Muchomor żółtawy (Amanita crocea (Quél.) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1898 r. Lucien Quélet jako odmianę muchomora szarawego (Amanita vaginata var. crocea). Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1951 r. Rolf Singer, podnosząc go do rangi odrębnego gatunku.
Synonimy naukowe: Amanita aurantiofulva E.-J. Gilbert Amanita crocea f. alba P. Laurent 2000 Amanita crocea (Quél.) Singer 1951 f. crocea Amanita crocea var. aurantiofulva (E.-J. Gilbert) Romagn. 1992 Amanita crocea (Quél.) Singer (1951) var. crocea Amanita vaginata var. crocea Quél. 1898 Amanitopsis crocea (Quél.) E.-J. Gilbert 1928 Amanitopsis crocea (Quél.) E.-J. Gilbert 1928 var. crocea
Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Ochrowo-pomarańczowy do żółtopomarańczowego, 6–15 cm średnicy, początkowo półkolisto-jajowato-dzwonkowaty, z wiekiem wypukły do rozpostartego i z garbkiem, powierzchnia wilgotna lepka, sucha gładka i aksamitna, zwykle bez resztek osłony, brzeg wyraźnie prążkowany do 1/3 promieniaBreitenbach J., Kraenzlin F., 1995 – Fungi of Switzerland 4 – Agarics 2nd part n. 137.. Blaszki Kremowe, dość gęste, szerokie, wolne. Trzon Cylindryczny, wysokość 10–15 cm, grubość 1–2,5 cm, nieco zwężający się ku górze; powierzchnia z żółto-pomarańczowymi kłaczkami na białym tle. W nasadzie trzonu trwała i solidna pochwa, błoniasta, biała z zewnątrz, żółtawa wewnątrz. Miąższ Biały, cienki, bez zapachu, smak łagodny, nieokreślony. Wysyp zarodników Biały. Zarodniki kuliste lub prawie kuliste, rozmiar: 11–12,5 × 9–10 µm
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie i w Ameryce Północnej. Od lat 1980. jest w Europie coraz rzadszy. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano 6 jego stanowisk.
Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach, w lasach liściastych, na obrzeżach, w trawie, w ciepłych, nasłonecznionych miejscach, preferuje gleby mineralne. Źle znosi zawartość związków azotowych w glebie.
Znaczenie Grzyb mikoryzowy. Grzyb jadalny. Ze względu na możliwość pomyłki z trującymi gatunkami muchomorów lepiej go nie zbierać do celów spożywczych. Ponadto ze względu na rzadkie występowanie nie ma znaczenia użytkowego.
Gatunki podobne Możliwość pomyłki z muchomorem cesarskim (Amanita caesarea), który również posiada podobny, żółto-pomarańczowy kolor, jednak gatunek ten nie występuje w Polsce. Można też pomylić z muchomorem rdzawobrązowym (Amanita fulva), który tworzy mniejsze owocniki i ma kapelusz o bladym pomarańczowym kolorze.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Muchomorowate Kategoria:Mykobiota Polski