3 Galicyjski Pułk Ułanów Arcyksięcia Karola () – pułk kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku Pułk został sformowany w 1801. Żołnierze nosili czapki czerwone, guziki złote. Szef honorowy (niem. Regimentsinhaber): arcyksiążę, generalissimus i marszałek polny Karol Ludwik Habsburg.

W 1876 sztab pułku stacjonował w Stockerau, a stacja kadry uzupełniającej znajdowała się w Przemyślu. Pułk był uzupełniany przez okręgi uzupełnień galicyjskich pułków piechoty nr: 30 (Lwów) i 77 (Sambor). W następnym roku sztab pułku został przeniesiony do Wiednia, a w 1879 roku do Łańcuta. Do 1895 pułk wchodził w skład 14 Brygady Kawalerii w Rzeszowie. W 1895 sztab pułku razem z 2. dywizjonem został przeniesiony do Gródka, 1. dywizjon do Hruszowa, a kadra zapasowa do Lwowa. Jednocześnie pułk został włączony w skład 5 Brygady Kawalerii w Jarosławiu.

W latach 1883–1909 służbę w pułku pełnił rotmistrz Aureli Serda, późniejszy generał dywizji Wojska Polskiego, rotmistrz Mieczysław Ledóchowski (1879–1903) i Lucjan Prek Borck (1896–1904). Lekarzami pułkowymi byli między innymi: dr Herman Rodziński vel Rittigstein (1895–1903) i dr Mieczysław Andruszewski (od 1903).

W 1904 sztab pułk razem z 2. dywizjonem został przeniesiony do Wiednia, a 1. dywizjon do Großenzersdorf, natomiast kadra zapasowa pozostała w Gródku. Równocześnie pułk został włączony w skład 10 Brygady Kawalerii w Wiedniu.

W latach 1911–1914 komenda pułku razem z 1. dywizjonem stacjonowała w Krakowie, w koszarach przy ul. Gertrudy 12, 2. dywizjon w Bielsku, natomiast kadra zapasowa w Gródku Jagiellońskim. Pułk wchodził w skład 20 Brygady Kawalerii w Krakowie. Skład narodowościowy w 1914: 69% Polacy, 26% Rusini, 5% Inni.

W czasie I wojny światowej w szeregach pułku walczyli: podpułkownik Adolf Baillou, major Hubert Brabec, rotmistrzowie Leon Karol Habsburg i Jan Jędrzejowicz oraz porucznicy: Eugeniusz Kownacki, Eryk Pfann, Franz Rohr von Denta i Ernest Skowroński. Do 1918 w ewidencji pułku pozostawał pułkownik Włodzimierz Ledóchowski, który od 21 listopada 1916 był fligel adiutantem cesarza Austrii i króla Węgier.

Skład pułku Rozporządzeniem z 1897 wprowadzało nowy etat pułku. Przewidywał on sztab liczący 11 oficerów oraz 23 szeregowych i 25 koni. Pododdziałami bojowymi były dwa dywizjony, w każdym 5-osobowy sztab i trzy szwadrony, każdy w sile 171 „szabel” i 149 koni. Ponadto pułk posiadał drużynę pionierów liczącą jednego oficera, 24 podoficerów i szeregowców, 25 koni oraz patrol telegraficzny. Pułk na stopie pokojowej dysponował też 27-osobową kadrą zapasową. Stan etatowy pułku wynosił 45 oficerów i urzędników wojskowych, 1095 podoficerów i szeregowców oraz 970 koni.

Po mobilizacji w 1914 pułk dysponował dwoma dywizjonami po trzy szwadrony. Szwadrony liczyły 117 żołnierzy i dzieliły się na trzy plutony. Ponadto w pułku znajdował się patrol telegraficzny i szwadron (kadra) zapasowy. Stan etatowy pułku (bez kadry zapasowej) wynosił 37 oficerów oraz 874 podoficerów i żołnierzy.

Dowódcy pułku płk Emil Van Goethem de Sankt Agathe (1876 – 1 V 1878 → stan spoczynku w stopniu tytularnego generała majora) płk Ludwig de Vaux (1878 – ) ppłk / płk Eduard von Böhm-Ermolli (1896 – 1901 → dowódca 16 Brygady Kawalerii) płk Erich von Diller (1911 – 1914) płk Roman Żaba (od 31 XII 1916) płk Władysław Oksza-Orzechowski (15 V – 1 XI 1918)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułki ułanów austro-węgierskich Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Krakowie Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Łańcucie Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Wiedniu Kategoria:Wojsko w Gródku Jagiellońskim Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1801 Kategoria:Austro-węgierskie jednostki kawalerii rozwiązane w 1918