Dhimitër Xhuvani (ur. 23 maja 1934 w Pogradcu, zm. 19 października 2009 w Tiranie) – albański prozaik i scenarzysta filmowy, ojciec reżysera Gjergjego Xhuvaniego.
Życiorys Syn nauczyciela Kostaqa Xhuvaniego. Pod koniec II wojny światowej wraz z rodziną uciekł z Pogradca i przeniósł się do wsi Mokër, a następnie do Elbasanu. W 1953 ukończył szkołę medyczną i przez rok pracował w szpitalach w Gramshu, Librazhdzie i w Cërriku. W tym czasie zaczął pisać pierwsze opowiadania, publikując je w prasie młodzieżowej. Po wydaniu w 1959 pierwszego zbioru opowiadań Kambana e fundit (Ostatni dzwon) rozpoczął naukę na Fakultecie Historyczno-Filologicznym w Tiranie, a następnie w Instytucie Gorkiego w Moskwie.
W efekcie kryzysu w stosunkach albańsko-radzieckich, w 1961 Xhuvani wrócił z Moskwy i podjął pracę dziennikarza w piśmie Drita (Światło). W 1966 wydał swoją pierwszą powieść Tunel, za którą został skrytykowany przez władze partyjne i poddany represjom. Wyrzucony z redakcji przez kilka lat pracował jako robotnik budowlany w zakładach w Cërriku. „Zrehabilitował” się w 1970 kolejną powieścią Përsëri në këmbë (Znowu na nogach), która zdobyła pierwszą nagrodę w konkursie literackim. W tym samym roku rozpoczął współpracę ze Studiem Filmowym Nowa Albania (alb. Kinostudio Shqipëria e Re), dla którego pisał scenariusze. Na początku lat 90. XX w. objął funkcję dyrektora Teatru Narodowego w Tiranie (Teatri Kombetar). Był autorem 15 scenariuszy filmowych i ponad 50 utworów literackich (powieści, zbiorów opowiadań i dramatów).
Za swoją twórczość został uhonorowany Orderem Naima Frashëriego i nagrodą państwową. Imię pisarza nosi jedna z ulic w Elbasanie.
Powieści 1958: Kambanat e fundit 1962: Midis dy netëve 1966: Tuneli (Tunel) 1970: Përsëri në këmbë (Znowu na nogach) 1971: Fan Smajli 1971: Mëngjese lufte 1975: Zgjimi i Nebi Surelit (Przebudzenie Nebiego Sureli) 1976: Shtegu i bardhë (Biała ścieżka) 1979: Do të jetojmë ndryshe (Będziemy inaczej żyć) 1980: Vdekja e zotit Kalotit (Śmierć pana Kalotiego) 1983: Shpirtin nuk e shes (Dusza nie jest na sprzedaż) 1984: Bota ime (Mój świat) 1988: Shpirtin nuk e shes 1989: Dhimbja e dritës (Ból światła) 1990: E nesermja e nje gruaja (Pojutrze i pewna kobieta) 1992: I dielë pas vdekjes (Niedziela po śmierci) 1996: Kryqezimi i dyte i Krishtit (Drugie ukrzyżowanie Chrystusa) 2007: Dashuri e harruar (Zapomniana miłość)
Opowiadania 1996: Këmbana e thyer e Kremlinit: tregime
Dramaty 1976: Shtepia e vreshanajve 1982: Ne prag te jetës (U progu życia) 1985: Një jetë (Życie) 1989: Per pak toke e nje grua (Dla kawałka ziemi i jednej kobiety)
Scenariusze filmowe 1970: Montatorja 1971: Mengjeze lufte 1973: Brazdat 1975: Rrugicat, qe kerkonin diell 1979: Përtej mureve te gurta 1983: Koha nuk pret 1985: Melodi i panderprere 1994: Dashuria e fundit 1999: Funeral business 2004: I dashur armik
Literatura dziecięca 1995: Përralla për fëmijë pleq
Przypisy
Bibliografia
Ndërron jetë shkrimtari Dhimitër Xhuvani (nekrolog), Shekulli 20 X 2009.
Kategoria:Absolwenci Instytutu Literackiego im. M. Gorkiego w Moskwie Kategoria:Albańscy prozaicy Kategoria:Albańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Odznaczeni Orderem Naima Frashëriego Kategoria:Ludzie urodzeni w Pogradcu Kategoria:Albańscy dziennikarze Kategoria:Ludzie związani z Librazhdem Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Prozaicy XXI wieku Kategoria:Scenarzyści XXI wieku Kategoria:Albańscy dramaturdzy Kategoria:Dramaturdzy XX wieku Kategoria:Dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Albańscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Albańscy dyrektorzy teatrów Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 2009