thumb|240px|Josef Tal z ojcem – Juliuszem Grünthalem, 1917 thumb|240px|Tal sprawdza rękopisy partytur, 2006 Josef Tal (hebr.: יוסף טל), właśc. Joseph Grünthal (ur. 18 września 1910 w Pniewach, zm. 25 sierpnia 2008 w Jerozolimie) – izraelski pianista, kompozytor i pedagog.
Życiorys Przyszedł na świat jako Joseph Grünthal, syn Ottili i rabina Juliusza Grünthala. Jego rodzinne Pniewy były wówczas (1910) w zaborze pruskim. Wkrótce po jego urodzinach rodzina przeniosła się do Berlina. To właśnie tam Josef ukończył (w 1931) studia w Wyższej Szkole Muzycznej. W 1932 ożenił się tancerką Rosie Löwenthal (rozwód w 1937). Niedługo później naziści doszli w Niemczech do władzy, w wyniku czego Tal zdecydował się opuścić Berlin i wyjechał do Palestyny (w 1934).
W 1937 Tal został profesorem fortepianu i kompozycji w Jerozolimskiej Akademii Muzycznej. W latach 1948÷1953 pełnił tam funkcję dyrektora. W 1965 został profesorem Wydziału Muzycznego Hebrajskiego Uniwersytetu w Jerozolimie oraz twórcą Instytutu Muzyki Elektronicznej. W 1940 ożenił się z rzeźbiarką, Polą Pfeffer.
Umarł w 2008 w wieku 97 lat w Jerozolimie. Pochowany został w Ma’ale ha-Chamisza niedaleko Jerozolimy.
Dorobek artystyczny
Twórczość Josefa Tala obejmuje muzykę sceniczną, symfoniczną oraz kameralną. W jego dorobku znajdują się m.in.:
3 balety 8 oper, w tym: Saul w Ein Dor, Amnon i Tamar, Ashmedai, Masada 967, Kuszenie, Wieża, Ogród, Józef 6 symfonii 2 koncerty klarnetowe koncerty na skrzypce i altówkę, harfę, klawesyn oraz altówkę utwory kameralne, psalmy, oratoria, kantaty
Jest także autorem kołysanki Bonne Nuit
Nagrody i odznaczenia 1949 Nagroda Miasta Tel Awiw-Jafa 1957/1958 Nagroda UNESCO za działalność w dziedzinie muzyki elektronicznej 1958 Nagroda Miasta Tel Awiw 1969 Członkostwo Akademii Sztuki w Berlinie 1970 Nagroda Izraela za muzykę 1975 Nagroda Miasta Berlina 1977 Nagroda Miasta Tel Awiw 1981 Zagraniczne Honorowe Członkostwo w American Academy and Institute of Arts and Letters 1982/1983 Wissenschaftskolleg zu Berlin (Niemcy) 1982 Nagroda Wolfa 1985 Krzyż Zasługi I Klasy Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja) 1993 Doktorat Doctor honoris causa Uniwersytetu Tel Awiwu 1995 Johann-Wenzel-Stamitz-Förderungspreis der Künstlergilde (Niemcy) Nagroda ACUM (Societe D'auteurs, Compositeurs et Editeurs de Musique en Israel) Nagroda Miasta Jerozolimy (Yakir Yerushalayim) 1996 Doktorat honoris causa Hochschule für Musik und Theater w Hamburgu 1998 Doktorat honoris causa Hebrajskiego Uniwersytetu w Jerozolimie
Publikacje książkowe Autobiografie Der Sohn des Rabbiners. Ein Weg von Berlin nach Jerusalem (The Son of the Rabbis: A Way from Berlin to Jerusalem) (1985) Reminiscences, Reflections, Summaries Retold in Hebrew by Ada Brodsky, Carmel, (1997) Tonspur – Auf der Suche nach dem Klang des Lebens (On Search for the Sound of Life), (2005) Książki z zakresu teorii muzyki Basics of Music Theory, (wyd. po hebrajsku) Benno Balan, 1944 Introduction to the Theory of Musical Form, (wyd. po hebrajsku) Merkaz Letarbut Vehasbara, 1951. Musica Nova in the Third Millennium – Behind the Scenes of Music Theory, Izraelski Instytut Muzyki, 2002, Cat No. 1018E, Eseje The Impact of the Era on the Interrelation Between Composer, Performer and Listener. Music in Time Rationale und Sensitive Komponenten des „Verstehens” Musik auf Wanderung – Querschnitte zwischen Gestern und Morgen Wagner und die Folgen in der Musik des 20. Jahrhunderts Der Weg einer Oper Gedanken zur Oper Ashmedai, in Ariel – Berichte zur Kunst und Bildung in Israel Music, Hieroglyphics and Technical Lingo in The World of Music Ein Mensch-zu-Mensch-Erlebnis im Wissenschaftskolleg Berlin .
Źródła i przypisy Hasło napisano na podstawie noty biograficznej w Wirtualnych Pniewach: „Josef Tal izraelski kompozytor z pniewskimi korzeniami” autorstwa Jakuba Kajzderskiego [dostęp: 2009-09-18] Przy tworzeniu hasła wykorzystano również informacje z en.wikipedii
Przypisy
Linki zewnętrzne Website dedicated to Josef Tal na IMI.org Archival collections at the Music Center of the National Library of Israel in Jerusalem.
Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Izraelu Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Niemczech Kategoria:Izraelczycy odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Izraelscy kompozytorzy Kategoria:Izraelscy pedagodzy Kategoria:Izraelscy pianiści Kategoria:Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci Nagrody Izraela Kategoria:Laureaci Nagrody Wolfa w dziedzinie sztuki Kategoria:Ludzie urodzeni w Pniewach Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 2008