Święta
Imieniny obchodzą: Andrzej, Fryderyk, Justyna, Konstancjusz, Kutbert, Maura, Tadea, Zbysława i Zozym Barbados, Jemen – Święto Niepodległości Filipiny – Dzień Andrésa Bonifacio Międzynarodowe – akcja „Cities for Life” („Miasta dla życia”), właśc. „Cities for Life/Cities Against the Death Penalty”, czyli miasta przeciwko karze śmierci; obchodzona z inicjatywy ekumenicznej wspólnoty Sant Egidio dla upamiętnienia zniesienia kary śmierci w pierwszym kraju świata – Wielkim Księstwie Toskanii w 1786 rokuAkcja: Cities for Life/Cities Against the Death Penalty (pol.) i Cities for Life/Cities Against the Death Penalty – Wspólnota Sant’Egidio . Szkocja – Dzień św. Andrzeja, patrona Szkocji Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Andrzej Apostoł bł. Jan z Vercelli (generał zakonu dominikanów)
Wydarzenia w Polsce
1286 – Książę krakowski Leszek Czarny zawarł ostateczną ugodę z biskupem Pawłem z Przemankowa. 1393 – Konrad von Jungingen został wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego. 1409 – Wielka wojna z zakonem krzyżackim: w Brześciu rozpoczęła się tajna narada wojenna między królem Władysławem II Jagiełłą a wielkim księciem litewskim Witoldem. 1432 – Zwycięstwo wojsk koronnych nad siłami zbuntowanego wielkiego księcia litewskiego Świdrygiełły w I bitwie pod Kopystrzyniem na Podolu. 1534 – Na Sejmie walnym w Piotrkowie przedłożono najstarsze instrukcje poselskie wystawione w języku polskim i uchwalone 14 listopada na Sejmiku przedsejmowym w Środzie Wielkopolskiej. 1738 – Został uruchomiony carillon na wieży kościoła św. Katarzyny w Gdańsku. 1794 – Decyzją władz rozbiorowych została zamknięta Szkoła Rycerska w Warszawie. 1905 – Saletyni założyli pierwszy dom zakonny w Polsce. 1930 – W Grudziądzu odsłonięto Pomnik Żołnierza Polskiego. 1938 – W Zakopanem podpisano umowę graniczną ze Słowacją, na mocy której do Polski przyłączono wsie Jaworzyna Tatrzańska i Leśnica Pienińska. 1939 – Niemcy wypędzili ponad 1000 polskich rodzin z Inowrocławia. 1942 – Żołnierze Gwardii Ludowej dokonali napadu na Komunalną Kasę Oszczędności w Warszawie, w której zdobyto olbrzymie fundusze na działalność konspiracyjną i propagandową. 1946 – Oddział Jana Kmiołka „Wira” rozbił więzienie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku. 1949 – Utworzono Politechnikę Częstochowską. 1954 – Na antenie Programu I Polskiego Radia wyemitowano premierowe wydanie audycji Kronika sportowa. 1956 – Dokonano oblotu szybowca SZD-18 Czajka. 1960 – Zakończono napełnianie Zbiornika Koronowskiego. 1974 – Wyemitowano pierwsze wydanie magazynu telewizyjnego Studio 2. 1979 – Została otwarta Linia Hutnicza Szerokotorowa. 1988 – Odbyła się debata telewizyjna pomiędzy Lechem Wałęsą a Alfredem Miodowiczem. 1991 – Premiera filmu Zakład w reżyserii Teresy Kotlarczyk. 1993 – Założono Bezpartyjny Blok Wspierania Reform. 1994 – W Krakowie otwarto Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”. 2004: Instytut Pamięci Narodowej wszczął polskie śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej. Na Podhalu doszło do trzęsienia ziemi o sile 3,6–-++4,7 stopnia w skali Richtera. 2015 – Zamknięto Zakład Karny w Kaliszu. 2016 – Kapitan marynarki Katarzyna Mazurek została pierwszą kobietą w historii polskiej wojskowości, która objęła dowodzenie okrętem Marynarki Wojennej (ORP „Lublin”). 2018 – Na antenie TVP Info wyemitowano po raz ostatni program informacyjny Panorama Info.
Wydarzenia na świecie thumb|Szwedzkie zwycięstwo pod Narwą – obraz Gustafa Cederströma (1905) thumb|Szarża polskich szwoleżerów pod Somosierrą (1808)
1016 – Został zamordowany, prawdopodobnie na polecenie okupującego północną Anglię króla Danii Knuta Wielkiego, król Anglii Edmund II. 1215 – Odbyło się ostatnie posiedzenie soboru laterańskiego IV. 1406 – Kardynał Angelo Correr został wybrany na papieża i przyjął imię Grzegorz XII. 1481 – Decydujące zwycięstwo najeźdźców kastylijskich nad tubylcami w bitwie pod Arucas na wyspie Gran Canaria. 1609 – Galileusz rozpoczął obserwację teleskopową Księżyca oraz szkicowanie jego powierzchni. 1612 – Zwycięstwo floty angielskiej nad portugalską w bitwie pod Suvali (Indie). 1700 – III wojna północna: zwycięstwo wojsk szwedzkich nad rosyjskimi w bitwie pod Narwą. 1718 – Król Szwecji Karol XII zginął podczas oblężenia norweskiej twierdzy Fredrikhald. 1734 – Wojna o sukcesję polską: kapitulacja austriackiego garnizonu w Kapui. 1755 – Włoch Luigi Centurione został przełożonym generalnym Towarzystwa Jezusowego. 1776 – Konsekrowano kościół niemiecki w Bratysławie, znany obecnie jako Wielki Kościół Ewangelicki. 1782 – Dyplomaci brytyjscy i amerykańscy podpisali w Paryżu preliminaria pokojowe kończące wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych. 1786 – Wielki książę Toskanii Leopold II Habsburg, wprowadzając w życie reformę prawa karnego (kodeks karny dla Toskanii – Leopoldina), zniósł jako pierwszy karę śmierci oraz wszelkie kary cielesne i hańbiące. 1793 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk pruskich nad francuskimi w trzydniowej bitwie pod Kaiserslautern. 1803: Hiszpanie oficjalnie przekazali Luizjanę Francuzom. Rewolucja haitańska: skapitulowali ostatni żołnierze francuskiego korpusu ekspedycyjnego na San Domingo. 1807 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: wojska francuskie pod wodzą generała Jeana Andoche’a Junota zajęły Lizbonę. 1808 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: polski 3. szwadron Szwoleżerów Gwardii przeprowadził zwycięską szarżę w czasie bitwy pod Somosierrą. 1822 – Wojna o niepodległość Grecji: oddziały greckie zdobyły twierdzę Nauplion. 1829 – Otwarto Pierwszy Kanał Wellandzki omijający wodospad Niagara. 1848 – W Neapolu odbyła się premiera włoskiej wersji opery Poliuto z muzyką Gaetana Donizettiego i librettem Salvatore Cammarano. 1853 – Wojna krymska: flota rosyjska zniszczyła flotę turecką w bitwie pod Synopą. 1863 – Kamehameha V został królem Hawajów. 1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Franklin. 1872 – W Glasgow odbył się pierwszy oficjalny mecz między reprezentacjami narodowymi, w którym Szkocja zremisowała bezbramkowo z Anglią. 1883 – Luis Bográn został prezydentem Hondurasu. 1891 – Ponciano Leiva został po raz drugi prezydentem Hondurasu. 1894 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (395) Delia. 1895 – Manuel Antonio Barinaga został po raz drugi premierem Peru. 1906 – Segismundo Moret został po raz drugi premierem Hiszpanii. 1908 – 154 górników zginęło w wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego w mieście Marianna w Pensylwanii. 1910 – W Santiago de Chile założono klub piłkarski Audax Italiano. 1911 – Prezydent Meksyku Francisco Madero, jako pierwsza głowa państwa na świecie, odbył lot samolotem. 1912: Arcybiskup Santo Domingo Adolfo Alejandro Nouel został tymczasowym prezydentem Dominikany. Papież Pius X ustanowił metropolię Edmonton w Kanadzie. 1917 – Dokonano oblotu brytyjskiego bombowca Vickers Vimy. 1918 – Rada Narodowa Pruskich Litwinów przyjęła Akt Tylżycki, oznajmiający o przyłączeniu północnej części Prus Wschodnich do Litwy. 1919 – Założono Łotewski Teatr Narodowy w Rydze. 1920 – Liberato Pinto został premierem Portugalii. 1923 – W Niemczech utworzono pierwszy rząd Wilhelma Marxa. 1935 – Konstantinos Demertzis został premierem Grecji. 1936 – W Londynie doszczętnie spłonął Kryształowy Pałac. 1938: Emil Hácha został wybrany na urząd prezydenta Czechosłowacji. Podczas transportu do więzienia w Jilavie żandarmi udusili przywódcę rumuńskiej nacjonalistycznej Żelaznej Gwardii Corneliu Zeleę Codreanu i jego 13 współtowarzyszy, a ich ciała zakopali w lesie. Dokładnie 2 lata później, po abdykacji króla Karola II, przejęciu władzy przez armię i Legion oraz proklamowaniu (14 września 1940) Rumunii Narodowym Państwem Legionowym, odbył się Bukareszcie ich uroczysty pogrzeb. 1939: W Brazylii utworzono Park Narodowy Serra dos Órgãos. ZSRR dokonał inwazji na Finlandię, co rozpoczęło tzw. wojnę zimową. 1940 – W wyniku niemieckiego nalotu bombowego na Southampton zginęło 137 osób. 1941: Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie gen. Władysław Sikorski przyleciał do Kujbyszewa (Samary) na inspekcję formujących się tam polskich oddziałów. Premiera amerykańskiej komedii romantycznej Dwulicowa kobieta w reżyserii George’a Cukora. W lesie koło stacji kolejowej Rumbula rozpoczęła się masakra ok. 25 tys. Żydów, dokonana przez Niemców i ich łotewskich kolaborantów. 1942: II wojna światowa w Afryce: wojska Wolnej Francji zdobyły Reunion, kontrolowany do tej pory przez rząd Vichy. Samolot z gen. Władysławem Sikorskim na pokładzie został zmuszony do awaryjnego lądowania w kanadyjskim Montrealu. Wojna na Pacyfiku: okręty japońskie i amerykańskie stoczyły bitwę pod Tassafarongą. W III Rzeszy, w ramach programu eliminacyjnego Akcja T4, nakazano szpitalom psychiatrycznym głodzenie pacjentów. 1945: Po 7 latach przerwy w Austrii ponownie wszedł do obiegu szyling zastępując reichsmarkę. W Hamburgu wykonano wyroki śmierci na kapitanie, drugim oficerze i oficerze medycznym niemieckiego okrętu podwodnego U-852, skazanych za zamordowanie 13 marca 1944 roku 31 rozbitków ze storpedowanego wcześniej na południowym Atlantyku greckiego statku „Peleus”. 1947: Około 75 Żydów zginęło, a kilkuset zostało rannych w pogromie w syryjskim Aleppo. Wybuchła wojna domowa w Mandacie Palestyny. 1950 – Premiera samochodu osobowego Renault Frégate. 1954: Johannes Gerhardus Strijdom został premierem Związku Południowej Afryki. W miejscowości Oak Grove koło miasta Sylacauga w amerykańskim stanie Alabama 31-letnia Ann Hodges została trafiona meteorytem, który przebił dach jej domu. 1955 – Została przyjęta flaga Wietnamu. 1957 – Sześcioro dzieci zginęło w wyniku zamachu na odwiedzającego szkołę podstawową w Dżakarcie prezydenta Indonezji Sukarno. 1960 – Z linii montażowej zjechał ostatni egzemplarz samochodu należącej do koncernu Chrysler luksusowej marki DeSoto. 1962 – Birmański polityk U Thant został wybrany na sekretarza generalnego ONZ. 1963 – Prezydent abp Makarios III przedstawił trzynaście propozycji zmian w konstytucji Cypru. 1964 – Wystrzelono radziecką sondę marsjańską Zond 2. 1966 – Barbados uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii). 1967 – Jemen Południowy uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii). 1970 – Podczas swej 9. podróży apostolskiej papież Paweł VI zatrzymał się na kilka godzin na Samoa Amerykańskim, a następnie przybył do Australii. 1971 – Iran zaanektował należące do ZEA wysepki Abu Musa, Wielki Tunb i Mały Tunb w Zatoce Perskiej. W trakcie operacji zginęło 3 irańskich żołnierzy oraz 4 emirackich policjantów. 1972 – Paweł VI opublikował konstytucję apostolską Sacram Unctionem Infirmorum o namaszczeniu chorych. 1975 – Dahomej zmienił nazwę na Benin. 1979 – Ukazał się album The Wall zespołu Pink Floyd. 1980 – Papież Jan Paweł II ogłosił encyklikę Dives in misericordia. 1982 – Ukazał się drugi solowy album Michaela Jacksona Thriller, najlepiej sprzedający się album wszech czasów. 1983 – Mohammed Karim Lamrani został po raz drugi premierem Maroka. 1986 – Dokonano oblotu holenderskiego samolotu pasażerskiego Fokker 100. 1989 – Prezes zarządu Deutsche Bank Alfred Herrhausen zginął w zamachu bombowym w Bad Homburg w Hesji, przeprowadzonym przez Frakcję Czerwonej Armii. 1990: W Japonii zadebiutowała konsola Super Nintendo. Została uchwalona konstytucja Mozambiku. 1993: Premiera dramatu wojennego Lista Schindlera w reżyserii Stevena Spielberga. Uroczysko Kuropaty otrzymało status historyczno-kulturowego dziedzictwa Białorusi. 1994 – W Nowym Jorku został pięciokrotnie postrzelony i obrabowany amerykański raper Tupac Shakur. 1996 – Ukazała się pierwsza część gry komputerowej Diablo. 1999: Poprzez połączenie firm Exxon i Mobil powstał największy na świecie koncern paliwowy ExxonMobil. Powstał wielonarodowy koncern przemysłu zbrojeniowego i lotniczego BAE Systems.