Maria Barbara Bednarska (ur. 25 maja 1903 w Alwerni, zm. 20 czerwca 1979 w Krakowie) – polska aktorka, głównie teatralna. Absolwentka Szkoły Wydziałowej Panien Prezentek w Krakowie oraz krakowskiej dwuletniej Miejskiej Szkoły Dramatycznej (1922).

Życiorys Urodziła się jako córka lekarza Józefa Bednarskiego i Róży z domu Wojnowskiej. Była szczupłą blondynką średniego wzrostu o niskim głosie i talii osy. Zadebiutowała 17 grudnia 1921 roku na deskach Teatru im. J. Sło­wackiego jako Bibcia w spektaklu Straszne dzie­ci. Od sezonu 1922/23 została zaangażowana do ze­społu tego teatru. Dużym sukcesem okazała się rola w spektaklu Biuro pocztowe, w którym zagrała Amala. Chociaż zarzucano jej wówczas pewną dozę monotonii w grze aktorskiej, recenzenci podkreślali jej ogromny talent, nienaganną dykcję i ciekawy, dźwięczny głos. Szybko zrobiła niezbędne postępy i pod okiem Stanisławy Wysockiej stała się cenioną aktorką charakterystyczną. Krytycy wysoko oceniali także jej talent komiczny, nierzadko wykorzystywany w kreowaniu postaci niezbyt mądrych kobiet. Często zdarzało się, że przeciętne bądź nawet nieudane inscenizacje zyskiwały dzięki kreacjom Bednarskiej.

Od sezonu 1934/35 przeniosła się na krótko do Teatrów Miejskich Wilna, jednak już po dwóch miesiącach powróciła do Krakowa z powodu śmierci obydwoj­ga rodziców. Rozpoczęła pracę suflerki w Teatrze im. Słowackiego, a na etat aktorski została zaan­gażowana dopiero po występie w roli Ireny Lawrence w przedstawieniu Szesnastolatka w listopadzie 1935 roku. Tuż przed zamknięciem teatru przez Niem­ców zdążyła jeszcze zagrać Pannę Anielę w komedii autorstwa Aleksandra Fredry Damy i huzary 15 października 1939.

Podczas II wojny światowej w latach 1939–1942 była zatrudniona w Miejskiej Izbie Obrachunkowej krakowskiego Magi­stratu, a potem była przez jakiś czas na utrzymaniu swej siostry. Od marca 1945 występowała ponownie w krakowskim Teatrze im. J. Słowackiego, a następnie od sezonu 1946/47 w Teatrach Dramatycznych. W sezonie 1954/55 rozpoczęła pracę w Starym Teatrze, gdzie pra­cowała do 1969 roku, czyli do przejścia na emeryturę. W roku 1960 zagrała w filmie Rok pierwszy. Często obsadzano ją w niezbyt dużych, ale za to wyrazistych, charakterystycznych rolach. Nie dbała o rozgłos, nie dążyła do sławy, dlatego też nigdy nie zdobyła statusu gwiazdy. 19 kwietnia 1964 świętowała 40-lecie pracy artystycznej.

W teatrze po raz ostatni raz wystąpiła w roku 1969 w roli Starej kobiety w spektaklu Moja córeczka Tadeusza Różewicza. Była członkiem zasłużonym SPATiF-ZASP.

Spektakle teatralne (wybór) 1921: Straszne dzie­ci jako Bibcia 1922: To, co naj­ważniejsze jako Głuchoniema 1924: Świerszcz za kominem jako Mary Piribingl; Świerszcz (reż. S. Wysocka) 1924: Biuro pocztowe jako Amal (reż. S. Wysocka) 1924: Nowy Don Kiszot jako Zofia (reż. Zygmunt Chmielewski) 1925: Śluby panieńskie jako Aniela Dobrójska 1926: Akropolis jako Anioł, Anioł snu Jakóbowego (reż. Józef Sosnowski) 1927: Król jako Żorżetta (reż. Zygmunt Nowakowski) 1932: Królowa przedmieścia jako Helcia (reż. Teofil Trzciński) 1932: Fantazy jako Helenka (reż. Juliusz Osterwa) 1932: Pomsta jako Druhna (reż. Stefan Turski) 1933: Mademoiselle jako Helena (reż. Wacław Nowakowski) 1933: Tak – a nie inaczej! jako Kwestarka (reż. Józef Karbowski) 1933: Błędne koło Krystyny jako Siostra I (reż. Zofia Modrzewska) 1933: Eros i Psyche jako Carmen (reż. J. Osterwa) 1934: Panna z dyplomacji jako Henryka Gyne (reż. W. Nowakowski) 1935: Szesnastolatka jako Irena Lawrence 1936: Rozkoszna dziewczyna jako Julia (reż. Wacław Radulski) 1936: Matura jako Prof. dr Klotylda Wimmer (reż. J. Karbowski) 1936: Misterium Nocy Majowej jako Sankulotka (reż. J. Karbowski) 1936: Nieusprawiedliwiona godzina jako Truda Hofmann (reż. J. Karbowski) 1937: Złoty wieniec jako Polly (reż. S. Wysocka) 1937: Bolesław Śmiały jako Niewierna żona (reż. Karol Frycz) 1937: Jaskółka z wieży Mariackiej jako Krysia (reż. W. Radulski) 1937: Walący się dom jako Ludwika (reż. W. Nowakowski) 1937: Sędziowie jako Dziewczyna I (reż. S. Wysocka) 1938: W małym domku jako Wanda (reż. J. Karbowski) 1938: Piosenka o kadecie jako Rita Zadorra (reż. W. Radulski) 1938: Wikinda jako Wikinda (reż. W. Nowakowski) 1938: Serce Balbiny jako Izabella (reż. W. Radulski) 1939: Jak wam się podoba jako Kasia (reż. W. Radulski) 1939: Damy i huzary jako Panna Aniela 1945: Damy i huzary jako Panna Aniela (reż. J. Karbowski) 1945: Mąż z grzeczności jako Filomena (reż. Jerzy Leszczyński) 1945: Panna Maliczewska jako Michasiowa (reż. K. Frycz) 1945: Przejrzały oczy nasze jako Kobieta (reż. J. Karbowski) 1945: Balladyna jako Chochlik (reż. Władysław Woźnik) 1946: Skamieniały las jako Pani Chisholm (reż. J. Karbowski) 1946: Kandida jako Prozerpina Garnett (reż. Wiktor Biegański) 1946: Rozdroże miłości jako Pani Julia (reż. Roman Zawistowski) 1947: Ich czworo jako Panna Mania (reż. R. Zawistowski) 1947: Ocalenie Jakuba jako Joanna (reż. R. Zawistowski) 1948: Szczęście Frania jako Langmanowa (reż. Janusz Warnecki) 1948: Archipelag Lenoir jako Maria Teresa Robec-Lenoir (reż. Krystyna Zelwerowicz) 1948: Noe i jego menażeria jako Sybilla (reż. R. Zawistowski) 1949: Lekkomyślna siostra jako Helena (reż. R. Zawistowski) 1949: Odwety jako Lemańska (reż. R. Zawistowski) 1949: Damy i huzary jako Dyndalska (reż. Władysław Krzemiński) 1949: Moralność pani Dulskiej jako Tadrachowa (reż. Roman Niewiarowicz) 1950: Pigmalion jako Pani Pearce (reż. Jerzy Ronard Bujański) 1950: Zwykły człowiek jako Konstancja Lwowna (reż. W. Krzemiński) 1951: Sprawa Pawła Eszteraga jako Pani Eszterag (reż. Irena Babel) 1952: Ciężkie czasy jako Aurora (reż. W. Krzemiński) 1953: Rozbity dzban jako Pani Marta (reż. I. Babel) 1954: Mieszkanie 3 jako Ciocia Walercia (reż. R. Niewiarowicz) 1954: Wiśniowy sad jako Szarlotta Iwanowna (reż. W. Krzemiński) 1955: Maturzyści jako Woźniakówna (reż. J.R. Bujański) 1956: Dom Bernardy Alba jako Poncia (reż. Halina Gall) 1956: Wysoka ściana jako Sabina Rzepkówna (reż. H. Gall) 1956: Brat marnotrawny jako Lady Bracknell (reż. Zdzisław Mrożewski) 1957: Nigdy nic nie wiadomo jako Pani Clandon (reż. R. Niewiarowicz) 1958: Mademoiselle jako Mademoiselle (reż. R. Niewiarowicz) 1959: Gdzie diabeł nie może jako Kundzia (reż. R. Niewiarowicz) 1960: Candida jako Prozerpina Garnett (reż. Piotr Pawłowski) 1961: Ryk byłego lwa jako Pani Lorcia (reż. Kazimierz Fabisiak) 1963: Sen jako Pułkownikowa (reż. Lidia Zamkow) 1963: Wesele jako Klimina (reż. Andrzej Wajda) 1964: Szczęście rodzinne jako Róża (reż. Tadeusz Kwiatkowski) 1964: Ktoś nowy jako Gerszowa (reż. Jerzy Jarocki) 1965: Zaproszenie do zamku jako Mme Desmermortes (reż. Zdzisław Tobiasz) 1966: Woyzeck jako Babcia (reż. Konrad Swinarski) 1966: Zmierzch jako Nechama (reż. J. Jarocki) 1967: Sceneria zimowa jako Piny (reż. Zygmunt Hübner) 1968: Klątwa jako Matka (reż. K. Swinarski) 1968: Niewinne kłamstwa jako Sophie (reż. Romana Próchnicka) 1968: Moja córeczka jako Stara kobieta; Sprzątaczka I (reż. J. Jarocki)

Film W 1960 roku zagrała Gęślicką, właścicielkę magla w filmie wojennym Rok pierwszy (reż. Witold Lesiewicz). Prawdopodobnie grała też sporadycznie w innych filmach, jednak nieznane są ich tytuły.

Nagrody 1963: Nagroda II stopnia na FSRiR w Katowicach za rolę Pułkownikowej w przedstawieniu Sen według Fiodora Dostojewskiego w Starym Teatrze w Krakowie, 1964: Nagroda Ministra Kultury i Sztuki, 1966: Nagroda Artystyczna miasta Krakowa za całokształt pracy artystycznej.

Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa nr 0/245 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki, s. 1655.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Aktorki związane z Krakowem Kategoria:Ludzie urodzeni w Alwerni Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1979