mały|352x352px|Pierce Brosnan jako James Bond w 2002 na festiwalu w Cannes Pierce Brendan Brosnan (ur. 16 maja 1953 w Droghedzie) – irlandzki aktor, producent filmowy i działacz na rzecz ochrony środowiska. Był piątym aktorem, który zagrał Jamesa Bonda w serii filmów o tajnym agencie 007, występując w czterech filmach: GoldenEye (1995), Jutro nie umiera nigdy (Tomorrow Never Dies, 1997), Świat to za mało (The World Is Not Enough, 1999) i Śmierć nadejdzie jutro (Die Another Day, 2002) oraz wcielił się w postać Bonda w grach wideo.
Był dwukrotnie nominowany do Złotego Globu w kategorii „najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym” jako Robert Gould Shaw w miniserialu BBC Nancy Astor (1982) oraz jako „najlepszy aktor w komedii lub musicalu” za rolę Juliana Noble’a komedii kryminalnej Kumple na zabój (The Matador, 2005).
3 grudnia 1997 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7021 Hollywood Boulevard.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Our Lady of Lourdes Hospital w Droghedzie jako jedyne dziecko stolarza Thomasa Brosnana i May (z domu Smith, ur. 1934). Jego ojciec opuścił rodzinę, gdy Pierce był niemowlakiem. Cztery lata później, gdy matka przeprowadziła się do Londynu, gdzie rozpoczęła pracę jako pielęgniarka, wychowywany był przez dziadków – Philipa i Kathleen Smithów. Po ich śmierci żył u wujostwa, a następnie został wysłany do internatu prowadzonego przez ciotkę Eileen. Uczęszczał do szkoły średniej Elliott School (dziś Ark Putney Academy) w południowo-zachodnim Londynie. Wychowany w rodzinie katolickiej i wykształcony w miejscowej szkole prowadzonej przez Braci de la Salle, służył jako ministrant. Po ukończeniu szkoły w wieku 16 lat, Brosnan postanowił zostać malarzem i rozpoczął naukę ilustracji komercyjnej w Saint Martin’s School of Art w Londynie.
Pasję do aktorstwa zaszczepił w nim ojczym William Carmichael, Szkot pochodzący z East Lothian, którego 12 sierpnia 1964 poślubiła matka Pierce’a. Od momentu gdy ojczym zabrał go do kina na trzeci oficjalny film z serii 007 Goldfinger (1964) z Seanem Connerym, Brosnan postanowił, że zostanie aktorem. W wieku piętnastu lat występował w cyrku, gdzie był połykaczem ognia. Później związał się z eksperymentalnymi grupami teatralnymi. W 1975 zdecydował się na trzyletnie studia aktorskie w Drama Centre w Londynie. W 1976 był także inspicjentem w York Theatre Royal.
Kariera Na scenie zadebiutował w 1976 w sztuce Frederick Knott Doczekać zmroku (Wait Until Dark). Pół roku potem dramatopisarz Tennessee Williams wybrał go do roli McCabe’a w brytyjskiej premierze Czerwona rota diabła (The Red Devil Battery Sign, 1977) na londyńskiej scenie Roundhouse Theatre. Jego występ wywołał poruszenie w Londynie, a Brosnan otrzymał telegram wysłany przez Williamsa, stwierdzający: „Dzięki Bogu za ciebie, mój drogi chłopcze”. Po występie w telewizyjnym dramacie Skok Murphy’ego (Murphy’s Stroke, 1980) i filmie kryminalnym Guya Hamiltona Pęknięte zwierciadło (The Mirror Crack’d, 1980) według powieści Agaty Christie z Angelą Lansbury, Rockiem Hudsonem i Elizabeth Taylor, zagrał w angielskim odpowiedniku Ojca chrzestnego – Długi Wielki Piątek (The Long Good Friday, 1980) u boku Boba Hoskinsa i Helen Mirren. Przełomowym momentem kariery była dla niego rola Rory’ego O’Maniona, irlandzkiego emigranta, który próbuje ułożyć sobie życie w XIX-wiecznej Ameryce, w miniserialu ABC Irlandczycy (Manions of America, 1981) z udziałem Simona MacCorkindale, Kate Mulgrew, Linday Purl, Kathleen Beller, Barbary Parkins, Davida Soula i Steve’a Forresta. W serialu NBC Detektyw Remington Steele (1982-87) ze Stephanie Zimbalist grał tytułowego bohatera. W thrillerze politycznym Czwarty protokół (The Fourth Protocol, 1987) według powieści Fredericka Forsythe’a zagrał rosyjskiego agenta KGB, bezwzględnego majora Walerija Piotrowskiego, który ukrywa się pod zmienionym nazwiskiem James Edward Ross.
W 1986 miał wcielić się w postać agenta 007 Jamesa Bonda, gdy z tej roli zrezygnował Roger Moore. Lecz Brosnan był związany kontraktem ze stacją NBC i propozycję musiał odrzucić, a jego miejsce zajął Timothy Dalton. Producenci pamiętali jednak o nim i w 1995 aktor uzyskał kolejną szansę na zostanie Jamesem Bondem; zagrał w GoldenEye. Później wystąpił jeszcze w trzech filmach o agencie 007: Jutro nie umiera nigdy (Tomorrow Never Dies, 1997), Świat to za mało (The World Is Not Enough, 1999) i Śmierć nadejdzie jutro (Die Another Day, 2002). W 2001 roku został okrzyknięty przez magazyn „People” najseksowniejszym mężczyzną świata.
Życie prywatne 27 grudnia 1980 wziął ślub z aktorką Cassandrą Harris. 13 września 1983 w Los Angeles urodził się ich syn Sean William Walter Brosnan. 28 grudnia 1991 Harris zmarła na raka jajnika. Zaadoptował jej dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa z Dermotem Harrisem (1937–1986): Charlotte Emily (ur. 27 listopada 1971 w Londynie, zm. 2 lipca 2013 w Londynie po długiej walce z rakiem jajnika, zostawiając męża i dwoje dzieci) i Christophera Ivana (ur. 11 listopada 1972 w Londynie).
W 1994 poznał dziennikarkę Keely Shaye Smith (ur. 25 września 1963), z którą ożenił się 4 sierpnia 2001. Mają dwóch synów, Dylana Thomasa (ur. 13 stycznia 1997) i Parisa Becketta (ur. 27 lutego 2001).
Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł filmu Rola Reżyseria 1979Skok Murphy’ego (Murphy’s Stroke, TV)Donnelly / Edward O’GradyFrank Cvitanovich 1980Długi Wielki Piątek (The Long Good Friday)IrlandczykJohn MackenziePęknięte zwierciadło (The Mirror Crack’d) Aktor grający JamiegoGuy Hamilton 1986NomadsJean Charles PommierJohn McTiernan 1987TaffinMark Taffin Francis MegahyCzwarty protokół (The Fourth Protocol)major Walerij Piotrowski / James Edward RossJohn Mackenzie 1988Mordercza sekta (The Deceivers)William SavageNicholas Meyer 1989Skok (The Heist, TV)Neil SkinnerStuart OrmeW 80 dni dookoła świata (Around the World in 80 Days, TV)Phileas FoggBuzz Kulik 1990Pan Johnson (Mister Johnson)Harry RudbeckBruce Beresford 1991Kolejne morderstwo (Murder 101, TV)Charles LattimoreBill CondonOfiara miłości (Victim of Love, TV)Paul TomlinsonJerry London 1992Kosiarz umysłów (The Lawnmower Man)dr Lawrence AngeloBrett LeonardŻywy zapalnik (Live Wire)Danny O’NeillChristian Duguay 1993Pani Doubtfire (Mrs. Doubtfire)Stuart „Stu” DunmireChris ColumbusPociąg śmierci (Death Train, TV)Michael „Mike” GrahamDavid JacksonUwikłany (Entangled)GaravanMax FischerZerwany łańcuch (The Broken Chain, TV)Sir William JohnsonLamont Johnson 1994Przygoda miłosna (Love Affair)Ken AllenGlenn Gordon CaronNie rozmawiaj z nieznajomymi (Don’t Talk to Strangers, TV)Douglas Patrick BrodyRobert Lewis 1995Nocna straż (Night Watch, TV)Michael ‘Mike’ GrahamDavid JacksonGoldenEyeJames BondMartin Campbell 1996Marsjanie atakują! (Mars Attacks!)prof. Donald KesslerTim BurtonMiłość ma dwie twarze (The Mirror Has Two Faces)AlexBarbra Streisand 1997Robinson CrusoeRobinson CrusoeRod Hardy, George T. MillerJutro nie umiera nigdy (Tomorrow Never Dies)James BondRoger SpottiswoodeGóra Dantego (Dante’s Peak)Harry DaltonRoger Donaldson 1998Magiczny miecz – Legenda Camelotu (The Magic Sword: Quest for Camelot) Król Artur (głos)Frederik Du ChauSiostrzeniec (The Nephew)Joe BradyEugene Brady 1999Szara Sowa (Grey Owl)Szara Sowa / Archibald S. BelaneyRichard AttenboroughŚwiat to za mało (The World Is Not Enough)James BondMichael AptedMecz (The Match)John MacGheeMick DavisAfera Thomasa Crowna (The Thomas Crown Affair)Thomas CrownJohn McTiernan 2001Krawiec z Panamy (The Tailor of Panama)Andrew ‘Andy’ OsnardJohn Boorman 2002Śmierć nadejdzie jutro (Die Another Day)James BondLee TamahoriEvelyn Desmond DoyleBruce Beresford 2004Po zachodzie słońca (After the Sunset)Max BurdettBrett RatnerPozew o miłość (Laws of Attraction) Daniel RaffertyPeter Howitt2005Kumple na zabój (The Matador)Julian NobleRichard Shepard 2006Krew za krew (Seraphim Falls)GideonDavid Von Ancken 2007Godziny strachu (Butterfly on a Wheel)Tom RyanMike BarkerŻycie małżeńskie (Married Life)Richard LangleyIra Sachs 2008 Mamma Mia!Sam CarmichaelPhyllida Lloyd 2009Najlepszy (The Greatest)Allen BrewerShana Feste 2010 Autor widmo (The Ghost Writer)Adam LangRoman Polański Percy Jackson i bogowie olimpijscy: Złodziej pioruna (Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief)Centaur ChironChris Columbus Twój na zawsze (Remember Me)Charles HawkinsAllen Coulter Oceany (Océans, dokumentalny)NarratorJacques Perrin / Jacques Cluzaud 2011Bulwar odkupienia (Salvation Boulevard)Dan Day George RatliffJak ona to robi? (I Don’t Know How She Does It)Jack AbelhammerJulian RichardsWorek kości (Bag of Bones, TV)Mike NoonanMick Garris 2013Wesele w Sorrento (Den Skaldede frisør)Phillip Susanne BierTo już jest koniec (The World’s End) Guy Shephard Edgar Wright 2014Riwiera dla dwojga (The Love Punch)Richard Jones Joel HopkinsNauka spadania (A Long Way Down) Martin Sharp Pascal ChaumeilNovember Man (The November Man) Peter Devereaux Roger Donaldson 2015Anglik, który mnie kochał (Some Kind of Beautiful)Richard Haig Tom VaughanOcalona (Survivor) Nash / Zegarmistrz James McTeigueNo Escape Hammond John Erick Dowdle 2016Księżyc i Słońce (The Moon and the Sun) Król Ludwik XIVSean McNamaraImpuls (Urge) Daemon Sloane Aaron KaufmanI. T. Mike Ryan John MooreThe Foreigner Liam Hennessy Martin Campbell 2017Córka króla (The King’s Daughter) Ludwik XIV Sean McNamaraCudzoziemiec (The Foreigner) Liam Hennessy Martin CampbellThe Only Living Boy in New York Ethan Webb Marc Webb 2018 Mamma Mia: Here We Go Again!Sam CarmichaelOl Parker Sieć podejrzeń (Spinning Man) detektyw Robert Malloy Simon Kaijser Ostateczna rozgrywka (Final Score) Dimitrij Bieław Scott Mann2020Eurovision Song Contest: Historia zespołu Fire SagaErick ErickssongDavid Dobkin 2021Kopciuszek (Cinderella)król RowanKay CannonFalse Positivedr John HindleJohn LeeWyklęci (The Misfits)Richard Pace, mistrz architektRenny Harlin2022Black AdamKent Nelson / Doctor FateJaume Collet-Serra
Seriale tv i gry komputerowe Rok Tytuł serialu Rola Rok Tytuł gry Rola 1981Irlandczycy (Manions of America) Rory O’Manion 1997GoldenEye 007 James Bond 1982–1987Detektyw Remington Steele (Remington Steele) Remington Steele 2000007_Racing James Bond 1988Noble House Ian Dunross 2002James Bond 007: Nightfire James Bond 1989W 80 dni dookoła świata (Around the World in 80 Days) Phileas Fogg 2004James Bond 007: Everything or Nothing James Bond 2001Simpsonowie (The Simpsons) Ultra House 300 jako Pierce Brosnan (głos) 2008Tomek i przyjaciele narrator 2011Worek kości (Bag of Bones) Mike Noonan 2017–2019Syn (The Son) Eli McCullough
Zobacz też James Bond
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Irlandzcy aktorzy filmowi Kategoria:Irlandzcy aktorzy głosowi Kategoria:Irlandzcy aktorzy teatralni Kategoria:Irlandzcy aktorzy telewizyjni Kategoria:James Bond Kategoria:Laureaci Europejskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia w Światowej Kinematografii Kategoria:Laureaci Złotej Maliny dla najgorszego drugoplanowego aktora Kategoria:Ludzie urodzeni w Droghedzie Kategoria:Urodzeni w 1953