Mularz (z ) – 1. członek masonerii (mularz, wolnomularz, mason). Od słowa „mularz” pochodzi nazwa ruchu wolnomularstwo (masoneria). Źródeł organizacyjnych masonerii należy doszukiwać się w korporacjach budowniczych średniowiecza, które grupowały wykwalifikowanych rzemieślników, głównie murarzy (mularzy) i kamieniarzy. W średniowiecznej Europie istniał elitarny i prestiżowy cech mularzy, zrzeszający wolnych rzemieślników wznoszących na zlecenie możnych gmachy katedr i kościołów. Rzemieślnicy wznoszący gmachy świątynne cieszyli się wieloma przywilejami, byli znacznie lepiej opłacani, a ich cech nie miał stałej siedziby. Jego członkowie swobodnie przemieszczali się po Europie w zależności od otrzymywanych zleceń. Stopniowo związki mularzy przekształcały się i zmieniały swój charakter, przeradzając się w ponadnarodowy ruch etyczno-solidarystyczny zorganizowany w struktury bractw i lóż – współczesne wolnomularstwo.
2. staropolska nazwa zawodu murarza oraz określenie rzemieślnika lub robotnika wykonującego ten zawód. Mularze zajmowali się murowaniem i wszelkimi innymi pracami murarskimi. Murowanie oznacza wznoszenie budowli poprzez stawianie murów (ścian) kamiennych lub ceglanych, gdzie czynnikiem wiążącym te materiały jest zaprawa murarska (przygotowywana współcześnie na bazie piasku, wapna i cementu, a w przeszłości na bazie innych substancji np. białek jaj kurzych). W staropolszczyźnie wyrazy „mularz” i murarz” występowały zamiennie. Obie formy pochodzą od słowa „mur”, które zostało stosunkowo późno przejęte przez Słowian z języka niemieckiego. W okresie międzywojennym wyraz „mularz” został stopniowo wyparty z języka polskiego przez dominującą współcześnie formę „murarz”. Obecnie, stara forma „mularz” dla określenia zawodu murarza została praktycznie całkowicie porzucona i nie znajdziemy już jej w potocznym języku; jej ślady przetrwały jedynie w znaczeniu związanym z masonerią. Dwie różniące się formy słowa „murarz” są cechą charakterystyczną wyłącznie dla języka polskiego, w pozostałych językach słowiańskich i zachodnioeuropejskich taki podział nie występuje. I tak np. w języku angielskim słowo „mason” oznacza zarówno murarza, jak i członka masonerii; w języku francuskim podobnie jest z wyrazem „macon”, a w języku niemieckim – z wyrazem „maurer”.
Zobacz też cech rzemiosła murarstwo murarz wolnomularstwo
Bibliografia Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wiedza Powszechna, Warszawa 1996. Wiesław Boryś, Etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005. Encyklopedia powszechna PWN, Warszawa 2007.
Kategoria:Zawody Kategoria:Roboty budowlane Kategoria:Wolnomularstwo