thumb|250px|Vickers – 36 ckm posiadał batalion 4 Batalion CKM – pododdział piechoty Polskich Sił Zbrojnych.

Formowanie, zmiany organizacyjne i historia Formowanie rozpoczęto w zimie 1945. Zdolność bojową miał osiągnąć do 1 czerwca 1945. W walkach na froncie nie wziął udziału. Oficerowie wywodzili się z I Korpusu Polskiego, a żołnierze w ok. 80% z Wehrmachtu i organizacji Todt, do których to wcześniej zostali przymusowo wcieleni. 4 Batalion CKM wchodził w skład 4 Dywizji Piechoty. Batalion stacjonował w Dunblane, w Szkocji. Rejony zakwaterowania pododdziałów znajdowały się w: Rippenross Camp (1 kckm i kmoź), Dickburn Camp (2 kckm), Cathedral Camp (kdow)Rozkaz dzienny Nr 33 z 8 lutego 1946..

Przy batalionie funkcjonował Posterunek Żandarmerii, w skład którego w styczniu 1946 wchodzili: wachm. Antoni Jaksoniak, plut. Stanisław Latoszek, kpr. Franciszek Ilkiewicz i kpr. Józef SławińskiRozkaz dzienny Nr 9 z 11 stycznia 1946..

22 stycznia 1946 por. Wilhelm Kohlman został przeniesiony do Wyższej Szkoły Wojennej na VI Kurs w charakterze słuchacza zwyczajnegoRozkaz dzienny Nr 18 z 22 stycznia 1946.. 11 lutego 1946 dowódca baonu wyznaczył 12 podoficerów i szeregowców do składu orkiestry jazzowejRozkaz dzienny Nr 36 z 12 lutego 1946.. 22 lutego 1946 29 szeregowców zostało przeniesionych z baonu do Komendy Uzupełnień Nr 1. 28 lutego 1946 10 szeregowców zostało przeniesionych z baonu do Ośrodka Demobilizacyjnego Nr 1 w Greenock (Transit Camp)Rozkaz dzienny Nr 44 z 21 lutego 1946. Rozkaz dzienny Nr 47 z 25 lutego 1946.. 15 marca 1946 kolejna grupa szeregowców została przeniesiona do Komendy Uzupełnień Nr 1 – Obóz Repatriacyjny TairfieldRozkazy dzienne Nr 61-63 z 13-15 marca 1946..

W dniach 20 i 21 marca 1946 do baonu został przydzielony pod względem gospodarczym personel Polskiego Biura Wojskowego w Glasgow liczący 29 oficerów, 8 podchorążych, 3 podoficerów i 7 szeregowców. Wśród oficerów biura znajdowali się podpułkownicy: Ludwik Świątek (w 1939 zastępca kierownika Kierownictwa Zaopatrzenia Intendentury), Jan Wilczyński i Czesław Leon Pawluś oraz major Stefan ZarembaRozkaz dzienny Nr 76 z 30 marca 1946..

28 marca 1946 do baonu zostało przydzielonych pod względem gospodarczym 8 oficerów Biura Rozrachunkowego Sztabu Głównego na czele z majorem Jerzym Marianem Ciepielowskim oraz 4 oficerów z Komisji RegulaminowejRozkaz dzienny Nr 81 z 5 kwietnia 1946.. 6 września 1946 major Ciepielowski (*6 XII 1899 †16 XII 1969 Londyn) został pozbawiony obywatelstwa polskiego.

Z dniem 1 kwietnia 1946 kompania moździerzy została przeniesiona z obozu Barry Links do obozu Buddon CampRozkaz dzienny Nr 77 z 1 kwietnia 1946..

Z dniem 18 kwietnia 1946 dowódca baonu zniósł wartę obozową i służbę zastępcy oficera służbowego, a w ich miejsce wprowadził ront podoficerski w składzie dwóch podoficerów młodszych posiadających uprawnienia wartowników oraz funkcję podoficera pożarniczego – profosaRozkaz dzienny Nr 90 z 16 kwietnia 1946..

Na podstawie Dziennika Personalnego Naczelnego Wodza i Ministra Obrony Narodowej Nr 1 z 5 stycznia 1946 ogłoszono, że plut. Władysław Ogrodnik z 2 kompanii ckm został odznaczony Krzyżem Walecznych z dwoma okuciami za kampanię francuską 1940Rozkaz dzienny Nr 91 z 17 kwietnia 1946..

Z dniem 21 kwietnia 1946 dowódca batalionu awansował: sierżanta Tomasza Dziembę z kompanii dowodzenia na stopień rzeczywistego starszego sierżanta, wachmistrza Antoniego Jaksoniaka z Posterunku Żandarmerii na stopień rzeczywistego starszego wachmistrza, 3 podoficerów na stopień rzeczywistego sierżanta, 7 podoficerów na stopień plutonowego, 15 starszych strzelców na stopień kaprala, 1 starszego strzelca na stopień tytularnego kaprala, 38 strzelców na stopień starszego strzelca, 6 strzelców na stopień tytularnego starszego strzelca. Wśród awansowanych na plutonowego znalazł się Franciszek Ilkiewicz z Posterunku Żandarmerii. Awansowani żołnierze otrzymywali dotychczasowe uposażenie lub żołd z uwagi na to, że władze brytyjskie nie wyraziły zgody na wypłatę wyższego uposażenia z tytułu awansówRozkaz dzienny Nr 92 z 18 kwietnia 1946. Rozkaz dzienny Nr 94 z 20 kwietnia 1946. Rozkaz dzienny Nr 96 z 24 kwietnia 1946. Rozkaz dzienny Nr 126 z 30 maja 1946 rok..

Z dniem 25 kwietnia 1946 podporucznicy: Zenon Janiga i Jan Kantor zostali przeniesieni do Rezerwy Personalnej Oficerów – obóz zbiorczy Strowan House k. CrieffRozkaz dzienny Nr 96 z 24 kwietnia 1946.. Tego samego dnia ogłoszono, że podporucznik Władysław Samborowski został odznaczony Krzyżem Walecznych za kampanię włoską 1944. Z dniem 30 kwietnia 1946 podporucznicy: Bolesław Grocz i Wacław Jurowski zostali przeniesieni do Rezerwy Personalnej Oficerów – obóz zbiorczy Strowan House k. CrieffRozkaz dzienny Nr 100 z 29 kwietnia 1946..

9 maja 1946 dowódca baonu awansował plutonowego Władysława Ogrodnika na tytularnego sierżanta oraz 3 żołnierzy na stopień tytularnego kaprala i kolejnych 6 na stopień tytularnego starszego strzelcaRozkaz dzienny Nr 108 z 9 maja 1946..

26 lipca 1946 dowódca 4 Dywizji Piechoty przydzielił do baonu kapitana Franciszka Malika oraz poruczników: Wilhelma Kohlmana i Wilhelma Kulę z Wyższej Szkoły WojennejRozkaz dzienny Nr 174 z 27 lipca 1946.. Z dniem 31 lipca 1946 por. Wilhelm Kohlman został odkomenderowany do dyspozycji szefa Biura Ewidencji w Witley CampRozkaz dzienny Nr 177 z 31 lipca 1946.. 8 sierpnia 1946 kpt. piech. Franciszek Malik został czasowo przydzielony do Obozu Przejściowego dla Rodzin Żołnierzy II Korpusu Polskiego w Macmerry na stanowisko oficera administracyjnego obozuRozkaz dzienny Nr 184 z 8 sierpnia 1946.. 15 sierpnia 1946 6 strzelców pod dowództwem kaprala Jana Nitki zostało odkomenderowanych do 8 kompanii saperów w Tulloch Castle w Dingwall.

21 sierpnia 1946 dowódca baonu polecił wypłacić dodatek dla żandarmów z Ekspozytury Polskiego Biura Wojskowego w Dundee: plut. Józefowi Torpiłowskiemu, plut. Kazimierzowi Zielińskiemu i st. strz. Stefanowi DudzińskiemuRozkaz dzienny Nr 194 z 21 sierpnia 1946..

Z dniem 1 października 1946 dowódca baonu utworzył Pluton Transportowy „z zadaniem zaspokojenia wszelkich potrzeb transportowych baonu”. Na stanowisko dowódcy plutonu został wyznaczony ppor. Jan Szaciłło, a jego zastępcą został chor. Józef Kot. Pod względem ewidencyjnym, gospodarczym i dyscyplinarnym wszyscy szeregowcy zostali przeniesieni do kompanii dowodzenia. Do plutonu transportowego zostały przeniesione wszystkie pojazdy batalionu kategorii „B” (kołowe i motocykle). W pierwszej fazie organizacji plutonu zostało przeniesionych: 6 samochodów Austin WD, 12 samochodów Bedford WD i 2 samochody Commer WDRozkaz dzienny Nr 230 z 2 października 1946..

Z dniem 3 października 1946 do Obozu Repatriacyjnego w Irvine zostali przeniesieni: por. Stanisław Hirsch, ppor. Roman Jorkasch-Koch i ppor. Rudolf OsieckiRozkaz dzienny Nr 234 z 7 października 1946..

24 października 1946 ppor. Władysław Samborowski został wyznaczony na funkcję oficera ewidencyjnego Grupy 3 Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Tego samego dnia dowódca baonu zabronił podwładnym żołnierzom, do odwołania, udziału w zabawach urządzanych w lokalu „Chalet” w Broughty Ferry z powodu bójek i polecił dowódcy posterunku żandarmerii dopilnować wykonania tego rozkazuRozkaz dzienny Nr 249 z 24 października 1946..

Z dniem 20 listopada 1946 dowódca baonu przydzielił pozostałe pojazdy mechaniczne do plutonu transportowego: 15 samochodów Austin WD, 36 samochodów Bedford 15 cwt, 10 samochodów Humber oraz 17 motocykli BSARozkaz dzienny Nr 270 z 20 listopada 1946..

Z dniem 30 listopada 1946 dowódca baonu połączył 1 i 2 kompanie ckm w jeden pododdział pod nazwą „2 kompania CKM”Rozkaz dzienny Nr 280 z 2 grudnia 1946..

Organizacja batalionu Dowództwo 4 batalionu CKM kompania dowodzenia 1 kompania CKM 2 kompania CKM 3 kompania CKM kompania moździerzy

Obsada personalna batalionu Dowództwo batalionu dowódca batalionu – ppłk Franciszek Raczek I zastępca dowódcy - mjr Stanisław Mrozek II zastępca dowódcy kpt. Wilhelm Jan (do 26 I 1946 → 6 miesięczna praktyka w firmie „S Moris” w RedditchRozkaz dzienny Nr 29 z 4 lutego 1946.) kpt. Maksymilian Bociek (p.o. od 26 I 1946) adiutant batalionu por. Józef Nahaczewski (do 10 I 1946 → Komenda Uzupełnień Nr 1) ppor. Czesław Obecny (16 II - 4 XI 1946 → 6 tygodniowy kurs języka angielskiego) por. Wilhelm Kula (od 31 X 1946) por. Stanisław Opoka (od 19 XII 1946) oficer wywiadowczy ppor. Aleksander Wincberg por. Stanisław Opoka (5 I - 16 II 1946) ppor. Witold Jewasiński (od 16 II 1946) oficer techniczny por. Tadeusz Pisarski (do 22 VII 1946 → 4 bł) ppor. Roman Jorkasch-Koch (od 22 VII 1946) oficer opieki nad żołnierzem oficer łączności por. Kazimierz Szomborski (od 1 III 1946) ppor. łącz. Ksawery KudelskiPpor. łącz. Ksawery Kudelski został przeniesiony z 4 Batalionu Łączności. (od 16 X 1946) oficer kwaterunkowy - ppor. Stefan Zalejko (od 5 III 1946) oficer zaopatrywania - ppor. Zbigniew Strojny (od 10 IV 1946)

Kompania dowodzenia dowódca kompanii - kpt. Uziębło dowódca kompanii - por. Kazimierz Szomborski (od 5 I 1946) dowódca kompanii – kpt. Michał Naziębło (od 1 III 1946) dowódca kompanii - por. Kazimierz Szomborski dowódca kompanii - por. Leon Stetkiewicz (od 14 IX 1946)

1 kompania CKM dowódca kompanii – kpt. Tomasz Srokowski zastępca dowódcy kompanii - por. Włodzimierz Pochwat dowódca kompanii – por. Włodzimierz Pochwat dowódca kompanii – por. Feliks Babula (21 - 30 XI 1946 równocześnie z funkcją dowódcy 2 kompanii ckm)

2 kompania CKM dowódca kompanii – por. Feliks BabulaPor. Feliks Babula 4 marca 1946 został skierowany na 16 tygodniowy kurs mechaników samochodowych w Centrum Wyszkolenia Pancernego i Technicznego. Rozkaz dzienny Nr 53 z 4 marca 1946. zastępca dowódcy kompanii - por. Tadeusz Wiśniewski dowódca kompanii – por. Leon Stetkiewicz (p.o. od 4 III 1946) dowódca kompanii – por. Feliks Babula

3 kompania CKM dowódca kompanii – kpt. Józef Serafin (Croix de Guerre ze srebrną gwiazdką) zastępca dowódcy kompanii - por. Eugeniusz Bernatek dowódca kompanii – kpt. piech. Adam Borowiec (do 14 IX 1946 → Obóz Repatriacyjny Nr 99 w Polkemmet) dowódca kompanii – por. piech. Wilhelm Kula (od 15 IX 1946Rozkaz dzienny Nr 213 z 12 września 1946.) dowódca kompanii – kpt. piech. Adam Borowiec (od 31 X 1946)

Kompania moździerzy dowódca kompanii – kpt. Bronisław NitkaKpt. Bronisław Nitka w okresie od 18 lutego do 11 maja 1946 był słuchaczem Kursu dowódców batalionów w Ośrodku Szkolenia Oficerów w Auchterarder. Rozkaz dzienny Nr 37 z 13 lutego 1946. Z dniem 30 kwietnia 1946 został przeniesiony do 1 Dywizji Pancernej na stanowisko oficera łącznikowego. Rozkaz dzienny Nr 101 z 30 kwietnia 1946. zastępca dowódcy kompanii - por. Janusz Michalik dowódca kompanii - por. Stanisław Opoka (wz. 16 II - 4 XI 1946 → 6 tygodniowy kurs języka angielskiego) dowódca kompanii - por. Marian Wisłocki (od 5 XI 1946)

Znaki rozpoznawcze Patki – żółte z granatową żyłką. Otoki: granatowe. Znaki na wozach: biała cyfra 64 na czarnym tle.

Przypisy

Bibliografia 4. Baon C.K.M. Rozkazy dzienne 1946, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.398.

Kategoria:Bataliony Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Bataliony piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Oddziały 4 Dywizji Piechoty (PSZ) Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1947