thumb thumb|Pilot Mieczysław Halicki w składzie 16 eskadry|alt=

16 Eskadra Towarzysząca (obserwacyjna, łącznikowa) – pododdział lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

16 eskadra towarzysząca została sformowana w 1937. W kampanii wrześniowej jako 16 eskadra obserwacyjna była jednostką dyspozycyjną dowódcy Okręgu Korpusu nr I, a następnie naczelnego dowódcy Lotnictwa.

Formowanie i zmiany organizacyjne 16 eskadra towarzysząca została zorganizowana w październiku 1937 na podstawie rozkazu DDO MSWojsk. L.dz. 4359 z 19 lipca 1937. Sformowania dokonano na lotnisku Okęcie w Warszawie w ramach 1 pułku lotniczego. Pododdział powstał na bazie IV plutonu IV/13 eskadry towarzyszącej. Wyposażenie stanowiły samoloty Lublin R-XIIID. Wraz z 13 i 19 eskadrą eskadra tworzyła VI/1 dywizjon towarzyszący. Sprawność ćwiczebną osiągnęła na przełomie 1937/1938 roku. W lutym 1938 I/16 pluton ćwiczył współdziałanie ze sztabem 9 Dywizji Piechoty. Następnie, załogi eskadry odleciały na poligon Błędów odbywając tam szkołę ognia. Program strzelecki kończono na poligonie Pohulanka. Ćwiczenia letnie przeprowadzono na przełomie sierpnia i września w remach manewrów jednostek DOK nr I.

Działania 16 eskadry obserwacyjnej w 1939 Z nadejściem wiosny 1939 oba plutony eskadry uczestniczyły w ćwiczeniach w rejonie Czerwonego Boru, a w czerwcu odbyły szkołę ognia na poligonie Trauguttowo. Mobilizacja eskadry W dniach 24 i 25 sierpnia na macierzystym lotnisku Okęcie dokonano mobilizacji eskadry, a jednostka została przemianowana na 16 eskadrę obserwacyjną (łącznikową).

W nocy z 27 na 28 sierpnia 1939 rzut kołowy przemieścił się na lotnisko polowe Pęchery. 31 sierpnia na tym lotnisku wylądował rzut powietrzny: 7 samolotów obserwacyjnych Lublin R-XIIID i 2 samoloty łącznikowe RWD-8.

Działania eskadry w kampanii wrześniowej W kampanii wrześniowej eskadra była jednostką dyspozycyjną dowódcy Okręgu Korpusu Nr I, a następnie naczelnego dowódcy Lotnictwa.

1 i 2 września, przebywając w dyspozycji gen. dyw. Edwarda Trojanowskiego, nie prowadziła żadnej działalności bojowej. 3 września dowódca eskadry otrzymał rozkaz przesunięcia jednostki do Ogrodzienic. Tam również nie nadchodziły rozkazy bojowe. W tym czasie w Ogrodzienicach wylądowały samoloty Instytutu Technicznego Lotnictwa i Polskich Linii Lotniczych LOP. 4 września eskadra wróciła na lądowisko Pęchery. 5 września nastąpił przerzut eskadry na lądowisko Kołbiel. Z tym dniem eskadra stała się jednostką łącznikową naczelnego dowódcy Lotnictwa. Przy lądowaniu ppor. Mirosław Maciejewski rozbił samolot. Z braku możliwości naprawy, samolot spalono. 6 września nastąpiła kolejna zmiana lądowiska. Samoloty poleciały do Czerwonego Boru. 10 września padł rozkaz o przesunięciu eskadry na lotnisko Niepokojczyce. 11 września załoga por. obs. Lemieszonek i plut. pil. Halicki poleciała z rozkazami gen. Józefa Zająca dla: dowódcy „Armii Karpaty”, a załoga ppor. obs. Kiełkiewicz i ppor. pil. Szajdecki z analogicznymi rozkazami dla dowódcy Brygady Pościgowej. 12 września, prawdopodobnie z powodu braku łączności ze sztabem gen. Zająca, zadań bojowych eskadra nie wykonywała. 13 września nastąpiło przesunięcie eskadry na lotnisko Hutniki. 14 września lotnisko Hutniki zostało zbombardowane przez Luftwaffe. Uszkodzony został jeden samolot. Po bombardowaniu rzut powietrzny odleciał na lądowisko koło Tarnopola. Podczas lądowania samolot ppor. obs. Kiełkiewicza i kpr. pil. Wojczyńskiego uszkodził podwozie. 15 września nastąpił odlot eskadry na lądowisko koło Horodenki. Z powodu awarii silnika ppor. pil. Maciejewski i kpr. Szypulewski nie wystartowali, a sierż. pil. Murzynowski przy lądowaniu rozbił RWD-8. 16 września jeden R-XIII i RWD-8 przerzucono w rejon Kołomyi, a rzut kołowy skierowano do Kornic. 17 września dowódca eskadry otrzymał rozkaz ewakuacji samolotów i personelu do Rumunii. Z braku map i niekorzystnych warunków atmosferycznych kpt. Eugeniusz Lech kazał spalić samoloty i z całym rzutem kołowym oraz personelem latającym przekroczył w godzinach wieczornych granicę polsko-rumuńską.

+ Bilans działańDziałania eskadryLoty bojowew tym łącznikoweZestrzelenia 12 12 0Straty eskadryZaginienippor. Maciejewski, kpr. SzypulewskiSamolotyStanUzupełnienieZniszczoneEwakuacja7 Lublin R-XIIID 0 7 0

Żołnierze eskadry +Dowódcy eskadryStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia służbykpt. obs. Tadeusz Nowacki1937 – XI 1938kpt. dypl. pil. Władysław PolesińskiXI 1938 – 1939kpt. obs. Franciszek Kalinowski1939 – 15 VII 1939kpt. obs. Eugeniusz Lech15 VII 1939 – IX 1939

+Personel eskadry w marcu 1939StanowiskoStopień, imię i nazwiskodowódca eskadrykpt. dypl. pil. Władysław Polesińskidowódca I/16 plutonupor. Mieczysław Sadowskidowódca II/16 plutonukpt. Mieczysław Kwiecińskiobserwatorpor. Jan Lemieszonekobserwatorpor. Jerzy Stachurskiobserwatorpor. Władysław Wilkiewicz

+Personel eskadry we wrześniu 1939StanowiskoStopień imię i nazwiskodowódca eskadrykpt. obs. Eugeniusz Lechdowódca I/16 plutonupor. obs. Jan Lemieszonekdowódca II/16 plutonupor. obs. Jerzy Stachurskiszef mechanikówst. majster wojsk. Franciszek Jarmurzykszef eskadrysierż. Franciszek SmykowskiObserwatorzyPilocipor. Józef Kwiecińskipor. Kazimierz Mrozowski ppor. Roman Błaszak ppor. Jerzy Homan ppor. Antoni Kiełkiewicz ppor. Stanisław Likindorf ppor. Marian Piotrowski ppor. Józef Rojekppor. Józef Szajdecki ppor. rez. Mirosław Maciejewski st. sierż. Ludwik Cybulski st. sierż. Marian Niepiekło sierż. Feliks Murzyński plut. Mieczysław Halicki plut. Mieczysław Kończewski plut. Wacław Szypulewski kpr. Edward Wojczyński

Samoloty eskadry We wrześniu 1939 na uzbrojeniu eskadry znajdowało się 7 samolotów Lublin R.XIII i 2 RWD-8.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 16 eskadra obserwacyjna – zdjęcia.

Kategoria:Eskadry lotnictwa towarzyszącego II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Warszawie Kategoria:Polskie eskadry obserwacyjne Kategoria:Eskadry lotnicze uzbrojone w samoloty Lublin R.XIII O O Kategoria:Eskadry 1 Pułku Lotniczego