thumb|Worek z zarodnikami thumb Czareczka czarniutka, czarkóweczka czarniutka (Pseudoplectania nigrella (Pers.) Fuckel) – gatunek grzybów z rodziny Sarcosomataceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pseudolectania, Sarcosomataceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Peziza nigrella. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1870 r. Leopold Fuckel, przenosząc go do rodzaju Pseudolectania. Niektóre synonimy:
W pracy M. A. Chmiel gatunek ten ma polską nazwę czareczka czarniutka, Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów w 2025 r. zarekomendowała nazwę czarkóweczka czarniutka
Morfologia thumb|left|180px|Model wstążkowy fragmentu polipeptydu plektasyny Owocniki mają formę apotecjów; są czarkowate, średnicy do 30 mm. Wnętrze owocnika odznacza się błyszczącą czarną barwą. Miąższ nie ma szczególnego zapachu ani smaku.
Worki cylindryczne, o wymiarach 250–300 × 11–13 μm, nie reagują z odczynnikiem Melzera. Wysyp biały. Zarodniki w liczbie ośmiu w jednym worku, bezbarwne, hialinowe, gładkie, okrągławe, niekiedy z jedną kropelką tłuszczu, o wymiarach 10–12 μm.
Występowanie Czareczka czarniutka spotykana jest w Europie, Ameryce Północnej (od New Jersey do Manitoby, Wisconsin, Alabamy i Jamajki), IndiachWaraitch KS. Occurrence of Microstoma floccosa and Pseudoplectania nigrella in India and their probable association with oak. Indian Phytopathology v. 33(4) p. 523-526 (1980)., JaponiiHideyuki N, Toshimitsu F. Fungal Flora in Chiba Pref., Central Japan (III) Ascomycetes-Plectomycetes and Discomycetes. Journal of the Natural History Museum and Institute, Chiba. Special Issue (2002). i AustraliiSeaver FJ: The North American cup-fungi (operculates) (1942) s. 49 link.. Występuje w PolsceMaria Alicja Chmiel, Bogusław Sałata. GRZYBY Z RODZAJU PSEUDOPLECTANIA FUCK. Biuletyn Lubelskiego Towarzystwa Naukowego v. 3-14 (1987).. została umieszczona w Rejestrze gatunków grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)Pseudoplectania nigrella (Pers.) Fuckel (1869) grzyby.pl Dostęp 2009-04-27..
Biochemia W 2005 roku ukazała się praca, w której zreferowano prace prowadzone nad otrzymaną z owocników czareczki czarniutkiej substancją z grupy defensyn, plektasynę. Plektasyna była pierwszą defensyną otrzymaną z grzyba; te bogate w reszty cysteinowe peptydy opisywano wcześniej jedynie u bezkręgowców (pająków, skorpionów, ważek, małży). Rekombinowany peptyd wywierał silne działanie antybiotyczne in vitro, zwłaszcza wobec Streptococcus pneumoniae, w tym również wobec szczepów opornych na konwencjonalną antybiotykoterapię. Firma farmaceutyczna Novozymes prowadzi obecnie badania nad tym peptydem.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Sarcosomataceae