Jan Opaliński starszy herbu Łodzia (ur. 13 sierpnia 1546, zm. 10 lutego 1598Włodzimierz Dworzaczek. "Opaliński (Opaleński) Jan z Bnina h. Łodzia". Polski Słownik Biograficzny. Tom 24, str. 81) – kasztelan rogoziński, starosta pobiedziski w 1565 roku, bibliofil.
Biogram
Rodzina Syn Jana (1519-1561), kasztelana santockiego i Anny Borek Gostyńskiej. 17 IV 1580 w Lwówku ożenił się z Barbarą z Ostroroga (Ostrorożanką) Lwowską, córką Wojciecha i Zofii Zborowskiej; ich wesele było niesławne wśród współczesnych pamiętnikarzy, z powodu wypadków i kłótni. Ojciec wojewody Jana (1581-1637) i Piotra, i dwóch córek (Zofii, żony Andrzeja Leszczyńskiego i Anny, żony Zygmunta Grudzińskiego). Barbara, wdowa po nim, żyła do 1604 roku; przyczyniła się do rozbudowy Opalenicy.
Kariera i polityka Straciwszy ojca w wieku 15 lat, wychowywał się pod opieką jego brata Andrzeja. Za młodu podróżował i przebywał na europejskich dworach królewskich.
Po śmierci ojca odziedziczył także miasto Opalenicę z okolicznymi wsiami, gdzie mieściła się jego rezydencja. Według jednego źródła, po śmierci ojca w 1561 odziedziczył także jego królewszczyznę podbiedzką, którą w 1592 przekazał synowi; według innego był starostą pobiedziskim od 1565 rokuKrzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 162.. Dzięki wstawiennictwu Andrzeja u kanclerza Zamoyskiego, uzyskał kasztelanię rozgozińską, stając się kasztelanem Rogoźna od 12 X 1578 do swojej śmierci. W 1591 kupił miasto Sieraków z okolicznymi wsiami, a w 1595 miasto Czerniejewo.
Był znany jako bibliofil; posiadał bogatą bibliotekę w swojej rezydencji.
Popadł w konflikt z opatem trzemeszeńśkim, dyskutowany nawet na Sejmie.
Po śmierci Stefana Batorego, w trakcie elekcji w 1587, działając aktywnie na kilku wielkopolskich zjazdach szlachty (m. in. w Środzie), poparł kandydaturę arcyksięcia Maksymiliana. Był aktywny na sejmikach wielkopolskich (także w Środzie), m.in w latach 1589-1594, aczkolwiek pogarszające się zdrowie spowiadało spadek jego znaczenia po 1589.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kasztelanowie rogozińscy Kategoria:Kolekcjonerzy XVI wieku Jan Opaliński starszy Kategoria:Polscy bibliofile (I Rzeczpospolita) Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Stefana Batorego Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Starostowie pobiedziscy Kategoria:Urodzeni w 1546 Kategoria:Zmarli w 1598