thumb|Mapa powiatu Powiat sokólski – powiat w Polsce (województwo podlaskie), utworzony w 1807 roku, reaktywowany w ramach reformy administracyjnej w roku 1999, przywracającej m.in. samorządowy powiat sokólski, którego współtwórcą był Jan Kułak. Jego siedzibą jest miasto Sokółka.
Po III rozbiorze Polski w latach 1795-1807 należał do Prus Nowowschodnich (niem. Neuostpreußen). Po traktacie w Tylży w 1807 nowo powstały powiat sokólski wchodzący w skład Obwodu Białostockiego został przez Prusy przekazany Rosji.
W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Dąbrowa Białostocka, Krynki, Sokółka, Suchowola gminy wiejskie: Janów, Korycin, Kuźnica, Nowy Dwór, Sidra, Szudziałowo miasta: Dąbrowa Białostocka, Krynki, Sokółka, Suchowola Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 66 686 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 66 286 osób.
Od 2022 r. stowarzyszenie Kraina Czterech Kultur, wspierające lokalny rozwój obszarów wiejskich - realizuje integrację całego powiatu sokólskiego, historycznej Sokólszczyzny, z rozbudowanym współczesnym źródłem wszechstronnej informacji. Właściciel stacji Sokółka TV.
Na terenie powiatu sokólskiego zachowało się 9 drewnianych dworów: z Bobry Wielkiej, Górki, Kamiennej Starej, Łosośny Małej, Tołoczek Małych, Lebiedzina, Pisarzowców, Sidry i Wandzina, historycznie zamieszkiwanych przez miejscową szlachtę i ziemiaństwo.
Ukształtowanie terenu W powiecie sokólskim występują faliste, a nawet pagórkowate wzniesienia o wysokości od 110 do 240 m n.p.m - Korona Wzgórz Sokólskich.
Teren powiatu ukształtował się tak w plejstocenie. Podczas nachodzenia lodowiec wyrzeźbił w terenie garby i wzgórza. Pozostawił też liczne głazy narzutowe.
Niepowtarzalny, polodowcowy krajobraz Sokólszczyzny utrwalają plenery malarskie „Dolina Łosośny”.
Sokólszczyzna nie posiada zupełnych równin. Najbardziej równinny charakter mają tereny położone w pobliżu Sokółki, zwłaszcza w górnym biegu Sokołdy. Najbardziej urozmaicona rzeźba terenu jest w tzw. "Sokólskiej Szwajcarii" nad Łosośną, na dawnej zachodniej Grodzieńszczyźnie. Różnica wzniesień na odcinku kilometra sięga pięćdziesięciu metrów (od 171 do 221 m n.p.m.).
Gleby Na terenie powiatu spotkać można zarówno suche piaski, bielice jak i mocne szczerki. Najlepsze gleby występują w gminach: Korycin, Janów, Dąbrowa i Suchowola.
Wody Teren powiatu znajduje się w zlewni Wisły i Niemna. W dorzeczu Wisły leżą Sokołda, Brzozówka i Biebrza, do dorzecza Niemna Łosośna i kilka dopływów Świsłoczy: Nietupa, Odła i Usnarka.
Demografia
thumb|690x480px|center|Piramida wieku mieszkańców powiatu sokólskiego w 2014 roku
Stopa bezrobocia We wrześniu 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosiła 2600 osób, a stopa bezrobocia 9,7%, w 2026 - 11,5%, dając 240 miejsce wśród 380 polskich powiatów pod względem bezrobocia.
Sąsiednie powiaty powiat białostocki powiat moniecki powiat augustowski
Przypisy
* sokólski