thumb|Feliks Stamm (drugi z lewej w dolnym rzędzie) z członkami polskiej reprezentacji bokserskiej na Pięściarski Puchar Europy Środkowej w Essen, 1934 thumb|Feliks Stamm (pierwszy z lewej) z zawodnikami kadry Polski na mecz bokserski z Austrią, 1937 thumb|Feliks Stamm na ringu z Leszkiem Drogoszem thumb|Feliks Stamm w latach 70. thumb|Nagrobek Stamma na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Feliks „Papa” Stamm (ur. 14 grudnia 1901 w Kościanie, zm. 2 kwietnia 1976 w Warszawie) – polski pięściarz, sędzia i trener bokserski, podoficer Wojska Polskiego II RP.

Życiorys Syn Augustyna. W latach 20. i 30. XX wieku był podoficerem zawodowym Wojska Polskiego. Jako plutonowy 7 pułku strzelców konnych w 1924 ukończył Podoficerski Kurs Sportowy w Centralnej Wojskowej Szkole Gimnastyki i Sportów w Poznaniu, po czym został zatrudniony w szkole jako instruktor. W roku szkolnym 1924/1925 PKS prowadził ćwiczenia. W latach 20. wykształcił się na trenera boksu, a ponadto w macierzystej szkole był instruktorem walki wręcz, gier i narciarstwa. Przed 1929 został awansowany na stopień starszego wachmistrza. W latach 20. udzielał się równocześnie jako zawodnik, trener i sędzia bokserski. W latach 1923–1926 był zawodnikiem klubu Pentatlon Poznań, funkcjonującego przy CWSGiS. Stoczył 13 oficjalnych walk (11 zwycięstw, 1 remis, 1 porażka) oraz około 30 walk pokazowych.

Pułkownik Jan Baran-Bilewski wspominał: Oprócz pracy w CWSzGiS nauczał pięściarstwa w Studium Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Poznańskiego, w klubach Warta Poznań (od 1926) i AZS Poznań, w ośrodku wychowania fizycznego miasta Poznania oraz był trenerem związkowym i szkoleniowcem polskiej kadry olimpijskiej. Pomagał zagranicznym trenerom kadry Polski w przygotowaniach m.in. do pierwszego w historii oficjalnego meczu międzypaństwowego z Austrią (1928).

W 1936 został samodzielnym trenerem polskiej reprezentacji bokserskiej. Pełnił tę funkcję do 1968 Jako trener siedmiokrotnie uczestniczył w igrzyskach olimpijskich (od 1936 do 1968). 14 razy prowadził Polskę w turniejach o mistrzostwo Europy. Ponad 130 razy stał w narożniku w czasie oficjalnych meczów międzypaństwowych.

Wychowawca i trener kilkudziesięciu bokserów, mistrzów oraz medalistów olimpijskich, świata i Europy. Należą do nich: Szapsel Rotholc, Mieczysław Forlański, Antoni Kolczyński, Zygmunt Chychła, Kazimierz Paździor, Jerzy Kulej, Jan Szczepański, Józef Grudzień, Marian Kasprzyk, Aleksy Antkiewicz, Zbigniew Pietrzykowski, Leszek Drogosz, Tadeusz Walasek, Jerzy Adamski, Artur Olech, Zdzisław Soczewiński i Bogdan Węgrzyniak. Z powodu ojcowskiego podejścia do swoich wychowanków zyskał przydomek Papa.

W latach 1945 –1958 mieszkał wraz z żoną i czwórką dzieci (m.in. Ryszardem, później nauczycielem wychowania fizycznego w IV Liceum Ogólnokształcącym w Bydgoszczy) przy ul. Jasnej 23/6 w Bydgoszczy. Przez pierwsze dwa miesiące prowadził zawodników ZWM Zryw Bydgoszcz, a następnie drużynę KS Zjednoczeni Bydgoszcz. Z końcem 1946 podjął pracę na stanowisku szefa wyszkolenia w Polskim Związku Bokserskim w Poznaniu, dokąd dojeżdżał z grodu nad Brdą. W sezonie 1957/1958 awansował z drużyną pięściarzy Astorii Bydgoszcz do rozgrywek II ligi.

Zagrał epizodyczne role w filmach Sprawa do załatwienia (1953) w reżyserii Jana Rybkowskiego i Mąż swojej żony (1960) w reżyserii Stanisława Barei.

W 1978 reżyser Krzysztof Rogulski zrealizował fabularyzowany dokument Papa Stamm z Witem Gałązką w roli trenera.

Feliks Stamm został pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kw. A3/3/9)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.

Upamiętnienie Od 1977 corocznie w Warszawie odbywa się międzynarodowy Turniej im. Feliksa Stamma. Jego imieniem nazwano ulicę w Lubinie Ulica Feliksa Stamma w Lubinie w Targeo, bydgoskim Fordonie Ulica Feliksa Stamma w Bygdoszczy w Targeo, Toruniu Ulica Feliksa Stamma w Toruniu w Targeo, Pruszczu Gdańskim Ulica Feliksa Stamma w Pruszczu Gdańskim w Targeo, Świdnicy Ulica Feliksa Stamma w Świdnicy w Targeo, Bełchatowie[https://mapa.targeo.pl/belchatow%2097-400%20stamma%20feliksa%20,17,19.346107,51.3565367?data=eyJmdHMiOnsicSI6ImJlbGNoYXRvdyA5Ny00MDAgc3RhbW1hIGZlbGlrc2EgIiwiZSI6IlBMMjU3NTM4MyJ9LCJ3aW4iOiJzZWFyY2gtZm9ybSJ9 Ulica Feliksa Stamma w Bełchatowoe} w Targeo, Mosinie, a także w rodzinnym Kościanie. Jest patronem kościańskiego Zespołu Szkół nr 3. W 2000 roku w pierwszej edycji Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie odsłonięto Gwiazdę najwybitniejszego z trenerów polskiego boksu - Feliksa „Papy” StammaOdsłonięcie Gwiazdy na I edycji (2000 r.) Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie. 14 grudnia 2009, w 108. rocznicę urodzin trenera, rozpoczęła działalność Fundacja im. Feliksa Stamma, której podopiecznym zostali sportowcy: Damian Janikowski, Bartłomiej Jeziorski, Urszula Łętocha, Karolina Makul. W 2014 Poczta Polska wyemitowała upamiętniający Feliksa Stamma znaczek pocztowy o nominale 2,35 zł należący do serii „Wybitni polscy trenerzy”. We wrześniu 2017 w warszawskiej Hali Gwardii otwarto Muzeum Boksu im. Feliksa Stamma. W 2018 kapituła Nagród Sportowych Polskiego Radia przyznała mu tytuł Trenera Stulecia. 21 maja 2019 odsłonięto pomnik Feliksa Stamma w Warszawie.

Feliks Stamm w filmie W 2024 odbyła się premiera filmu Xawerego Żuławskiego pt. Kulej. Dwie strony medalu. Rolę trenera zagrał Andrzej Chyra

Odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia PolskiBoks polski w dwudziestoleciu 1945-1965, wyd. Warszawa 1965, s. 28 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1953) Brązowy Krzyż Zasługi (przed 1929) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) s. 1575.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Feliks „Papa” Stamm – Odsłonięcie Gwiazdy na I edycji (2000 r.) w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie Pod okiem Feliksa Stamma (wideo), kronika PKF 7/53, Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej Feliks Stamm (wideo), PKF 47/53, Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej

Kategoria:Astoria Bydgoszcz Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Ludzie sportu związani z Bydgoszczą Kategoria:Ludzie urodzeni w Kościanie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podoficerowie kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy bokserzy Kategoria:Polscy działacze bokserscy Kategoria:Polscy sędziowie bokserscy Kategoria:Polscy trenerzy bokserscy Kategoria:Trenerzy bokserów Legii Warszawa Kategoria:Trenerzy bokserów Warty Poznań Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1976 Kategoria:Żołnierze Centralnej Wojskowej Szkoły Gimnastyki i Sportów