewicz; 1950 – powiat międzyrzecki w granicach województwa zielonogórskiego; 1 stycznia 1962 – powierzchnia powiatu międzyrzeckiego została powiększona o 1/3 (w sumie do 1157 km²) na skutek przyłączenia do niego części powiatu skwierzyńskiego (zlikwidowanego w dniu 31 grudnia 1961); 31 lipca 1975 – likwidacja powiatów w Polsce (w tym powiatu międzyrzeckiego); 10 sierpnia 1998 – formalne utworzenie powiatu międzyrzeckiego, jako jednostki administracyjnej kraju II stopnia; 11 października 1998 – pierwsze wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego – starostą międzyrzeckim został Kazimierz Puchan (SLD); 1 stycznia 1999 – wejście w życie nowego, trójstopniowego podziału administracyjnego Polski; 2 maja 2000 – pierwszy dzień faktycznego wydawania przez Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Międzyrzeczu nowych tablic rejestracyjnych (formalnie od 1 maja 2000) w kolorach biało-czarnych z symbolem literowym powiatu międzyrzeckiego – FMI; 27 października 2002 – drugie wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego – starostą międzyrzeckim ponownie został Kazimierz Puchan (SLD); 12 listopada 2006 – trzecie wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego – starostą międzyrzeckim został Grzegorz Gabryelski (PSL), który będzie tę funkcję sprawował przez trzy kadencje z rzędu; 21 października 2018 – szóste wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego – starostą międzyrzeckim została Agnieszka Olender (KWW 3xM); 7 kwietnia 2024 – siódme wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego – starostą międzyrzeckim został Bogusław Zaborowski (KO), którego 4 listopada 2025 zastąpiła Agnieszka Śnieg (Niezależni dla Powiatu).
Zestawienie starostów po 1999 Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji Kazimierz Puchan 13 listopada 1998 – 27 listopada 2006 Grzegorz Gabryelski 27 listopada 2006 – 22 listopada 2018 Agnieszka Olender 22 listopada 2018 – 6 maja 2024 Bogusław Zaborowski 6 maja 2024 – 4 listopada 2025 Agnieszka Śnieg 4 listopada 2025 –
Transport Linia kolejowa nr 367 relacji Zbąszynek – Gorzów Wielkopolski (ruch pasażerski i towarowy, ruch pasażerski obsługiwany przez autobusy szynowe); Ważniejsze publiczne drogi kołowe: drogi krajowe: A2 (E30) S3 (E65) DK24 DK92 drogi wojewódzkie: DW137 DW159 DW192 DW199 Na obszarze powiatu międzyrzeckiego istnieje ogółem 397,265 km dróg powiatowych, z czego: 22,295 km stanowią ulice w granicach administracyjnych wszystkich trzech miast (Międzyrzecz, Skwierzyny, Trzciela), a 374,970 km – drogi zamiejskie. Do głównych dróg powiatowych należą: DP 1213F relacji Międzyrzecz – Lutol Suchy – Chociszewo – granica powiatu (Rogoziniec) DP 1268F relacji gr. powiatu (Boryszyn) – Wysoka – Kaława – Łagowiec – Lutol Suchy DP 1295F relacji gr. powiatu (Osiecko) – Sokola Dąbrowa – Bledzew – Zemsko – Skwierzyna DP 1319F relacji Ociosna – Stary Dworek – Zemsko – Popowo DP 1322F relacji Skwierzyna – Krasne Dłusko – gr. woj. (Muchocin) DP 1326F relacji Chełmicko – Rokitno – Kalsko – Międzyrzecz DP 1328F relacji DW 137 – Żółwin – Kuligowo – Stołuń – Pszczew DP 1331F relacji Pszczew – Rybojady – Trzciel DP 1332F relacji DW 137 (Bobowicko) – Policko – Pszczew – Nowe Gorzycko DP 1341F relacji Sokola Dąbrowa – Goruńsko – Kursko – Pieski
Sąsiednie powiaty Powiat gorzowski Powiat świebodziński Powiat sulęciński Powiat strzelecko-drezdenecki Powiat międzychodzki (woj. wielkopolskie) Powiat nowotomyski (woj. wielkopolskie)
Zobacz też Powiat Meseritz (niem. Landkreis Meseritz, do 1938 r. Kreis Meseritz) Powiat skwierzyński
Przypisy
Linki zewnętrzne Dane o powiatach i gminach (Regioset) Oficjalna strona internetowa Powiatu Międzyrzeckiego
międzyrzecki