1970

Wydarzenia w Polsce

9 stycznia – premiera filmu Nowy. 17 stycznia – premiera filmu Jarzębina czerwona w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich. 8 lutego – podniesienie bandery na 2 dużych ścigaczach okrętów podwodnych: ORP „Groźny” i ORP „Wytrwały”. 9 lutego – zakończył się głośny „proces taterników” oskarżonych o kolportaż nielegalnych pism. 2 marca – na antenie Telewizji Gdańsk ukazało się premierowe wydanie programu informacyjnego Panorama. 3 marca – milicja „spacyfikowała” świętokrzyską wieś Chodków Nowy, której mieszkańcy sprzeciwiali się rozbiórce nielegalnie rozbudowanej kaplicy. 4 marca – Zdzisław Marchwicki, zwany wampirem z Zagłębia, zamordował w Siemianowicach Śląskich-Bytkowie swoją ostatnią ofiarę. 6 marca – premiera filmu Sól ziemi czarnej. 14 marca: Piotr Olszowy, domniemany „wampir z Zagłębia”, zamordował żonę, dzieci po czym podpalił siebie i dom. w Teatrze Wielkim w Łodzi odbyła się prapremiera baletu Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków z muzyką Bogdana Pawłowskiego. 20 marca – utworzono Uniwersytet Gdański. 29 marca – zlikwidowano komunikację trolejbusową w Poznaniu. 30 marca – rozpoczęto operację obracania o 78 stopni Pałacu Lubomirskich w Warszawie. 31 marca – założono Muzeum Historyczne Miasta Gdańska. 1 kwietnia – rozpoczęto budowę Elektrowni Dolna Odra koło Gryfina. 2 kwietnia – premiera filmu Jak rozpętałem drugą wojnę światową. 6 kwietnia – ukazało się pierwsze wydanie Gazety Olsztyńskiej. 15 kwietnia – Stadion Śląski: w rewanżowym meczu półfinałowym Pucharu Zdobywców Pucharów Górnik Zabrze zremisował z AS Roma 2:2. O awansie Górnika do finału zdecydował trzeci mecz – 22 kwietnia w Strasburgu. 2 maja – otwarto Stadion im. Ojca Władysława Augustynka w Nowym Sączu. 18 maja – zakończyła się trwająca od 30 marca operacja obracania Pałacu Lubomirskich w Warszawie. 22 maja – premiera filmu wojennego Raj na ziemi w reżyserii Zbigniewa Kuźmińskiego. 10 czerwca – wskutek zdrady jednego z członków została zdekonspirowana przez SB organizacja antykomunistyczna Ruch. 12 czerwca – premiera filmu obyczajowego Dziura w ziemi w reżyserii Andrzeja Kondratiuka. 13 czerwca – wedle komunikatu milicji w Polsce w 1969 wykryto 1847 bimbrowni. 18 lipca – w sopockim Grand Hotelu otwarto pierwszą w Polsce dyskotekę. Musicorama – bo taką nosiła nazwę – posiadała specjalną rampę ze światłami, ultrafiolet i – hit ówczesnych czasów – stroboskop. 19 lipca – w Cieszynie podczas powodzi na moście Wolności na rzece Olzie zginęło pięciu strażaków. 20 czerwca: pod zarzutem próby obalenia ustroju aresztowano działaczy konspiracyjnej organizacji Ruch. Członkowie grupy otrzymali wyroki 4-7 lat pozbawienia wolności. w Warszawie, płotkarka Teresa Sukniewicz ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m ppł. wynikiem 12,8 s. 23 czerwca – między Polską i RFN podpisano układ o obrocie towarowym i współpracy gospodarczej. 25 czerwca – podniesiono banderę polską na niszczycielu ORP Warszawa (typu Kotlin). 28 lipca – w Warszawie, biegaczka Danuta Wierzbowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m (2.03,7 s.) 26 sierpnia – podczas usiłowania porwania samolotu An-24, lecącego z Katowic do Warszawy, porywacz zdetonował kostkę trotylu, którą usiłował zastraszyć pasażerów i załogę. Rannych zostało 28 osób. 1 września – założono Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego w Katowicach. 8 września – premiera filmu Krajobraz po bitwie. 9 września – premiera serialu Kolumbowie. 12 września: w Warszawie, płotkarz Tadeusz Kulczycki ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. (50,3 s.) w Warszawie, biegaczka Krystyna Sładek ustanowiła rekord Polski w biegu na 1500 m (4.20,5 s.) 13 września – w Warszawie, płotkarz Marek Jóźwik ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,8 s. 2 października: TVP2 rozpoczął nadawanie. premiera filmu Abel, twój brat. 7 października: rozpoczął się VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. ze Stacji Sondażu Rakietowego w Łebie wystrzelono dwie rakiety badawcze Meteor 2K. 10 października – w Warszawie, Krystyna Hryniewiecka ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 53,9 s. 19 października – premiera filmu Marka Piwowskiego „Rejs”. 21 października – Amerykanin Garrick Ohlsson został laureatem I nagrody na zakończonym w Warszawie VIII konkursie chopinowskim. 1 grudnia – Kazimierz Górski został selekcjonerem reprezentacji narodowej. 4 grudnia – premiera filmu Mały. 6 grudnia – rozpoczęła się wizyta kanclerza RFN Willy’ego Brandta. 7 grudnia – między rządami RFN a PRL podpisano układ o normalizacji wzajemnych stosunków i uznanie granicy zachodniej Polski. 8 grudnia – przeprowadzono powszechny spis ludności. 9 grudnia: Warszawa: podpisano układ o podstawach normalizacji pomiędzy PRL a RFN. założono grupę muzyczną Bemibek. 12 grudnia – ogłoszono podwyżkę cen produktów żywnościowych i obniżkę cen lekarstw, telewizorów, lodówek i pralek. Grudzień 1970 – bunt robotniczy w Polsce w dniach 14–22 grudnia (strajki, wiece, demonstracje) głównie w Gdyni, Gdańsku i Szczecinie. 14 grudnia – grudzień 1970: robotnicy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina odmówili podjęcia pracy i wielotysięczny tłum przed południem udał się pod siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku. 15 grudnia – grudzień 1970: grupa robotników podpaliła budynek Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku. 16 grudnia – grudzień 1970: w Gdańsku milicja i wojsko zaczęły strzelać do stoczniowców idących do pracy. 17 grudnia: grudzień 1970: masakra na przystanku Szybkiej Kolei Miejskiej Gdynia Stocznia i na ulicach Szczecina. najkrwawszy dzień wydarzeń grudniowych 1970, zwany Czarnym Czwartkiem: rankiem wojsko ostrzelało robotników w rejonie przystanku Szybkiej Kolei Miejskiej Gdynia Stocznia; symbolem tamtych zdarzeń jest fikcyjna postać Janka Wiśniewskiego, którego autentycznym pierwowzorem był zastrzelony 18-letni stoczniowiec Zbyszek Godlewski. 20 grudnia – grudzień 1970: Władysław Gomułka został odsunięty od władzy. Edward Gierek został pierwszym sekretarzem KC PZPR. 22 grudnia: w Szczecinie strajkujący podpisali porozumienie z władzami wojewódzkimi, co stanowiło koniec wydarzeń grudniowych. premiera filmu Pogoń za Adamem. 23 grudnia – Piotr Jaroszewicz objął stanowisko premiera rządu. 25 grudnia – na antenie Programu III Polskiego Radia wyemitowano premierowe wydanie magazynu satyrycznego Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy. 29 grudnia – po wydarzeniach grudniowych rada główna episkopatu Polski opublikowała list „Do wszystkich rodaków wspólnej ojczyzny”. 30 grudnia – podwyższenie najniższych pensji, emerytur i zasiłków rodzinnych.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia: rozpoczęła się epoka Uniksa. Belgia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. 3 stycznia – upadek meteorytu w Lost City (Oklahoma). 4 stycznia: grupa The Beatles (bez Johna Lennona) nagrała ostatnią piosenkę do ostatniego albumu Let It Be. NASA ogłosiła anulowanie planowanej załogowej misji księżycowej Apollo 20. w trzęsieniu ziemi o sile 7,5 stopnia w skali Richtera w chińskiej prowincji Yunnan zginęło ponad 15 tys. osób. 10 stycznia – radziecki okręt podwodny K-8 prawdopodobnie rozmieścił zaporę z 20 min nuklearnych w Zatoce Neapolitańskiej. 12 stycznia: zakończyła się wojna w Biafrze. Wojska Biafry zostały pokonane, a jej terytorium włączone do Nigerii. odbył się pierwszy regularny rejs Boeinga 747 Jumbo Jeta na trasie Nowy Jork-Londyn. 14 stycznia – w Las Vegas Diana Ross wystąpiła po raz ostatni z grupą The Supremes. 15 stycznia: po 32 miesiącach walk o niepodległość poddała się Biafra, region Nigerii. Mu’ammar al-Kaddafi został premierem Libii. 18 stycznia – została zlikwidowana Saudyjsko-Kuwejcka Strefa Neutralna. 22 stycznia – dramaturg Eugène Ionesco został członkiem Akademii Francuskiej. 25 stycznia – premiera filmu MASH w reżyserii Roberta Altmana. 28 stycznia – Lubomír Štrougal został premierem Czechosłowacji. 30 stycznia – 4 osoby zginęły, a około 200 zostało rannych podczas próby zajęcia pałacu prezydenckiego w Manili na Filipinach. 1 lutego – 236 osób zginęło, a 360 zostało rannych w zderzeniu pociągów w Benevide w Argentynie. 2 lutego – w Monachium przeprowadzono pierwszy na świecie zabieg przeszczepienia nerwu. 4 lutego – założono osiedle Prypeć przeznaczone dla pracowników elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Od czasu katastrofy w 1986 roku miasto opuszczone. 6 lutego – pod Samarkandą w Uzbekistanie rozbił się należący do Aerofłotu samolot Ił-18V; zginęły 92 osoby. 10 lutego – terroryści z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny zaatakowali autobus przewożący pasażerów do samolotu izraelskich linii El Al na lotnisku w Monachium. W zamachu zginęła 1 osoba, a 11 zostało rannych. 11 lutego – Japonia umieściła swojego pierwszego satelitę na orbicie okołoziemskiej. 12 lutego – 70 osób zginęło w izraelskim nalocie na zakłady metalowe koło Abu Zabal w Egipcie. 13 lutego – brytyjska grupa muzyczna Black Sabbath wydała swój debiutancki album zatytułowany Black Sabbath; często uznawany za pierwszy prawdziwie heavymetalowy album na świecie. 14 lutego – założono linie lotnicze Air Nauru. 15 lutego – w katastrofie dominikańskiego samolotu DC-9 na Dominikanie zginęły 102 osoby. 21 lutego – 47 osób zginęło w wyniku wybuchu bomby na pokładzie samolotu linii Swissair, lecącego z Zurychu do Tel Awiwu. 23 lutego: Gujana (dawna Gujana Brytyjska) uzyskała niepodległość. w Australii oddano do użytku linię kolejową Indian Pacific, łączącą Perth leżące nad Oceanem Indyjskim z Sydney nad Pacyfikiem, o długości 4352 km. 1 marca – Islandia została członkiem EFTA. 2 marca – weszła w życie nowa konstytucja Rodezji (obecnie Zimbabwe) wprowadzająca system republikański. 4 marca – na Morzu Śródziemnym zatonął francuski okręt podwodny „Eurydice”; zginęło 57 członków załogi. 5 marca: wszedł w życie Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT). premiera filmu Port lotniczy. 8 marca – prezydent Cypru abp Makarios III został ranny po zestrzeleniu jego helikoptera przez zamachowców. 14 marca – w Osace otwarto wystawę światową Expo ’70. 17 marca: USA po raz pierwszy wykorzystały prawo weta w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, blokując przyjęcie rezolucji w sprawie Rodezji Południowej. Arthur Chung został prezydentem Gujany. 18 marca: Alfred Hilbe został premierem Liechtensteinu. w Kambodży gen. Lon Nol przeprowadził wspierany przez CIA zamach stanu, pozbawiając władzy księcia Norodoma Sihanouka. 19 marca – w Erfurcie doszło do pierwszego spotkania szefów rządów NRD i RFN, W. Stopha i W. Brandta. 21 marca: w Amsterdamie odbył się 15. Konkurs Piosenki Eurowizji. po raz pierwszy, z inicjatywy burmistrza San Francisco Josepha Alioto, obchodzono Dzień Ziemi. 27 marca – reprezentacja Kataru w piłce nożnej rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz, przegrywając 1:2 w Manamie z Bahrajnem. 28 marca – trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,2 stopnia w skali Richtera zniszczyło miasto Gediz w zachodniej Turcji; zginęło 1086 osób, a 1260 zostało rannych. 31 marca: 9 terrorystów z Japońskiej Czerwonej Armii uprowadziło do Korei Północnej samolot pasażerski, lecący z Tokio do Fukuoki. w atmosferze spłonął Explorer 1, pierwszy amerykański sztuczny satelita Ziemi, wystrzelony w 1958 roku. 1 kwietnia: w Danii przeprowadzono reformę administracyjną. American Motors Corporation rozpoczęła seryjną produkcję Gremlinów. w katastrofie należącego do Aerofłotu samolotu An-24 w Nowosybirsku zginęło 45 osób. w katastrofie należącego do Royal Air Maroc samolotu Sud Aviation Caravelle w Casablance zginęło 61 spośród 82 osób na pokładzie. 7 kwietnia – odbyła się 42. ceremonia wręczenia Oscarów. 8 kwietnia: izraelskie samoloty Douglas F-4 Phantom II zbombardowały egipską miejscowość Bahr el-Baqar, zabijając w tamtejszej szkole 46 dzieci i raniąc ponad 50.