Zaroślarka (Paraxerus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 103–230,8 mm, długość ogona 103,3–214 mm; masa ciała 40,2–685 g.
Systematyka Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Xerus) definiował w 1893 roku szwajcarski zoolog i botanik Charles Immanuel Forsyth Major w artykule zatytułowanym O niektórych wiewiórkach mioceńskich, z uwagami na temat uzębienia i klasyfikacji Sciurinae, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”. Forsyth Major wymienił kilka gatunków – Sciurus congicus , Sciurus isabella , Sciurus lemniscatus , Sciurus pyrropus , Sciurus boehmi , Sciurus cepapi i Sciurus palliatus – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Sciurus cepapi (zaroślarka akacjowa).
Etymologia Paraxerus: para ‘blisko’; rodzaj Xerus (afrowiórka). Aethosciurus: aithos ‘ognisty, płomienny’; rodzaj Sciurus (wiewiórka). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Sciurus poensis . Tamiscus: rodzaj Tamias (pręgowiec); łac. przyrostek zdrabniający -iscus. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Sciurus emini . Montisciurus: , montis ‘góra’; rodzaj Sciurus (wiewiórka). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Paraxerus cooperi .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNParaxerus poensis (A. Smith, 1830)zaroślarka zielonkowagatunek monotypowyrozłącznie od Sierra Leone do wschodniej Ghany (na zachód Kotliny Wolty), od południowo-wschodniej Nigerii do wschodniego Konga, na południe do północno-zachodniej Angoli (Kabinda) i północnej Demokratycznej Republiki Konga oraz wyspa Bioko; zakres wysokości: do 1600 m n.p.m.DC: 15,4–15,5 cmDO: 15,9–16,6 cmMC: 125–144 gcentruj|150pxParaxerus cooperiHayman, 1950zaroślarka wyżynnagatunek monotypowyna północ od rzeki Sanaga w południowo-wschodniej Nigerii i zachodniego Kamerunu; zakres wysokości: powyżej 1400 m n.p.m.DC: 19,5–20 cmDO: około 19 cmMC: około 250 gcentruj|150pxParaxerus boehmi (A. Reichenow, 1886)zaroślarka samotna4 podgatunkiAfryka Środkowa od Sudanu Południowego przez Demokratyczną Republikę Konga, Ugandy, Rwandy i Burundi na południe do północno-zachodniej Tanzanii i północnej Zambii; zakres wysokości: do 2300 m n.p.m.DC: około 13 cmDO: 13,8–14,6 cmMC: 70–75 gcentruj|150pxParaxerus alexandri(O. Thomas & Wroughton, 1907)zaroślarka leśnagatunek monotypowypółnocno-wschodnia Demokratyczna Republika Konga oraz zachodnia i południowa Uganda; zakres wysokości: poniżej 1500 m n.p.m.DC: 13–15 cmDO: 10,3–11 cmMC: 40–45 gcentruj|150pxParaxerus ochraceus(Huet, 1880)zaroślarka ochrowa8 podgatunkówKenia i Tanzania; być może rozciąga się do Sudanu Południowego i południowej Etiopii; zakres wysokości: 0–2500 m n.p.m.DC: 16–16,5 cmDO: 16,4–16,6 cmMC: 125–137 gcentruj|150pxParaxerus palliatus(W.C.H. Peters, 1852)zaroślarka ruda7 podgatunkówpołudniowy Sudan i wschodnia Kenia na południe do Tanzanii (wraz z wyspami Zanzibar i Mafia), Malawi, Mozambiku, południowo-wschodniego Zimbabwe (las Chirinda) i północno-wschodniej Zambii; zakres wysokości: do 2000 m n.p.m.DC: około 21 cmDO: 20–21 cmMC: 307–312 gcentruj|150pxParaxerus flavovittis(W.C.H. Peters, 1852)zaroślarka pręgowana4 podgatunkipołudniowo-wschodnia Kenia, wschodnia Tanzania, południowo-zachodnie Malawi i północno-wschodni MozambikDC: 16,8–17,1 cmDO: 15,7–16,3 cmMC: brak danychcentruj|100pxParaxerus vexillarius(P.S. Kershaw, 1923)zaroślarka górska2 podgatunkiendemit Tanzanii: góra Kilimandżaro i pasmo górskie Eastern Arc (Usumbara, Uluguru i Udzungwa)DC: 21–23 cmDO: 18–18,4 cmMC: około 243 gcentruj|150pxParaxerus cepapi(A. Smith, 1836)zaroślarka akacjowa10 podgatunkówzachodnia Tanzania na południe do północno-wschodniej Południowej Afryki i od południowej Angoli i północno-wschodniej Namibii na wschód do MozambikuDC: około 23 cmDO: około 18 cmMC: 180–186 gcentruj|80pxParaxerus lucifer(O. Thomas, 1897)zaroślarka piekielnagatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Tanzania i północne Malawi; być może północno-wschodnia Zambia; zakres wysokości: powyżej 2000 m n.p.m.DC: około 23 cmDO: 19,7–19,8 cmMC: 680–685 gParaxerus vincentiHayman, 1950zaroślarka mozambickagatunek monotypowyendemit Mozambiku: góra Namuli; zakres wysokości: 1200–1850 m n.p.m.DC: 21–21,5 cmDO: około 21 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Opisano również gatunek wymarły z pliocenu Afryki: Paraxerus meini
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Afrowiórki