Józef Parnas (ur. 1870 w Iwanówce k. Janowa pod TrembowląKrzysztof Jasiewicz, Rzeczywistość sowiecka 1939–1941 w świadectwach polskich żydów, 2009., zm. w październiku 1941 we Lwowie) – polski adwokat, działacz społeczności żydowskiej we Lwowie.
Życiorys Pochodził z żydowskiej rodziny ziemiańskiej. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim, uzyskując tytuł doktora praw. Od 1901 prowadził kancelarię adwokacką we Lwowie (później do spółki z bratem Emilem). W czasie I wojny światowej walczył w armii austro-węgierskiej, w stopniu rotmistrza kawalerii. W 1918, jako ochotnik, zgłosił się do Wojska Polskiego. W dwudziestoleciu międzywojennym był związany z żydowską gminą wyznaniową we Lwowie, której komisarycznym zarządcą pozostawał od lutego 1937 do 1938. Trzykrotnie był prezesem zarządu B’nai B’rith we Lwowie. Opowiadał się za asymilacją ludności żydowskiej w państwie polskim. Był radnym miasta Lwowa (1919–1939), wiceprezesem Komisji dla Spraw Bezrobocia oraz działaczem Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, w 1931 został członkiem zarządu komitetu wojewódzkiego lwowskiego.
Po utworzeniu getta we Lwowie w lipcu 1941 mianowano go przewodniczącym Judenratu, którym pozostał do października 1941, gdy za odmowę dostarczenia ludności żydowskiej do obozów pracy został zamordowany przez Niemców w więzieniu przy ulicy Łąckiego we Lwowie„Miał zamiar wszystkimi możliwymi środkami przeszkodzić w wydaniu Żydów władzom niemieckim. Jego niewzruszona odpowiedź „Ludzi nie oddam!” zdecydowała o jego losie. W tym samym dniu gestapowcy otoczyli budynek Rady Żydowskiej, znajdujący się na ulicy Starotandetnej i aresztowali prawie wszystkich znajdujących się w nim pracowników na czele z doktorem Parnasem. Aresztowanych spędzili do niewielkiej ciężarówki, doktora Parnasa przewrócili na ziemię, zaczęli go bić i tratować nogami. Po tym jak 500 młodych mężczyzn wywieziono do obozów pracy, wszystkich urzędników, oprócz doktora Parnasa, uwolniono. Pozostawał on w zamknięciu do końca października 1941 roku, po czym został zabity w więzieniu przy ulicy Łąckiego”. Za: Eliyahu Jones, „Żydzi Lwowa w okresie okupacji 1939-1945”, Oficyna Bibliofilów, Łódź 1999, s. 64.
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (13 maja 1933) „za zasługi na polu obrony powietrznej i przeciwgazowej”.
Przypisy
Bibliografia Jakub Honigsman: Zagłada Żydów lwowskich (1941–1944), Warszawa 2007, s. 29.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Adwokaci II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kategoria:Mieszkańcy getta lwowskiego Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Przewodniczący Judenratów Kategoria:Więźniowie więzienia przy ul. Łąckiego we Lwowie (okupacja niemiecka) Kategoria:Urodzeni w 1870 Kategoria:Zmarli w 1941