Mass Effect 2 – fabularna gra akcji stworzona przez BioWare, wydana przez Electronic Arts w styczniu 2010 roku na platformy Microsoft Windows i Xbox 360, a rok później na konsolę PlayStation 3. Stanowi drugą część trylogii Mass Effect. Akcja rozgrywa się w XXII wieku w Drodze Mlecznej, gdzie ludzkości zagraża insektoidalna rasa Obcych znanych jako Zbieracze. Gracz wciela się w postać komandora Sheparda, elitarnego żołnierza sił ziemskich, który w celu pokonania zagrożenia musi skompletować oddział gotowy wziąć udział w misji samobójczej. Wczytując zapis z pierwszej części, gracz może kształtować fabułę Mass Effect 2 na wiele sposobów.
BioWare wprowadziło w grze kilka zmian względem pierwszej części, w tym rozwijając ją pod względem przedstawiciela gatunku strzelanek trzecioosobowych, dodając m.in. ograniczoną ilość amunicji i regenerujące się automatycznie zdrowie. W odróżnieniu od Mass Effect, druga część kładzie większy nacisk na różnorodność zadań pobocznych. Ścieżkę dźwiękową ponownie skomponował Jack Wall, tworząc mroczniejsze i bardziej dojrzałe kompozycje, mające oddać nastrój gry. W okresie od stycznia 2010 do maja 2011 roku gra doczekała się szeregu dodatków – począwszy od pakietów dodatkowych strojów i uzbrojenia, po zadania fabularne, w tym m.in. Nadzorca, Lair of the Shadow Broker i Arrival.
Gra okazała się sukcesem komercyjnym, zebrała również bardzo pozytywne recenzje. W zależności od platformy, średnia ocen wynosi od 93 do 96 procent. Krytycy chwalili wiele aspektów gry, przede wszystkim duży wpływ gracza na kształtowanie fabuły, stylistykę i system walki. Niektórzy stwierdzili jednak, że w porównaniu z częścią pierwszą rozgrywka została zbyt uproszczona. Mass Effect 2 otrzymał wiele nagród, w tym m.in. nagrodę Akademii Sztuk i Nauk Interaktywnych i tytuł gry roku przyznany przez Brytyjską Akademię Sztuk Filmowych i Telewizyjnych. W 2012 roku ukazał się Mass Effect 3, stanowiący zwieńczenie trylogii.
Rozgrywka Mass Effect 2 jest jednoosobową fabularną grą akcji z perspektywą trzecią osoby, w której gracz wciela się w postać komandora Sheparda. Płeć, wygląd, przebieg służby wojskowej, wyszkolenie bojowe i imię postaci określane są na początku gry. Jeśli gracz dysponuje zapisem stworzonym po ukończeniu pierwszej części, może wczytać go do Mass Effect 2, dzięki czemu wybory i decyzje podjęte w poprzedniczce znajdą odzwierciedlenie w kontynuacji. Wczytanie stanu gry przenosi również wygląd, poziom i klasę postaci, na starcie zapewnia również kilka bonusów. Gracze niedysponujący zapisem mogą stworzyć nowego bohatera, rozgrywając fabułę w sposób kanoniczny i wybierając jedną spośród sześciu dostępnych klas – żołnierza, szturmowca, inżyniera, adepta, strażnika lub szpiega. Każda klasa dysponuje innym zestawem mocy i umiejętności w posługiwaniu się bronią. Przykładowo szturmowiec specjalizuje się w walce na bliskim dystansie i korzystaniu ze strzelb, podczas gdy szpieg polega na skradaniu się i karabinach snajperskich.
Na świat Mass Effect 2 składa się mapa galaktyki, którą gracz może przemierzać w celu znajdowania i wykonywania zadań. Większość z nich polega na walce, jednak część wymaga wchodzenia w interakcje z postaciami niezależnymi zamieszkującymi dane miejsce. W miarę postępów w grze odblokowywane są nowe lokacje, dostępni stają się również nowi członkowie drużyny. Punkty doświadczenia zdobywa się za wykonywanie zadań. Po zdobyciu odpowiedniej ilości punktów postać awansuje na wyższy poziom i nagradzana jest punktami drużyny, które można przeznaczyć na ulepszenie mocy zarówno Sheparda, jak i jego towarzyszy. Moce, z których każda posiada cztery poziomy, pozwalają ulepszać zdolności bojowe postaci. Odblokowanie każdego poziomu mocy kosztuje tyle punktów akcji, co wartość danego poziomu – pierwszy poziom można odblokować, posiadając jeden punkt, z kolei na odblokowanie wszystkich czterech potrzeba w sumie dziesięciu punktów. Po osiągnięciu czwartego poziomu gracz decyduje, na jakie ulepszenie mocy chce się zdecydować, wybierając jeden z dwóch dostępnych wariantów.
Głównym środkiem transportu Sheparda jest statek kosmiczny SSV Normandia, służący również za centrum operacyjne. Na pokładzie statku postać może wchodzić w interakcje z innymi członkami załogi, dostosowywać pancerze, podróżować do licznych układów planetarnych i skanować planety w poszukiwaniu surowców naturalnych, pozwalających odblokować rozmaite ulepszenia, takie jak wzmocnienie obrażeń od broni, zwiększenie ilości zdrowia czy modyfikacje statku. Dodatkowe ulepszenia, wyposażenie czy dekoracje statku kupować można w sklepach na zamieszkiwanych planetach.
Walka Walka w Mass Effect 2 polega na współpracy drużynowej – w trakcie walki Sheparda wspierać może maksymalnie dwóch towarzyszy. Gracz sprawuje bezpośrednią kontrolę nad Shepardem, podczas gdy towarzysze sterowani są przez sztuczną inteligencję. Walki mają miejsce w czasie rzeczywistym, jednak w dowolnym momencie można skorzystać z aktywnej pauzy, pozwalającej wybrać cele do ostrzału bądź zmienić moce Sheparda lub towarzyszy. Pole walki przedstawione jest zza ramienia bohatera. Silny nacisk położony został na korzystanie z osłon terenowych i unikanie przyjmowania obrażeń. Gracz może wydawać również polecenia towarzyszom, np. nakazać ukryć się za określoną osłoną terenową czy ostrzeliwać wskazanego przeciwnika.
W przeciwieństwie do Mass Effect, w którym broń przegrzewała się im dłużej prowadzono ostrzał, w Mass Effect 2 bronie wyposażone są w pochłaniacze ciepła, których przegrzanie uniemożliwia korzystanie z broni i wymusza konieczność ich wymiany. Shepard i jego drużyna chronieni są przez tarcze pochłaniające część obrażeń – po zużyciu się tarczy, kolejne obrażenia skutkują zmniejszaniem się ilości punktów życia. Zarówno tarcze, jak i zdrowie regenerują się automatycznie gdy postać przez chwilę nie otrzymuje obrażeń. Gracz może ocucać poległych sprzymierzeńców dzięki mocy „jedność”, jednak śmierć Sheparda równoznaczna jest z wczytaniem ostatniego stanu zapisu lub punktu kontrolnego.
Wszyscy wrogowie chronieni są przez zdrowie, tarcze, pancerze i bariery bądź kombinację wymienionych. Każdy rodzaj ochrony ma swoje słabe strony, przykładowo pancerz podatny jest na moce takie jak „spalenie”, która powoli spala przeciwnika, i bronie o niskiej szybkostrzelności, jak karabiny snajperskie i ciężkie pistolety, z kolei tarcze podatne są na moce takie jak „przeciążenie” i broń szybkostrzelną, np. pistolety maszynowe i karabiny szturmowe. Z barier korzystają głównie bossowie, podatni na określone moce i bronie. Po usunięciu tarcz, pancerza lub bariery, postać może użyć na przeciwniku mocy takiej jak np. „rzut”, która tymczasowo unosi go w powietrze i unieruchamia. Inne moce wykorzystać można do chwilowego wzmocnienia postaci, np. „przypływ adrenaliny” aktywuje spowolnienie czasu, umożliwiając dokładniejsze celowanie. Korzystanie z mocy nie wymaga many, po ich użyciu trzeba jednak odczekać określoną ilość czasu, aby móc użyć jej ponownie.
System dialogów i moralności W trakcie rozmów wyświetlane jest okrągłe menu nazywane kołem dialogowym, na którym zamieszczone są możliwe opcje dialogowe. Odpowiedzi po lewej stronie koła przeważnie zawierają opcje pozwalające zgłębić omawiany temat, z kolei po prawej pozwalają na szybsze zakończenie rozmowy i uzyskanie jedynie podstawowych informacji. Wybranie opcji z górnej ćwiartki koła oznacza odpowiedź grzeczniejszą, z kolei dolnej bardziej agresywną i wrogą. Wybory dialogowe wpływają na to, jak inne postaci postrzegają bohatera, na nagrody otrzymywane za wykonywanie zadań, możliwość otrzymania zniżek w sklepach, możliwość nawiązania romansu oraz moralność Sheparda.
Moralność mierzona jest w punktach idealisty (urok) i renegata (zastraszenie). Im więcej punktów na danej ścieżce, tym większa jest szansa na pojawienie się specjalnych opcji dialogowych, mogących mieć znaczący wpływ na fabułę gry. Przykładowo, posiadając odpowiednio dużo punktów idealisty bądź renegata, możliwe jest załagodzenie konfliktów pomiędzy członkami załogi – jeśli postać nie posiada ich odpowiednio dużo, rozwiązanie sporu jest niemożliwe, wskutek czego jedna osoba opuszcza załogę. Moralność postaci ma również wpływ na wynik finałowej walki, która zakończyć może się śmiercią Sheparda i wszystkich jego towarzyszy, przeżyciem Sheparda i wszystkich jego towarzyszy bądź tylko śmiercią określonych towarzyszy. Ilość punktów renegata bądź idealisty wpływa również na możliwość pojawienia się podczas rozmów odpowiedniej ikonki, pozwalającej zakończyć rozmowę wykonaniem odpowiedniej czynności, np. wyrzuceniem rozmówcy przez okno.
Opis Miejsce akcji Akcja Mass Effect 2 osadzona jest w Drodze Mlecznej w XXII wieku, kiedy możliwe są podróże pomiędzy układami planetarnymi. Umożliwia je system urządzeń zwanych przekaźnikami masy, wedle powszechnej opinii zbudowanych przez wymarłą rasę obcych znaną jako proteanie. Kontrolę nad sporą częścią galaktyki sprawuje złożona z przedstawicieli czterech najbardziej znaczących ras Rada Cytadali, dbająca również o przestrzeganie prawa wśród ras zrzeszonych w Cytadeli: ludzi, asari, salarian i turian. W grze występują również przedstawiciele innych ras, takich jak kroganie, drelle, quarianie czy wrogo nastawione gethy – syntetyczna rasy stworzona przez quarian.
Armia gethów podjęła próbę otwarcia portalu umożliwiającego dostanie się do galaktyki rasie syntetyczno-organicznych statków kosmicznych znanych jako Żniwiarze, którzy co pięćdziesiąt tysięcy lat unicestwiają wszelkie życie organiczne w galaktyce. Chociaż dzięki działaniom Sheparda udało się temu zapobiec, galaktyczna społeczność żyje w niepokoju, obawiając się możliwości kolejnej inwazji. W międzyczasie skrajnie proludzka organizacja Cerberus, uważająca, że ludzkość zasługuje na odgrywanie w galaktycznej społeczności znacznie większej roli, stara się doprowadzić do wyniesienia rasy ludzkiej, korzystając ze wszelkich dostępnych metod, w tym eksperymentów biologicznych, aktów terroryzmu, sabotaży i zabójstw. Rada Cytadeli uznaje Cerberusa za organizację terrorystyczną i rozpoczyna ściganie jego agentów.
Postaci
Głównym bohaterem gry jest komandor Shepard (Mark Meer / Jennifer Hale w wersji angielskiej, Agnieszka Kunikowska / Łukasz Nowicki w wersji polskiej), elitarny ludzki żołnierz pełniący funkcję kapitana okrętów SSV Normandia i Normandia SR-2. W skład drużyny Sheparda wchodzą przedstawicielka Cerberusa Miranda Lawson (Yvonne Strahovski / Anna Sztejner), agent Cerberusa Jacob Taylor (Adam Lazarre-White / Mikołaj Klimek), salariański naukowiec Mordin Solus (Michael Beattie / Zbigniew Suszyński), turiański bojownik Garrus Vakarian (Brandon Keener / Błażej Wójcik), ludzka przestępczyni Jack (Courtenay Taylor / Sonia Bohosiewicz), genetycznie zmodyfikowany krogański żołnierz Grunt (Steve Blum / Krzysztof Banaszyk), quariańska technik Tali’Zorah (Liz Sroka / Monika Kwiatkowska), drellski zabójca Thane Krios (Keythe Farley / Jerzy Dominik), egzekutorka asari Samara (Maggie Baird / Agnieszka Matysiak) lub jej córka, seryjna zabójczyni Morinth Morinth (Natalia Cigliuti / Monika Pikuła) i platforma gethów Legion (D.C. Douglas / Andrzej Butruk). Dwoje dodatkowych towarzyszy – łowca nagród Zaeed Massani (Robin Sachs / Paweł Szczesny) i mistrzyni złodziejska Kasumi Gotō (Kym Lane / Barbara Kałużna) – staje się dostępnych po nabyciu dodatków Zaeed: Cena zemsty i Kasumi: Skradzione wspomnienia. Wśród głównych bohaterów znajdują się również pilot Normandii Jeff „Joker” Moreau (Seth Green / Krzysztof Szczerbiński), przywódca Cerberusa znany jako Człowiek Iluzja (Martin Sheen / Mirosław Zbrojewicz) i EDI (Tricia Helfer / Joanna Jeżewska) – sztuczna inteligencja Normandii SR-2.
Produkcja